Theophanes, a monk (752-817), wrote in his
Chronography that Muhammad suffered from epilepsy. From that time most
historians repeated this opinion. When in the late 19th century better notions
of psychopathology became common, this diagnosis was challenged. Some thought
his disease was hysteria or hystero-epilepsy, although for most scientists
epilepsy was excluded. There was no definitive answer to this question. A
better scientific examination of the sources has made clear that all symptoms
of acromegaly are present with some psychopathological paranoid traits.
Acromegaly is caused by a small tumour of the hypophysis, beginning most of the
time about the fortieth year and ending in the sixtieth year with an apoplexy
of the hypophysis.
According to the hadith
Muhammad suffered from a long-lasting disease, which he treated by means of
bleeding. He walked as somebody who comes down from a hill. His skin-colour was
peculiar, not white, not too tanned, somewhat rosy. His eyebrows were
conspicuous. He was sweating heavily, especially when he was receiving
revelations. He heard the noise of bells and voices. He had a great appetite
and suffered from hunger. Notwithstanding his sexual relations with ten young
women, he remained quasi-sterile: one only child after the age of forty years.
During his last illness he suffered from intense headaches, losses of
consciousness, back- and intestinal pains. He died at the age of 62 years.
Psychologically he was known as trustworthy, somewhat retiring and prude.
Initially, about at the age of forty years, he was depressed, retiring, and
showed a tendency to suicide. He spoke slowly. Most typical were his great
hands, dough feeling palms, great feet, a long fleshy nose, well developed ears
and a peculiar voice.
These indications suggest
that he suffered from acromegaly. This hypothesis allows to explain almost all
details found in the hadith.
Acromegaly is caused by an
adenoma of the pituitary, which causes an increase in growth hormone
(somatotropine) and usually a deficiency or increase of other hormones such as
gonadotropine. The disease begins in adult persons about the fourth decade of
age. Most patients die about the age of 60 years. It is a long-lasting disease
with slow progress, sometimes burning out. Most patients tolerate it reasonably
well. The melanophore hormones secreted by the pituitary cause a peculiar
straw-yellow skin-colour. Excessive sweating is sometimes caused by
hyperthyroidism. Sweating can be oily and have an unpleasant odour. Patients
suffer from high blood pressure. Some hirsutism is observed (eyebrows). The
growth of all extremities after adult age causes also the vertebrae to extend
and the spine to curve. This extension can cause pain as the nerves suffer
pressure. Especially typical is the enlargement of the fingers and the dough
like feeling of the palms when shaking hands. Rarely a bleeding of the
pituitary occurs and causes dead: this apoplexy of the pituitary causes
headaches, nausea, vomiting, losses of consciousness. Psychologically patients
suffer initially from depression, brooding and irritability, also an increase
of appetite and a loss of libido. Some patients are anxious and are lacking in
self-confidence. When the adenoma exerts pressure on the third ventricle and
the optic chiasma in the brain the patients may suffer from hallucinoses. Uniformly
these patients are trustworthy. Their personality is characterised by
conscientiousness, reliability and industriousness.
Confronting this picture of
the symptomatology of acromegaly with the tradition about Muhammad one can only
state the conformity. Moreover one understands some other traits of the
personality of Muhammad. He washed himself often, till two or tree times
successively. He indulged in men's scents, such as musk and ambergris; he used
to burn camphor on odoriferous wood. This is understandable. He smelled the
unpleasant odour of his sweat, and did not want it to be perceived by others.
The use of bleeding, as a treatment can be understood as a remedy against his
high blood pressure. His polygamy and the incessant acquisition of new young women
can be explained by his wish for a masculine child. His young sons were all
dead. He adopted two sons. But a son of his own was for him an absolute must.
As the pituitary influences fertility his acromegaly reduced considerably the
spermatogenesis. Ten wives could only give birth to one only masculine child,
which died early. Changing wives he tried desperately to engender that
masculine child. He was not a sex-maniac. His death was probably caused by a
pituitary apoplexy. Psychologically he was considered as a trustworthy person.
Initially depressed and devoid of self-confidence, he considered suicide. He
suffered from hallucinoses and even hallucinations.
The complete report was published in Dutch:
Lang heeft het Westen geloofd, dat het christendom het laatste woord had inzake beschaving en godsdienst. Het mensdom werd door Christus verzoend met God, en zou uiteindelijk door Hem geoordeeld worden. Dat was de officiele waarheid. Onlangs werd datzelfde Westen echter geconfronteerd met een oude bekende, maar sinds geruime tijd vergeten mededinger van het christendom, de islam.(1) Mohammed werd weliswaar nooit als een ernstige rivaal beschouwd om definitief te gaan wegen op de wereldbeschouwing van het Westen. Hij bleef wat hij eens geweest was, een Arabisch fenomeen, een typisch Oosters en dus voor ons begrensd verschijnsel. Toch heeft de immigratie uit de islamitische landen zulk een invasie teweeggebracht van compleet vreemde gedrags- en denkpatronen, dat zij een schok veroorzaakten. Daarbij waren het niet alleen gebruiken die verschilden, maar ook de volledige godsdienstige en zelfs maatschappelijke referentiekaders. Christus, die centraal stond, werd nu slechts een profeet tussen andere profeten, soms zelfs volledig verdrongen door Mohammed, die in de koran ;de goddelijke openbaring meedeelde en zijn eigen godsdienstige gebruiken en wetten formuleerde.(2) Daarbij zijn de verschillen met het christendom niet zo oppervlakkig: er is de polygamie, er is de heilige oorlog, er is de verschillende seksuele moraal, het verbod op alcoholische dranken, de dagelijkse en heel typische gebedsgedragingen (de salat),(3) raka`; prosternatie ; maar er is bovenal het streven van de islam naar de verwezenlijking van de godsdienstige ‚‚nheidscultuur volgens de wetten van de koran. Dat godsdienstige fundamentalisme omvat het fanatieke benadrukken van de uitsluitende waarheid en superioriteit van die koran en van de islamitische wetgeving.(4) Voor de islam is elke vernieuwing, elke afwijking van de wetten van de koran erger dan een dwaling, het is een zonde, een misdaad.(5) Daarbij wordt impliciet de volledige evolutie van het recht en van de samenleving in het Westen genegeerd en afgewezen, en daar zijn dan vooral de vrijheid van godsdienst en meningsuiting of de emancipatie van de vrouw patente voorbeelden van.
Daarom is de islam een probleem voor het Westen. Het is voor een stuk een terugkeer naar voor de moderne westerling verouderde en verlaten denkpatronen, die hij als middeleeuws ervaart. Tegelijkertijd betekent de ontmoeting met de islam ook een uitdaging, omdat die compleet achterhaalde denkbeelden toch nog een aantrekkingskracht blijven uitoefenen op miljoenen mensen en hun ideeenwereld fel beperken. De confrontatie van deze beide werelden is een van de prangendste problemen van de psychologie.
Ik dank alle specialisten, orientalisten en artsen, die hun opmerkingen
meedeelden en zodoende bijdroegen tot dit werk. Met dank aan de uitgeverij
Mosby (St Louis, Illinois) voor de toelating tot reproductie van de afbeeldingen
uit G.T. Tindall, Disorders of the Pituitary.
Voor de psychologie stelt de islam twee problemen: het eerste: wat is de
essentie van de islam, in welke mate hangt die samen met de psychologie van
Mohammed, en derhalve welke zijn daarin de blijvende waarden en welke de
bijkomstige tijdsgebonden elementen? Door sommige breed- en moderndenkende
moslims wordt daarenboven nog een andere vraag gesteld. Welke elementen hebben
islam, jodendom en christendom gemeenschappelijk? Kunnen wij komen tot een
gezuiverde religie, die al deze godsdiensten omvat en de basis zou kunnen
vormen van een gemeenschappelijk godsdienstig aanvoelen? Ook sommige
christelijke theologen ( Kung) denken anders: Zou men het niet zo kunnen
opvatten, dat Mohammed in Gods plan dezelfde functie vervulde als de andere
profeten uit het Oude Testament en als taak had het Arabische volk gevoelig te
maken voor het monotheisme? Dat wordt waarschijnlijker, omdat
naar-ons-aanvoelen bedenkelijke zijden van het karakter en het gedrag van Mohammed
ook in het Oude Testament schering en inslag zijn; denk aan Mozes, Joshua en
anderen, die oorlog voerden en de overwonnenen niet spaarden. Als men er van
uitgaat, dat de oudtestamentische profeten echte godsgezanten zijn, dan ziet
men niet goed meer in, waarom Mohammed dat ook niet zou kunnen zijn. Vervelend
is alleen het feit dat Mohammed zo radicaal ontkent dat Jezus Gods zoon is en
zo, gezien vanuit het christendom, zich opstelt als de aartsketter. Hetzelfde
bezwaar geldt trouwens voor het jodendom, dat een andere Messias blijft
verwachten en ontkent dat Jezus dat zou zijn en tegelijkertijd ook Mohammed
verwerpt. Op het gebied van het dogma is verzoening dus duidelijk niet
mogelijk; overeenkomst nastreven is hetzelfde als de quadratuur van de cirkel
zoeken. Zelfs abstractie gemaakt van het dogma is het aartsmoeilijk om een
spiritualiteit op te bouwen uit de gemeenschappelijke elementen van die
godsdiensten, want daar ook stoot men op onverzoenlijke tendensen van de
onderliggende dynamismen. Een van de belangrijkste is het exclusivisme van al
die godsdiensten. Alleen Allah en zijn profeet, zal de moslim zeggen. Alleen
Mozes en de Thora ,zal de jood zeggen. Alleen Christus en zijn Kerk, zal de
christen zeggen. In de Grieks-Romeinse godsdienst was elke god welkom, hij
kreeg zijn plaats in het Pantheon. De bijbel integendeel sluit alle andere
goden uit. Er is maar een God, en dat is de ware; al de rest zijn afgoden.
Oorzaak van dit exclusivisme is het onvoorwaardelijke en blinde geloof in de
kerkelijke leiders, de blinde gehoorzaamheid aan bisschoppen, rabbijnen en
imams, die niet mogen afwijken van de oorspronkelijke orthodoxie en die
daardoor elke rationele ontwikkeling blokkeren. In het Westen is er niettemin
zware en gegronde kritiek ontstaan op dit geloof en die gehoorzaamheid. Het is
immers logisch beschouwd compleet onmogelijk dat alle godsdiensten tegelijk de
volledige en enige waarheid
zouden bezitten. Ernstige studies hebben duidelijk gemaakt dat vele
godsdienstige `waarheden', eigenlijk geen waarheden maar legenden en mythen
waren, en een reeks `dogma's' alleen maar onhoudbare en soms zeer schadelijke
waangedachten, die de intellectuele ontwikkeling van het mensdom erg
vertraagden. Daarbij groeide ook de overtuiging, dat het vertrouwen waarvan de
kerkelijke en andere godsdienstige overheden genoten absoluut niet
gerechtvaardigd was, integendeel. Heel recent heeft het verschijnsel van het
parasitisch vermenigvuldigen van allerlei sekten, waarvan zonder meer bewezen
werd dat het zuivere oplichterij was, veler ogen geopend.(6) Toch blijven bij
gebrek aan adequate voorlichting en duidelijk inzicht in vele geesten van
gelovigen nog veel open vragen, veel duistere plekken, veel zwarte gaten. Als
het christendom het al zo moeilijk heeft wegens de eeuwenoude tradities, als
men voor het jodendom zulk een inhibitie ervaart, des te meer omdat deze ook op
racistische en nationalistische basis gestoeld is, zal een minder bekende
godsdienst waarvan men niet goed weet wat men er aan heeft, wegens de relatieve
ruimtelijke isolatie en beperking ervan, het nog moeilijker hebben. De islam is
die godsdienst, waarmee het Westen nu geconfronteerd wordt en die het zo weinig
aanvoelt, als zo vreemd en dreigend ervaart, dat het er zich enerzijds met zijn
democratische beginselen ;op een onhandige wijze tegen verzet en anderzijds
geirriteerd raakt door het voortdurende onbegrip in de wederzijdse
betrekkingen. Vandaar de chaotische diplomatie, de talrijke inconsequenties in
de politiek, en de verwarring in de geesten. De fundamentele reden daarvan ligt
in het gebrek aan exacte benadering, klare logica en duidelijk denken. Meestal
ontbreekt het ook aan elk diepgaand begrip. In dit werk trachten we meer
duidelijkheid te scheppen.
Een tweede probleem is het volgende: Hoe komt het dat de islam zo'n aantrekkingskracht heeft uitgeoefend, en nog blijft uitoefenen op miljoenen gelovigen? Hoe is het verklaarbaar dat iemand als Mohammed er toe gekomen is, zich niet alleen een kring van gelovigen te vormen, maar bovendien aan de oorsprong te liggen van het stichten van een rijk , dat een van de machtigste werd van zijn tijd? Waar is de drijvende kracht, de basis-energie, de sleutel van die expansie, van die radicale omvorming van zovele geesten, van die vaste overtuiging? Is er in de islam, vergeleken met het christendom, meer innerlijk vuur, meer inwendige kracht? Is Mohammed een betoverender figuur dan Jezus van Nazareth? Of is alles gewoonweg een gevolg van de intellectuele onderontwikkeling van een reeks volkeren, die nooit de Verlichting hebben gekend, de rationele kritiek en slechts met mate de moderne universitaire cultuur, en zelfs voor een groot deel bleven steken in een graad van ongeschooldheid en onwetendheid. Niettegenstaande ze ongetwijfeld een zekere eigen cultuur hadden, werden ze meer gelijkgesteld met de primitieven van Afrika dan vergeleken met de doorsnee Westerling, al is die ook gemiddeld niet zeer goed geinformeerd en onderhevig aan heel wat intellectuele dwaling en verwarring.
Veelal wordt de dialoog, voor zover men daarvan kan spreken, tussen
godsdiensten of sekten; als een ideeenstrijd gezien. Men stelt
geloofsbelijdenissen op, men vaardigt wetboeken uit, men stelt beginselen
voorop. Daarvan wil men niet afwijken. Men wil gelijk hebben en veroordeelt
alle anderen. Meestal verwaarloost men daarbij het onderzoek naar de oorsprong
en wel de menselijke oorsprong van die ideeen. Tenslotte is de islam ontsproten
uit het brein van Mohammed. Welnu hoe stond het met dat brein? Wat ging daarin
om? Deze vraag kunnen we nu eindelijk beantwoorden, dank zij de vooruitgang van
de psychologie, de psychopathologie en de psychofysiologie.
Vervolg: Een andere Mohammed
Back to Home page :
Homepage of the Psychological Laboratory (Leuven)
Copyright © 1997 Dr. Herman H. Somers.
Page
created 11 November 1997. Last updated 1 May 1999 at 16:30 PM.
Produced with Webford 2.0.