stam 14 Ringwormen (Annelida)

De Wormen In sommige boeken worden de wormen (helmintes) onder één stam gebracht voor de indeling wat eenvoudiger te maken. Er zijn echter 12 verschillende stammen waarin het woordje worm voorkomt. Alle dieren met een langgerekt lichaam noemen we immers worm. Die wormen zijn echter zo verschillend in bouw (van de zeer eenvoudige platworm tot de ver geëvolueerde pijlworm) dat we ze niet in één stam kunnen onder brengen.

De ringwormen zijn wormen met een langgerekt lichaam dat samengesteld is uit meerdere segmenten in de vorm van ringen. De grootte varieert van enkele mm tot zelfs een meter. In de met vocht gevulde lichaamsholte bevindt zich een min of meer rechte darm met aan de voorzijde een mond, en aan de achterzijde een anus. Ringwormen zijn in staat deze lichaamsholte te gebruiken als hydrostatisch skelet, waaromheen de lichaamswand kan verkorten of verlengen.

Overzicht van de stam RINGWORMEN

Alle ringwormen die voor de duikers belangrijk zijn, behoren tot de borstelwormen. Bij de borstelwormen onderscheiden we nog de vrijlevende en de vastzittende, sessiele of kokerwormen. Van de oligochaeta is de regenworm de bekendste. Alle oligochaeta zijn hermafrodiete wormen, dit in tegenstelling tot de andere ringwormen die van gescheiden geslacht zijn. Bloedzuigers komen in onze streken niet of zelden voor.

De vrijlevende borstelwormen

Het zijn overwegend vleesetende roofdieren die zich voeden met dode of levende dieren. Bekende vrijlevende borstelwormen zijn o.a. de zeemuis de zeepier en de vuurworm. De zeemuis is ovaal van vorm en heeft grijze of bruine borstels op de rug zodat ze wel wat gelijkt op een muis. De zeemuis vindt men terug op zand en slijkbodems waar ze leeft van kleine diertjes die in het sediment leven. De vuurworm is een bekende in de koraalriffen waar hij een spoor van dood koraal achterlaat. Hij eet elk poliepje dat hij tegen komt en maakt zo plaats voor nieuwe bewoners van het rif.

Kokerwormen

De kokerwormen zijn geen roofdieren maar leven van zwevende deeltjes in het water ( plankton ). Dikwijls hebben ze een grote pluim op hun kop waarmee ze het water filteren. Op die pluim staan rijen trilharen waarmee de zwevende deeltjes die aan de pluim blijven kleven naar de mond worden gebracht. Ze leven in een koker die ze opgebouwd hebben met slijm, vermengd met zand of schelpjes naargelang de soort. Sommige kokerwormen scheiden zelfs kalk af waardoor ze een stevige kalkkoker bekomen: dit zijn de kalkkokerwormen. We zien die kalkkokers dikwijls als witte strengen op voorwerpen die uit de zee komen zoals stenen of mosselschalen.

Algemene kenmerken

1) Segmenten of ringen

Elke ringworm is opgebouwd uit segmenten die sterk op elkaar gelijken (zowel uit- als inwendig). Ieder segment bezit namelijk een uitscheidingsopening, een zenuwknoop, een stukje darm, bloedvaten en lengtespier.

2) Parapodia aan weerskanten van de segmenten

Aan de buitenkant van elke ring staan twee uitsteeksels of parapodia dat hoornachtige borstels draagt. De parapodia zijn sterk met bloed bevloeid zodat ze dienst doen als kieuw


Terug naar het Dierenrijk