Wat is Transactionele Analyse of TA

 
 
   
 
 
 
 
Alles wat binnen ons bewustzijn is geweest wordt nauwkeurig geregistreerd en opgeslagen in ons neurologisch systeem en kan worden afgespeeld' in het heden. Een activerende prikkel kan herinneringen oproepen die afkomstig zijn uit dat geheugen. Deze prikkels kunnen van buiten komen of intern worden veroorzaakt op grond van eerdere externe gebeurtenissen.
De grondlegger van TA, Dr. Eric Berne, geeft o.a. de volgende definities over TA :

 

Transactie : Een eenheid van sociale omgang ( Aktie - Reactie ) In communicatie : A laat wat zien, horen, voelen = Transactionele Prikkel, B zal dan iets zeggen, doen, etc. = Transactionele Reactie.

TA gaat uit van 3 verschillende zijnswijzen' in ieder mens. Voortdurende observatie en controle van de response hebben de veronderstelling gerechtvaardigd dat de verschillende parts' of sub-persoonlijkheden binnen deze 3 zijns-wijzen opereren. In ieder mens leeft de kleine persoon die hij/zij was als ong. 3 jarige. Ook zijn eigen ouders leven in hem. Dit zijn feitelijke geheugen registraties van wezenlijke ervaringen, interne en externe gebeurtenissen, waarvan de belangrijkste plaatsvonden in de eerste vijf levensjaren.

Deze zijnswijzen worden in TA resp. Kind en Ouder genoemd, welke wezenlijk verschilt van de derde zijnswijze, de Volwassene. Deze zijnswijzen worden niet als 'rollen' beschouwd, maar als een psychologische realiteit aangemerkt.

Onze persoonlijkheid

De Ouder

 

De aangeleerde levens-opvattingen De naam Ouder is gekozen als de beste omschrijving omdat het gaat over registratie van voorbeelden en uitspraken van de eigen ouders, of plaatsvervangers, welke toen de meeste indruk hebben gemaakt. De Ouder bestaat uit een gigantische hoeveelheid representaties die in het geheugen zijn opgeslagen. Meestal opgedrongen en onberedeneerd externe indrukken, opgedaan in de eerste vijf levensjaren.

De Ouder is specifiek voor iedere persoon omdat de registraties van die reeks vroege ervaringen voor elk individu uniek zijn. Deze informatie is rechtstreeks geregistreerd zonder voorafgaande correctie of connectie, omdat het jonge kind afhankelijk is en nog niet in staat begrippen te vormen. Dit maakt het hem onmogelijk wijzigingen, correcties of generalisaties aan te brengen of verklaringen te vinden. In de ouder zijn alle vermaningen, regels en wetten, goed en kwaad geregistreerd die het kind van zijn ouders te zien of te horen kreeg.

We spreken over de periode vanaf wellicht de conceptie tot het moment van socialisatie (5-7 jaar) en omvat de gehele ouderlijke communicatie, verbaal en non-verbaal, In deze geregistreerde representaties zijn de duizenden nee's' en niet doen' opgenomen, de tikjes op de vingers, het weghalen uit gevaarlijke situaties, de blijde gezichten , de kirrende kreetjes, de boze gezichten, het opgeheven vingertje, etc. etc.

Wat later worden hier duizenden moetismen, waarden en overtuigingen aan toegevoegd, wellicht vanuit opvoedkundig of ethisch standpunt goed bedoeld, misschien goed of slecht, maar in de kinderziel geregistreerd als de waarheid ! Een permanente registratie die niemand kan verwijderen, een opname op een band die het hele leven kan worden afgedraaid.

Veel Ouder-informatie vinden we in ons huidige leven terug onder de rubriek Hoe moet ik...' Allemaal gebaseerd op voorbeelden die we aangereikt hebben gekregen en noodzakelijk om hier te overleven

Het Kind : de gevoelsmatige levens-opvatting

 

Terwijl de gegevens worden geregistreerd tot een geheel, van wat wij de Ouder noemen, wordt tegelijkertijd een andere registratie gestart. Een registratie van interne gebeurtenissen, de reacties van de kleine mens. De reacties op wat hij hoort en ziet, zijn gevoelens, zijn beperkt begrip, gebouwd op onbegrip ; de gevoelsmatige levensopvatting Beloningen en straf uit bestwil, goedkeuring die telkens kan wegvallen of veranderen levert de onpeilbare mysterie voor het kind dat te weinig informatie heeft om te (be)oordelen. Het is mijn schuld. Alweer. Het is altijd mijn schuld. Zal het ook altijd blijven . Het standaard patroon van onze opvoeding is in feite een frustrerend civilisatie-proces wat toen leidde tot een reeks negatieve gevoelens. Of in TA termen : Het kind komt tot de conclusie : Ik ben Niet O.K. ; een Niet O.K. Kind.

Alle prikkels kunnen de kinderjaren doen herleven en dezelfde gevoelens oproepen die we toen ondergingen.

Via ons taal gebruik uiten we het herbeleven van oorspronkelijke gevoelens van frustratie, verwerping, verlatenheid of machteloosheid, en geven we vorm aan en beleven we een nieuwe versie van de oorspronkelijke depressie van het kleine kind.

Derhalve, als een mens in de ban is van zijn (negatieve) gevoelens, zeggen we dat het Kind aan het woord is. Als iemands verstand wordt overheerst door zijn woede, zeggen we dat zijn Kind de leiding heeft. Feitelijk overdreven emoties, niet rationeel verklaarbaar. Al deze informatie komt door in de actuele transacties.

In het Kind zitten ook positieve kwaliteiten. Denk hierbij aan nieuwsgierigheid, creativiteit, de zucht naar onderzoeken, aanraken, voelen, ervaren en de eerste ongeevenaarde gevoelens van Oooh, zit dat zo !'. Deze gevoelens van intense blijdschap worden eveneens vastgelegd.

We kunnen vaststellen dat de ontwikkeling van de Ouder en het Kind, in hoofdzaak plaats vindt gedurende de eerste 5 levensjaren. Het feit dat het kind in de socialisatie-periode, welke aanvangt als het kind naar school gaat, de Ouder gaat gebruiken, is hierbij een duidelijke indicatie.

De Volwassene

 

Als een kind zo'n 10 maanden oud is gebeurt er iets bijzonders. De baby gaat ontdekken dat hij in staat is iets te doen wat uit zijn eigen bewustzijn voortkomt, uit zijn eigen oorspronkelijk wezen.

Deze zelfverwezenlijking is het begin van de Volwassene. De gegevens in de Volwassene nemen toe naarmate het vermogen van het kind toeneemt om zelf verschillen te ontdekken tussen de aangeleerde' opvattingen in zijn Ouder, en de gevoelsmatige' levensopvatting in zijn Kind : het ontwikkelt langzamerhand een doordachte' levensopvatting, gebaseerd op het verzamelen, sorteren en verwerken van gegevens.

In de eerste levensjaren is de Volwassene kwetsbaar en onzeker. De Volwassene kan makkelijk worden uitgeschakeld door de eisen en bevelen van de Ouder of door de angsten in het Kind. Meestal krijgt de Volwassene een nieuwe kans. Als de schrik of het verdriet over zijn, zal de nieuwsgierigheid het winnen en wordt er opnieuw op onderzoek uitgegaan zodat eigen ervaring kan worden opgedaan. De Volwassene is een zijnswijze die altijd in wording is : informatie verzamelen, verwerken en besluiten produceren, na vergelijking van die informatie met de bronnen Ouder en Kind en met zijn eerdere ervaringen.

Door de Volwassene kan het individu onderscheid maken tussen het leven zoals hem dat werd gedemonstreerd en geleerd (Ouder), het leven zoals hij dat aanvoelde, wenste of droomde (Kind), en het leven zoals hij dat zelf verklaart (Volwassene ) De Volwassene is nooit uitgeleerd.

   
 
       
   
home page
 
 
      Feux d'Opale asbl  -   Opaalvuur vzw          
Debora Schnitzer
39, Fazantenlaan - 3090 Overijse - Belgique
TEL - FAX : 32 (0)2 688 23 11
created and developed by Véronique Gilman   -  last update 6/03/03