XML

Post-rock
Home ] Nieuws ] Artikels ] Bio ] Blog ] Composities ] Favorieten ] Theorie ] Varia ] Sitemap ] Contact ]

 

Up
Analyse
Auteursrecht
Componeren
Post-rock

 

T. LAURENS, "Post-rock-pamflet", 27 februari 2004

 

Er blijkt nogal wat verwarring te bestaan rond het begrip Post-rock ofte post-moderne rock.  Neem even de tijd voor volgende tekst - die overigens alleen maar zin heeft als je hem grondig leest, dus voor mensen die hier hun concentratie al kwijt zijn, de korte samenvatting: post-rock is muziek die 'zapt' van stijl naar stijl.

Om ťťn of andere bizarre reden lopen de strekkingen uit de muziek/kunstgeschiedenis min of meer gelijk met die uit de filosofie.  Deze tekst is dan ook meer filosofisch dan muzikaal opgevat. 

Post-rock is de afkorting van Post-Moderne Rock.  Het modernisme staat voor het zoeken naar vernieuwingen (vooral in de moderne klassieke muziek - het woord klassiek verwijst naar de stijl, niet naar de stijlperiode) en het bestaan van duidelijke vragen en antwoorden (denk aan muziek met duidelijke, voorspelbare structuren, dus alles van Buddy Holly, The Beatles, 95% van de huidige hitparades, afrekeningen,...).  Elke vernieuwing zou ons een stap dichter brengen bij een ideaal van 'alwetendheid'.  Men gaat ervan uit dat men ooit alles zal weten, dat er een perfecte popsong bestaat.

Het post-modernisme is de stroming die er van uit gaat dat er op de grote filosofische vragen (ivm god, de wereld en jezelf) geen antwoord is of dat dit in alle geval niet te vinden is.  Enkel de vraag zelf is belangrijk. Dit leidt er ook toe dat men niet meer bewust op zoek gaat naar vernieuwingen, want iedereen beseft dat er een eindeloos aantal vernieuwingen mogelijk is, maar dat die niet leiden tot meer kennis/geluk/... of tot betere muziek.  Dit heeft in de muziek een aantal belangrijke consequenties:  als vernieuwingen niet belangrijk zijn, dan is er geen waardeverschil tussen verschillende soorten muziek (gelijkwaardigheid van bronmateriaal).   -Merk in dit verband op dat de laatste tijd hoe langer hoe meer groepen zich wagen aan cross-overs; ook meer en meer muziekfestivals mengen verschillende stijlen (bv. een mambo-groep als El Tattoo del Tigre heeft zowat op elk rockfestival in BelgiŽ gespeeld).

De eigenheid van post-rock zit hem niet in het originele van de gebruikte materialen (melodieŽn, stijlen,...) -die zijn immers al vaak gebruikt- , maar in de combinatie ervan.

Tot nog toe zijn er een viertal post-rock-'hoofdstijlen', d.w.z. manieren om met een grote hoeveelheid aan bronnenmateriaal om te gaan (hier in willekeurige volgorde opgesomd):

De eerste, en tegelijk nu al de meest bekende, manier is die van het samplen.   Dit is -eerlijkheidshalve- ook de meest eenvoudige en brave manier:  een muzikaal thema uit een liefst extreem verschillende stijl wordt gebruikt als basis voor een nummer; veel gebruikt in hip-hop (denk aan bijna alle refreinen van Eminem, de veelgebruikte sample van de 5e symfonie van Beethoven, de canon van Pachelbel in Coolio's 'I see you when you get there', vaak wordt ook klassieke muziek op 'beat' gezet,...).  Ook het door elkaar gebruiken van enkele reeds bestaande stijlen (maar dan ook steeds dezelfde) valt hier onder.  Denk bv.  aan Linkin'Park (nu-metal, electronica,...), Grandaddy (pop, electronica), The Polyphonic Spree (gospel, rock), The Electric Soft Parade (combinatie van Britpop en de derde post-rockstijl),... 

De tweede manier is een verdere vorm van dit samplen.  Hier wordt er van uit gegaan dat alle geluid in beginsel evenwaardig is, dus ook straatgeluiden, allerhande synthesizer-bliepjes, gesprekken.  Dit kan leiden tot soms bizarre, live-onuitvoerbare muziekstukken, met onvoorspelbare structuren.  Het is hierbij perfect mogelijk dat je twee seconden een volledige symfonisch orkest hoort en daarna een kind op de speeltuin.   Belangrijkste vertegenwoordigers: Spinvis, Nithin Sawhney,...

De derde manier gaat uit van gelijkwaardigheid van melodisch materiaal en doorbreken van traditionele songstructuren.  Vele melodieŽn worden achter elkaar geplaatst, in een lange opbouw, zonder een -op het eerste zicht- doorzichtige structuur.  Er wordt ook niet meer getracht om een "ideale" (=moderne) songstructuur te bereiken.  Dit is de stijl die als allereerste post-rock werd genoemd (dit is wat verwarrend).  Denk aan: Sigur Ros, Godspeed You Black Emperror, Mogwai,...

De voorlopig laatste manier -in het postmodernisme is immers niets zeker- om post-rock te beoefenen is een combinatie van de vorige: zowel song-structuren, melodie-opbouw, harmonie, bezetting, geluid,... doorbreekt en/of combineert de traditionele stijlen.  Persoonlijk ken ik geen groepen die dit nog doen, daarom noem ik het maar de 'Slightly Yellow'-stijl, naar de ter zieler gegane fantastische bende waar ik niet zolang geleden deel van uitmaakte. De bedoeling is dat de postmodernistische gedachte consequent wordt doorgevoerd.
(een combinatie van o.a. tango, metal, punk, jazz, blues, barok, post-rockstijl nr.3, singer-songwriting, pop, country, anarchie, atonaliteit, drum 'n bass, minimalisme, hard-rock, dodecafonie,... dit alles gedacht vanuit een combinatie van klassieke-, jazz-, avant-garde- en popharmonie)

Enkele opmerkingen nog:

1) Laat je niet misleiden, het is best mogelijk dat je bij post-moderne muziekgroepen niet hoort dat ze post-modern zijn.  Zo is het perfect mogelijk dat een post-rock groep punknummers brengt.  Er is immers een gelijkwaardigheid van stijlen.   De laatste tijd zijn er trouwens meer en meer klassieke ensembles die zich aan rockmuziek wagen.  Postmodernistischer kan haast niet.

2) Het is niet omdat er een 'a priori' gelijkwaardigheid is van materiaal, dat dat materiaal  (a posteriori) ook goed verwerkt is.  M.a.w. het is niet omdat je 5 stijlen mixt dat je een goed nummer hebt (dit lijkt evident maar het wordt vaak vergeten).

3) Bij goede post-rock is het niet nodig dat je al de stijlen/verwijzingen herkent.  Het is aan de componist om zijn ideeŽn duidelijk te maken.  De enige moeite die verwacht wordt van de luisteraar is dat hij luistert.  (muziek is taal, en volgens Wittgenstein is er pas taal als er iemand is die verstaat wat je zegt.  In de muziek horen dus geen voor een luisteraar onbegrijpelijke wiskundige constructies.   Ze mogen er wel zijn, maar ze mogen niet de essentie van het werk uitmaken, meer nog.   Iemand die de constructies niet herkent, zou ook iets aan het stuk moeten kunnen hebben.)
Het is uiteraard wel leuker als een luisteraar al je verwijzingen begrijpt.

 

Proficiat, u hebt u door deze tekst heengeworsteld: ofwel hebt u dus tijd te veel, ofwel bent u geÔnteresseerd in filosofie, ofwel in hedendaagse muziekstijlen ofwel een combinatie van de vorige drie.

 

 

 

-------
(c) Tijs Laurens
-------
Reageer
-------