PIUS XII en de Holocaust

Andries Van den Abeele

I

Het recente boek over Pius XII gaat, zoals de ganse hetze tegen hem, terug op verklaringen kort na de oorlog van een later als onbetrouwbaar beschouwde Duitser, Gerstein genaamd, wiens gegevens ook aan de basis lagen van het toneelstuk "Der Stellvertreter" van Rolf Hochhuth.

Over de houding van Pius XII is het laatste woord nog niet gezegd. Dat hij zoals zovelen de politiek van het minste kwaad volgde is waarschijnlijk. Dat hij in ruime mate machteloos was, is zeker. Hem evenwel voor een nazi-aanhanger verslijten is ver buiten de waarheid. Er zijn op internet heel wat teksten te vinden die dit tegenspreken en die me de indruk geven goed gedocumenteerd te zijn.

9 februari 2000

II

De geschiedenis van Pius XII is, dat is duidelijk, een onderwerp voor controverse.

De atmosfeer is in onze dagen zo, dat ieder gezagdrager die bekritiseerd of beklad wordt, praktisch bij voorbaat veroordeeld is. Dit is des te meer het geval, wanneer het gaat om iemand die lang dood is, een paus dan nog, en dus een katholiek. op dit soort is de jacht open.

De houding tegenover Pius XII wat betreft zijn bemoeiingen ten gunste van de Joden was na de oorlog het voorwerp van grote dankbaarheid vanwege de Joden. De Joodse overkoepelende verenigingen berekenden dat tussen de 700 en de 900.000 joden gered waren door de tussenkomst van de paus. Aan hem werden dan ook twee volledige bossen met herdenkingsbomen gewijd, die plechtig getoond werden aan Paulus VI toen hij Israël bezocht. Men hield toen voor dat geen enkel land, en ook niet de Joodse organisaties, zoveel joden hadden gered. De terughoudendheid om niet te zeggen de onwil van Engeland en de USA om joden te redden, was voldoende bekend.

Deze houding bleef zo, totdat vanaf 1963, in het kielzog van Gerstein en Hochschutz de kritiek op de "pro-Duitse" paus en de 'antisemitische" paus begon. De laatste in de reeks is het boek van John Cornwall: "Hitler's Pope. The secret history of Pius XII" (october 1999). Ik kom er aanstonds op terug.

In 1997 verscheen van de in de historische middens bekende specialist van kerkgeschiedenis en Tweede wereldoorlog Pierre Blet s.j. : Pie XII et la Seconde guerre mondiale d'après les archives du Vatican", in aug. 1999 in Engelse vertaling verschenen. Dit omvangrijk werk is vooral een publicatie van documenten, waaruit men zelf een oordeel kan vormen wat het Vaticaan ondernam tijdens de oorlog, onder meer wat betreft de door de nazi's vervolgde volkeren, met inbegrip van de Joden.

Op het net kan men veel websites vinden, waar allerhande gegevens over de kwestie te vinden zijn. Onder meer:

http://ic.net/~erasmus.RAZ179

www.catholicleague.org/truth

www.catholic.com/ROCK/pius_XII

http://www.cin.org/p124

http://ihr.org/jhi/v13/Martinez

www.geocities.com/Heartland/2964/shoah-piusXII

www.binary.net/polycarp/piusXII

Ik kom nu terug op de publicatie van Cornwall.

Vooreerst zijn er nogal wat vragen gerezen over zijn persoon en zijn betrouwbaarheid.

In vroegere geschriften had hij vermeld dat hij de kerk verlaten had en agnosticus geworden was. Nu komt hij plots te voorschijn als een katholiek die het goed meende met de paus en tot zijn ontzetting in "geheime archieven" vreselijke dingen gevonden heeft, in het Vatikaan zelf. Dit wordt daar tegen gesproken: hij heeft er niets nieuws kunnen ontdekken, omdat er niets nieuws te ontdekken valt.

Alle relevante archieven zijn al verschillende jaren open voor alle vorsers en Cornwall heeft niet meer of niet minder gezien. Die archieven zijn trouwens in grote mate door Pierre Blet gepubliceerd. Men heeft natuurlijk in koor het boek geprezen in publicaties die meteen het lekker meegenomen vonden om ook Johannes Paulus, die zijn voorganger verdedigt, een flinke veeg uit de pan te geven.

Niet iedereen heeft zich evenwel laten inpakken. Newsweek, een weekblad dat men niet zal beschuldigen een orgaan van het Vaticaan te zijn, heeft een zware kritiek op het boek gepubliceerd, dat u hierna zult vinden. Het is altijd goed een paar klokken te horen alvorens zich door vlot geschreven verhalen te laten meeslepen.

10 februari 2000

RELIGION


The Case Against Pius XII


A new biography is scalding — and deeply flawed


By Kenneth L. Woodward


Like attacking a toothache that refuses to go away, historians continue to probe the character of Pope Pius XII and his refusal to issue an unambiguous condemnation of the Nazis' "final solution." What did the pope know about the Holocaust and when did he know it? Was his caution warranted? How many lives — Jewish and Christian — did he save by relying on diplomacy rather than moral rhetoric? Such questions require care in using archives, intellectual skill in interpreting documents and dispassionate judgment in assessing the peculiar circumstances of European politics in the dark age of Adolph Hitler. Unfortunately, none of these virtues are evident in "Hitler's Pope," a scalding new biography of the wartime pope by British journalist John Cornwell.

First excerpted in the glitzy pages of Vanity Fair, and serialized in the Sunday Times of London, Cornwell's unrelieved attack on the wartime leader of the Roman Catholic Church has provoked heated headlines and sharp rejoinders in the European media. The book itself, just published by Viking Penguin, is a classic example of what happens when an ill-equipped journalist assumes the airs of sober scholarship.

The title says it all. According to Cornwell, Eugenio Pacelli (the pope's given name) was a vain, "beady-eyed" and overweeningly ambitious careerist who dominated Vatican policy long before he himself was elected to the papacy in 1939. Without a shard of evidence, Cornwell asserts that Pacelli single-handedly created an "absolutist" papacy where none had previously existed — and in so doing personally wreaked havoc on a world-wide scale. As a young papal diplomat, Cornwell argues, Pacelli struck a treaty with Serbia that inflamed the tensions that led to World War I. As a papal nuncio (ambassador) in Germany until 1927, and later as Vatican secretary of State, Pacelli betrayed the anti-Nazi Catholics of Germany and colluded with Hitler in establishing the Vatican concordat (treaty) with the Third Reich, thereby contributing morally to the outbreak of World War II as well. Above all, Cornwell writes, Pacelli harbored a "secret antipathy" toward Jews and thus became "an ideal Pope for the Nazis' 'Final Solution'. "

The credibility of Cornwell's accusations depends in large part upon the credibility of the story he tells about himself. An ex-seminarian who left and lately returned to the church, Cornwell set out — he says — to prove that critics of the pope were wrong. Using his academic title as a "senior researcher" with a science institute at Cambridge University, he gained "unprecedented" access to the "secret" archives of the Vatican Secretariat of State. There, in a "dungeon"-like room he discovered documentary evidence of the pope's "racial and religious" hatred of Jews.

Overcome with "moral outrage," he proceeded to write "the secret history of Pius XII." In fact, the Vatican archives Cornwell perused are open to any inquirer with an academic connection. (Amending what he wrote in his book, Cornwell insisted to NEWSWEEK that he was nonetheless the first to open certain folios, which the Vatican archivist denies.) He also examined testimony given in connection with the pope's beatification process, which is under the direction of Jesuit scholars in Rome. These are private documents, but hardly secret: I have seen them myself. And what he cites from these materials in no way supports his portrait of a moral "hypocrite."

Cornwell's evidence that Pacelli was anti-Jewish rests chiefly on his bizarre interpretation of a report Pacelli sent in 1919 to the Vatican from Munich, where he was papal nuncio. In the report, Pacelli describes how a shabby cadre of young communists, together with a gang of young women "with lecherous smiles," took temporary control of the city and established a soviet there just two years after the Russian revolution. He goes on to note that the leaders were all Russian Jews, and describes one of them as "pale, dirty, with drugged eyes, hoarse voice, vulgar and repulsive" who treated Pacelli's priest-representative with contempt. This language, says Cornwell, constitutes anti-Semitic stereotyping, proof of Pacelli's "secret" hatred of Jews, and helps to explain his indifference to the Holocaust.

Throughout his book, Cornwell insists that Pius courted the fascists as a way of thwarting the communists. But he ignores the contrary evidence in the books cited in his own bibliography. For example, he does not mention the pope's support for American lend-lease to communist Russia or his threat of "dire consequences" for any U.S. bishop who opposed Roosevelt's declaration of war against the Axis powers, though this meant an alliance with the Soviet Union.

Despite the papacy's policy of political neutrality during the two wars, there is ample evidence that the Nazis saw Pius XII — rightly — as their enemy. Cornwell makes nothing of the fact that Allied planes dropped 88,000 copies of the pope's first encyclical over Germany, in the hope that Pacelli's guarded anti-Nazi message would get through to the people. But Cornwell does acknowledge that Pius XII put himself and the church at great risk the following year (1940) by secretly agreeing to aid anti-Nazi German generals in their dangerous plot to overthrow Hitler. Yet he insists that Pacelli was Hitler's pope. In the end, Cornwell's assertion that he began his book as a defense of the Pius XII is difficult to accept. Most of his sources are secondary and written by Pacelli's harshest critics. Errors of fact and ignorance of context appear on allmost every page. Cornwell questions Pacelli's every motive, but never doubts those who tell a different story. This is bogus scholarship, filled with nonexistent secrets, aimed to shock.

Newsweek International, September 27, 1999

III

Ik kom nog eens terug op het oordeel (en sommige veroordelingen) over de houding van Pius XII tijdens de tweede wereldoorlog tegenover de nazi's en meer bepaald zijn inspanningen voor de vervolgden en de slachtoffers.


Er is hierover enorm veel te vinden op het internet, dat de beschuldigingen in het recent boek van Cornwall tegenspreekt.


Enkele sites:


www.homestead.com/not_hitlers_pope
Dit is een verzamelstek, waar bijna 200 artikels en 100 websites vermeld worden en die men van daaruit gemakkelijk kan bereiken.


www.us-israel.org/Jsource/anti-semitism/piusdef2
Op deze stek kan men het essay vinden (volledige tekst) in 1963 gepubliceerd door de Jood Joseph Lichten onder de titel "Pius XII and the Jews" waarin hij de paus sterk verdedigt aan de hand van talrijke argumenten en voorbeelden.
De Poolse jood Lichten (overleden in 1987) was diplomaat en directeur van de International Affairs Depârtment van B'nai B'rith, het joods equivalent van de vrijmetselarij. Zijn boek was een reactie op het toneelstuk van Rolf Hochhuth.

Op het net vindt men ook gegevens over het boek van de Jood Pinhas Lapide "The last three popes and the jews". Hij is het die de berekening maakte dat minstens 860.000 joden hun leven dankten aan de paus.


Een andere Jood, David Herstig schreef in 1967 dat 360.000 Roemeense joden hun leven dankten aan de paus.


Dit waren reacties op Hochhuth, en daarom belangrijk. De tributes van de joodse gemeenschap na 1944 (en ook al ervoor) tot aan de dood van de paus laten we hier onvermeld, maar ze waren talrijk.


www.jewishworldreview.com/sam/schulman092999.asp
De jood Schulman heeft in een joods tijdschrift een artikel geschreven over "the stupid book by Cornwall".


http://www.homestaed.com/not_hitlers_pope/zenit58letRosen
Is een interessante controverse, waaruit blijkt hoe gemakkelijk sommigen zich laten meeslepen om het even wat te schrijven of te verklaren.


En nu enkele urls vanuit katholieke hoek:


www.adw/commun/ref_nov99
Een commentaar door kardinaal Hickey, aartsbisschop van Washington die de zwakke punten in de argumentatie van Cornwall één na één onder de loupe neemt.

www.ewtn.com/library/ISSUES/ZPIUS12A
Dit is de punt voor punt weerlegging van de beschuldiging van Cornwall, door een historicus en specialist, Pater Gumpel s.j.


www.ewtn.com/library/ISSUES/BLETP12
Dit is wel de belangrijkste weerlegging, door de voornaamste specialist, Pierre Blet s.j..
Ik vermeldde het boek in 1997 van hem verschenen: Pie XII et la seconde guerre mondiale d'après les archives du Vatican. Ik vergat te vermelden dat dit een beknopte weergave was van wat te vinden is in het volumineus werk dat hij met drie andere jezuieten volbracht: Actes et documents relatifs à la seconde guerre mondiale, in 12 boekdelen uitgegeven tussen 1965 en 1981. De openheid van de Vaticaanse archieven is bij die gelegenheid gebleken. Ook de documenten die Cornwall op zijn manier interpreteerde, komen er in voor. De historische accuraatheid van Blet staat buiten kijf.
Hij is anderzijds de auteur van gezaghebbende werken, die bekroond werden in Frankrijk door de Académie des sciences morales et politiques, onder meer:
- Histoire de la représentation diplomatique du St. Siège des origines à l'aube du XIXe siecle (1982)

- Le clergé de France, Louis XIV et le St. Siège (1989)

  • Le clergé du grand siècle et ses assemblées 1615-1715 (1995)


Blet is thans emeritus professor aan de Gregoriana universiteit in Rome.
Hem van katholieke vooringenomenheid verdenken, zou belachelijk zijn.
Zie over hem ook:

www.al-brusha.org/jew-chr/hitler
www.zenit.org/french/archives/documents/pierreblet

Blet legt enerzijds de nadruk op wat Pius XII deed en verdedigt anderzijds wat hij niet deed, met name publieke veroordelingen (hoewel de paus er wel een aantal deed, maar niet in scherpe maar dipmlomatische taal). Blet geeft als vergelijking de politiek die het Rode Kruis voerde en die ze als volgt bepaalde: "lLs protestations ne sertvent à rien. En outre elles peuvent rendre un très mauvais service à ceux auxquels on voudrait venir en aide".

Dit was de houding van de joodse leiders, van de geallieerden, van de paus, van het Rode Kruis, van ongeveer iedereen. Men geeft hierbij vaak als voorbeeld het verschil in houding tussen de Belgische en de Nederlandse bisschoppen. Kardinaal Alfrink liet een hevig protest horen tegen de deportatie van de Joden.Dit was zeer moedig maar het gevolg hiervan was dat de jacht op joden geïntensifieerd werd en o.m. alle katholieken die ook maar enig joods bloed hadden werden opgepakt (met inbegrip van de karmelietes Edith Stein). Kardinaal Van Roey deed geen verklaring, maar stelde geld ter beschikking en schuilplaatsen in kloosters en scholen.


Het gevolg (niet alleen hiervan, maar dit heeft zeker meegespeeld) is dat 79 % van de joden in Nederland werden opgepakt en 73 % van de joden in België werden gered (Ik weet niet met zekerheid of dit cijfer op de Belgische joden sloeg, of ook met inbegrip van de naar België gevluchte joden).


Het boek van de Engelse auteur, journalist die zich onrechtmatig voor "professor" en historicus uitgaf, geeft al de toon aan alleen door de cover. De argeloze lezer kan maar veronderstellen dat Pacelli, omringd door Duitse wachten, uit een vergadering met Hitler of andere nazis komt. Het blijkt dat de foto genomen werd in volle republiek van Weimar, voor 1927en veel jaren voor de machtsgreep van Hitler. Dit is noch min noch meer manipulatie.


Er is nadien ook nog een controverse geweest met een rabbi Rosen die beweerde dat de publicatie van de archieven niet volledig was, aangezien de brieven van Pacelli en latere paus Pius naar Hitler er niet werden in opgenomen. Wat de auteurs de gelegenheid heeft gegeven te benadrukken dat hij nietalleen nooit Hitler ontmoet heeft, maar ook nooit naar hem geschreven heeft, tenzij langs de gewone diplomatieke kanalen, en al deze brieven en nota's wel degelijk gepubliceerd werden.

Ik hou er mee op. Als ik hierover zo uitgebreid gegevens aanbreng, dan is het omdat ik verrast ben over de invloed die van om het even welk pamflet kan uitgaan, zelfs op ontwikkelde lezers. "Mentez, mentez, il en restera toujours quelque chose" zegde Voltaire al. En om Aristoteles te citeren: "Amicus Plato (of Vincentius), sed magis amica veritas".


13 februari 2000

IV

"Pacelli stelde voor en na de Eerste wereldoorlog macht boven moraal".
Ook dit betwist ik.


WO I
De schuld, zelfs gedeeltelijk, van de evolutie in Duitsland en Oostenrijk voor de Eerste wereldoorlog aan Pacelli en de kerk toeschrijven, is historisch niet gefundeerd. Er zijn heel wat andere krachten geweest die tot Sarajevo en WO I hebben geleid. Dit mee in de schoenen van de pauselijke diplomatie schuiven is simplistische herschrijving van de geschiedenis.
In die periode was Pacelli in ieder geval maar een heel bescheiden jonge acteur. Je begaat alvast een anachronisme door hem iets toe te schrijven in de politiek van voor de Eerste wereldoorlog: Hij werd pas in 1917 bisschop, wat later nuntius in Munchen en pas in 1929 kardinaal. Voorhouden dat zijn houding als diplomaat en kardinaal mee leidde tot WO I is dus in ieder geval onjuist. Zo zie je maar.


Hij heeft door de gevolgde koers "misschien, ongewild, een aantal neveneffecten veroorzaakt, die tot WO I en het vervolg hebben geleid"zeg je. Geef toe dat dit toch heel hypothetische geschiedschrijving is, des te meer gebaseerd op het hierboven aangeduide anachronisme.


Opkomst nazisme en WO II

De teksten van Pacelli en van Pius XII tegen het nationaal-socialisme zijn talrijk. Hij heeft op geen enkele manier dit regime gesteund, het integendeel zonder voorbehoud veroordeeld.
De toonaangevende encykliek van zijn voorganger, "Mit Brennender Sorge" (1937) is, zoals algemeen bekend, door staatssecretaris Pacelli geschreven.Om niet misbegrepen te worden en het Duitse volk rechtstreeks te bereiken, werd deze encycliek, voor het eerst in eeuwen, niet in het Latijn maar rechtstreeks in de taal van de voornaamste bestemmelingen opgesteld.


De Belgische bisschoppen veroordeelden al in 1925, zonder voorbehoud, het Vlaams-nationalisme, en dit in volle afspraak met de Vaticaanse diplomatie van staatssecretaris Pacelli. Ook al was het in grote mate in de katholieke middenstand dat dit nationalisme, dat toen al een fascisme was, zijn voornaamste cliënteel vond. De invloed van de kerk heeft gemaakt dat, behalve de fascisten, geen enkel prominent lid van de katholieke politieke familie in de collaboratie is gestapt en ook zeer weinig gewone leden en aanhangers. Dit kan niet van de linkse krachten gezegd worden: Hendrik De Man, Edgar Delvo en andere. In Frankrijk was dit nog duidelijker (Deat, Doriot, etc).

Wat kon de paus meer doen dan veroordelen? Zoals Stalin het cynisch zegde "Over hoeveel divisies beschikt de paus?" De paus en het Vaticaan konden enkel op hun moreel gezag bogen en dat was van niet veel tel tegen gangsters van het genre Hitler en kompanen. Ze kon alleen diegenen weerhouden van medewerking die naar de stem van de kerk wel wilden luisteren. En in bepaalde perioden was haar boodschap niet gemakkelijk en werd ze overstemd door het lawaai van de Nieuwe Orde.

De geschiedenis op de manier van Cornwall en tutti quanti herschrijven is gemakkelijk. Hun geschriften hebben trouwens vaak een verborgen agenda die minder met geschiedschrijving te maken heeft dan met het aanvallen van de huidige kerk (in het geval van Cornwall vrees ik dat het zelfs nog lager ligt: gewoon gemakkelijk geld verdienen).

In de jaren zestig en zeventig heeft de staatssecretaris Casaroli een diplomatie van tegemoetkoming en van beveiliging van de kerk en van de katholieken gevoerd tegenover de Sovjets, die zeer gelijkaardig was aan die van Pacelli in de jaren 20-40 tegenover het nazisme. Er was hierop ook kritiek, zelfs in de Kerk, vanwege de voorstanders van de onvoorwaardelijke strijd tegen het absolute kwaad. Maar die bevonden zich dan wel in veilige oorden van waaruit ze niet riskeerden naar de goulag gestuurd te worden. De dag komt wellicht dan men ook die politiek zal verwijten dat ze aan tafel ging zitten met de bloedhonden van de Sovjetunie, die niet beter waren dan de nazi's.

Het Vaticaan voert thans een even voorzichtige politiek tegenover China. Ook daar kan men, van achter zijn bureau of zijn PC vinden dat ze de principes onverminderd moeten hoog houden.


Over de houding van Pius XII tijdens WO II heb ik genoteerd (ik weet niet meer wie de auteur was): "On comprend ce qu'il redoutait: faire payer par le sang des autres quelques belles paroles qui ne lui auraient pas coûté grand chose".

Het nazisme werd net als het sovjetregime steeds door de kerk met eenzelfde stem veroordeeld. Wat zou je eigenlijk willen dat ze méér deed? Dat hierbij steeds de belangen van de kerk en het leven van haar bedienaars en gelovigen mee in de balans werden gelegd en dat dit vanuit het min of meer beschermde Vaticaan aanleiding gaf tot voorzichtigheid tegenover regimes die voor niets terugdeinsden, wie zal dat niet logisch vinden? (het was zo al erg genoeg: duizenden priesters en religieuzen verdwenen in de kampen, en met hen aanzienlijke hoeveelheden Polen, Letten, Estlanders, Litauwers, Hongaren en anderen, waarbij hun katholieke overtuiging vaak de reden was waarom ze zich tegen het regime hadden gekeerd).


Het is vooral erg dat voor dit alles wordt voortgegaan op geschriften zoals die van Cornwall, die helemaal niet objectief zijn, maar een bepaalde thesis met alle middelen en met vervalsing van de geschiedenis willen ingang doen vinden. Er is maar één geruststelling: op termijn wint het de waarheid, want de mensen zijn niet dom.

Extrapolatie naar hedendaags Oostenrijk


Anderzijds het geval Haider vergelijken met Hitler is overdreven en contraproductief. Een tegenstander onnodig diaboliseren heeft het tegenovergestelde effect. Dat de kerk niet voor het 'populistisch' programma van zo'n man is, zal wel duidelijk zijn. De bisschoppen in België hebben ook al vaak vermaand tegen het Vlaams Blok. Maar van een nieuwe "Mit Brennender Sorge", ditmaal tegen Haider, kan geen spraak zijn: dit zou overdreven zijn en zinloos. Als de Vaticaanse diplomatie zegt dat er in het regeerprogramma niets is dat aanleiding geeft tot kritiek, dan is dat niets méér dan een vaststelling die iedereen kan maken. Als het niet verder gaat dan wat subsidies terugschroeven voor de 'buitenissigheden' van Gerard Mortier en andere cultuurpausen, dan is dit alles bijeen niet zo erg.


Je uitleg dat wat de "katholieke partij" in Oostenrijk doet, een beetje hetzelfde is (hetzelfde als wat? moet ik begrijpen als de nazi's of degenen die in de jaren dertig de nazi's mee aan de macht hielpen?) is niet stevig onderbouwd. Om te beginnen bestaan er geen "katholieke partijen" meer. Denk je werkelijk dat de kerk ook nog maar enige invloed heeft op partijen van zogenaamd christelijke signatuur (de Oostenrijkse volkspartij voert trouwens niet eens de naam 'christelijk' meer in zijn naam)? Misschien ware het beter moesten ze die nog hebben... (hoewel ik dat niet met zekerheid weet).

De verantwoordelijkheden in Oostenrijk zijn gedeeld. Men leest in geen enkel commentaar iets over de verpletterende verantwoordelijkheid van de sociaaldemocraten die een nieuwe coalitie met de volkspartij hebben geweigerd. Vier maanden lang heeft men zo een coalitie geprobeerd. Ze hebben ook geweigerd een minderheidsregering te steunen. Wat was de andere uitweg? Nieuwe verkiezingen. Iedereen is het er over eens dat dit de positie van Haider nog zou versterken. Wat stel je dan voor? Dat de tanks van de Navo op Wenen rijden en er zoals in Kosovo een protectoraat oprichten?


Schlüssel gaat een risico aan, door de enige andere uitweg te nemen die behalve verkiezingen mogelijk was: de FPO opnemen in de regering. Hij gaat hiermee hetzelfde risico aan dat Mitterrand in 1981 nam door de communisten (toen in Frankrijk nog onvoorwaardelijke Sovjetagenten en grote verdedigers van de oorlog in Afghanistan) in de regering op te nemen. De kritiek hierop was toen gematigd en het resultaat werd achteraf begroet als een meesterzet van de Mitterrandistische politiek: de volgende verkiezing waren de communisten gehalveerd en ze zijn dat nooit meer te boven gekomen. De 'appertura a sinistra' in Italiê, waarbij de communisten van buitenaf de regering steunden, had een zelfde resultaat, hoewel de Italiaanse toestand nog iets ingewikkelder was.


Als dit in Oostenrijk niet lukt, dan kan men nog altijd met de tanks binnenrukken...

De democratische partijen (allen min of meer links geworden, hoogstens centrum links) moeten alvast niet naar de kerkelijke overheid verwijzen en beschuldigend de vinger opsteken: ze hebben zelf gefaald. Er is een splitsing tot stand gekomen tussen de intellectuele 'verlichte' geesten en een deel van het volk dat door bepaalde angstgevoelens wordt bevangen. Sommige van die gevoelens zijn terecht en alleen ze wegnemen kan hieraan verhelpen. Maar dat is dan weer een heel ander debat. (zie onder meer het recent boek van de linkse intellectueel Jacques Julliard: La faute des élites).

14 februari 2000

V

Nog een bijkomend element:


In Oktober 1999 werd een commissie geïnstalleerd bestaande uit drie joodse en drie katholieke historici, die de houding van de Kerk tijdens de Tweede wereldoorlog gaan bestuderen ten overstaan van het Joods vraagstuk en de Holocaust.


Voor de katholieke kerk werden ze aangeduid door het Vaticaan. Voor de Joodse gemeenschap door een hele reeks Joodse organisaties.



De katholieken zijn:

prof. Eva Fleischner, Montclair State University, New Jersey

prof. Gerald Fogarty s.j., department religious studies, university Virginia

prof. John Morley, Holocaust scholar, Seton Hall University, New Jersey


De joden zijn:

prof. Michael Marrus, University of Toronto

prof. Bernard Suchecky, ULB

prof. Robert Witrich, Hebrew University, Jeruzalem


Hun geschiktheid voor het werk werd in een uitgebreide persnota uiteengezet. In december 1999 kwamen ze voor het eerst bijeen.


De basis voor hun onderzoek vormt de publicatie van de 12 volumes (11 delen eigenlijk, maar één bestaat uit twee volumes) documenten over de tweede wereldoorlog van Blet et alii.


Ze kunnen echter ieder ander punt of probleem ter sprake brengen, die niet in die documenten naar voldoening zouden terug te vinden zijn.


Voor de geïnteresseerden volgt hieronder de volledige tekst van het persbericht.

23.11.1999

HOLY SEE AND JEWISH COMMITTEE NAME MEMBERS OF CATHOLIC-JEWISH
SCHOLARLY TEAM TO STUDY VATICAN’S PUBLISHED WORLD WAR II ARCHIVAL MATERIAL

The Holy See’s Commission for Religious Relations with the Jews and an
international committee of Jewish leaders have released the names of six
scholars - three Catholic and three Jewish - who will constitute a joint team to
review published Vatican archival material relating to World War II.


The announcement was made jointly by Cardinal Edward Idris Cassidy, President of
the Holy See’s Commission and Seymour D. Reich, Chairman of the International
Jewish Committee for Interreligious Consultations (IJCIC).


The bilateral agreement to create the joint team of scholars was reached at a
meeting in Rome on October 18, 1999, between members of the Holy See’s
Commission and IJCIC.


IJCIC’s membership consists of the American Jewish Committee, B’nai B’rith
International, the Israel Jewish Council on interreligious Relations, World
Jewish Congress and organizations representing the major branches of Judaism:
Orthodox Union and Rabbinical Council of America (Orthodox); United Synagogue of
Conservative Judaism and Rabbinical Assembly (Conservative), and the Union of
American Hebrew Congregations and Central Conference of America Rabbis (Reform).
Dr. Leon Feldman, Professor Emeritus of Rutgers, the New Jersey State University
and a specialist on Jewish history and archival research, serves as secretary to
IJCIC.

The three Catholic scholars are Dr. Eva Fleischner, Professor Emerita of
Montclair State University in New Jersey; Reverend Professor Gerald P. Fogarty,
S.J., of the Department of Religious Studies at the University of Virginia, and
Reverend Professor F. John Morley, a Holocaust scholar at Seton Hall University
in New Jersey.


Dr. Eva Fleischner has maintained a long-time involvement in Catholic-
Jewish relations and in teaching the Holocaust on a college level. She
edited a classic work in the field, titled "Auschwitz: Beginning of a New
Era?". Born in Austria, she is fluent in French and German and has conducted
research work on French rescuers, which was incorporated into a book that
she co-authored with Michael Phayer.


Professor Gerald Fogarty, a scholar of Church history, is a specialist in
Vatican-American relations and has written numerous books, articles and
academic papers on the subject. He is the author of "The Papacy in the
Twentieth Century". His forthcoming book, "Commonwealth Catholicism: A
History of the Catholic Church in Virginia" is being published by the
University of Notre Dame Press.


Professor John Morley teaches about the Holocaust and is a long-time
participant in dialogue on the Shoah. He holds a doctorate from New York
University’s Institute of Hebrew Studies. His dissertation became the basis
for his book, "Vatican Diplomacy and the Jews During the Holocaust". Central
to his work was a study of the documents in the first nine of the 11 volumes
of the Vatican’s published World War II archival material.


The Jewish scholars are Dr. Michael R. Marrus, Professor of History and Dean of
the School of Graduate Studies at the University of Toronto; Dr. Bernard
Suchecky, Research Director at the Free University of Brussels, Belgium, and
Robert S. Wistrich, Professor of History and holder of the Neuenberger Chair in
Jewish Studies at the Hebrew University in Jerusalem.


Dr. Marrus, an acclaimed authority on the history of the Holocaust and its
treatment by historians, is the co-author, with Robert Paxton, of "Vichy
France and the Jews". His writings on the Holocaust and related subjects
have received widespread attention and been translated extensively. Dean
Marrus is a Fellow of the Royal Society of Canada.


Dr. Suchecky heads an oral history program, in conjunction with Belgium’s
Foundation for Contemporary Memory, that deals with World War II and Nazi
occupation of Belgium. He is the co-author, with Georges Passelecq, of "The
Hidden Encyclical of Pius XI", a widely-translated book that won the 1996
Chanoine Dupench Award of the Institute of Moral Sciences and Politics of
L’Institut de France.


Dr. Wistrich, a noted scholar of European history, is a graduate of
Cambridge and London universities. A recognized authority on anti-Semitism
and interfaith relations, his works include the prize-winning "Antisemitism:
The Longest Hatred" and "Hitler’s Apocalypse: Jews and the Nazi Legacy". He
recently served as a Visiting Scholar at Harvard University.


The joint team of scholars will study the 11 volumes of Vatican archival
material, published between 1965 and 1981, that relate to the Church’s role
during World War II. Cardinal Cassidy and Mr. Reich expressed the hope that any
questions and differences that may exist can be resolved through this joint
review approach.


The scholarly team is also expected to raise relevant issues that its members
feel have not been satisfactorily resolved by the documentation already
available. They may also draw on the knowledge and assistance of other
specialists, including colleagues and associates. Following its review, the
joint team will issue a report on its findings and conclusions.


If questions still remain, according to Cardinal Cassidy and Mr. Reich, "further
clarification will be sought". Both acknowledged that the arrangement was
unusual, if not unprecedented. The Cardinal, who originally had suggested the
joint team approach, thanked IJCIC as "a most valuable partner in promoting a
new understanding and relationship between the Catholic Church and the Jewish
people."

Mr. Reich, a long-time international leader in Jewish affairs, looked forward to
the work of the review team as "a useful first step in resolving the Vatican’s
role during the Holocaust and advancing the Catholic-Jewish relationship".

16 februari 2000