van Brederode

 

Willem van Brederode

Hillegonda van Voorne hertrouwde na de dood van Cosijn II van Renesse met Willem van Brederode zij kregen als zoon Dirk II van Brederode.

 

Dirk II van Brederode "de Goede" (abt 1260 +1318)
een actief leenman

(Heer Reinoud lll van Brederode - Houtgravure)

Dirk ll: geboren in het midden van de 13de eeuw rond 1260 en derhalve een vroege" Brederode, is een intressante figuur.
Zijn relatief lange leven van c.a.  58 jaren valt  grotendeels samen met de bewindsperioden van 4 graven van Holland, resp.
Floris I, Jan 1 van Holland, en van Jan 11 en Willem 111  van Avesnes / Henegouwen. Hij  is een goed voorbeeld van het beroep d a t  een leenheer kon doen op de aan hem onderhorige leenmannen?  zoals Dirk II dit dus was ten opzichten van de genoemde graven.
Vele malen werd hij opgeroepen om deel te nemen aan allerlei kriisstochten die de graven naar al le windstreken ondernamen.het navolgende zal in beknopte vorm aan die tochten aandacht worden gegeven.

POLITIEK DECOR

Na de gewelddadige dood van Rooms-Koning Graaf Willem 11 van Holland bij Hoogwoud en na een kort  en voogdijperiode werd in 1266 Floris V Graaf van Holland. Hij zette zich eerst in voor de onderwerping van de West-Frieten! later voor de aansluiting van Zeeland bij zijn graafschap? wat hem tenslotte noodlottig werd in de moord bij Muiderberg in 1296.
Na hem werd zijn zoon Jan uit Engeland ter opvolgin9 teruqgehaald, die evenwel reeds in 1299 als laatste directe erfgenaam van zijn geslacht overleed.
Het gezag ging over naar het Henegouwse Huis in de persoon van graaf Jan ll van Avesnes! die van zijn kant ook veel strijd voerde om het bezit van Zeeland. Na zijn te vroege dood in 1304 werd hij opgevolgd door zijn zoon Graaf Willem ll van Avesnes. Tijdens diens ruim 30 jaar lange bewind wist hij zijn invloed in Utrecht en Friesland aanzienlijk uit te breiden . Hij consolideerde het graafschap en bouwde de organisatie ervan uit tot een voortreffelijk administratief systeem.

KORT OVERZICH LEVENSLOOP DIRK 11 VAN BREDERODE.

Dirk II? die gehuwd was met Maria van der Lecke? was een belangrik man in zijn tijd . Bij tal van politieke gebeurtenissen en krijgstochten was hij aanwezig. In 1288 was hij baljuw van Kennemerland, in 1290 voegde hij zich bij de ontevreden Zeeuwse edelen tegenover Floris V? wat evenwel tot verzoening kwam. Hij ging mee naar Engeland om Graaf Jan 1 te halen en in 1315 nam hij deel aan een veldtocht in Vlaanderen. Hij stierf  in 1318 in Reims op de terugreis van een pelgrimstocht. Zijn vrouw? bij wie hij 7 kinderen had, was al in 1307 overleden.

IN DIENST VAN DE GRAAF

Als gezegd: heeft Dirk ll van Brederode zijn diensten betoond aan achtereenvolgens een viertal graven , ofwel met hen op een bepaalde manier bemoeienis gehad. Het is interessant na tegaan bij welke activiteiten hij o a . zoal betrokken is geweest. Onderwerping van West-Friesland 1288: Drie veldtochten waren er nodig eer graaf Floris V zich de meerdere over West-Friesland kon noemen, nl. 1272? 1282 en 1288. In ieder geval heeft Dirk ll aan de laatste tocht in 1288 deelgenomen. Deze zorgvuldig voorbereide tocht met een grote goed bemande invasievloot wist Dirk ll tot een succesvol einde te brengen. Met een zeer soepel verdrag bracht Graaf Floris V rust en vrede in deze steeds zo oproerige gewesten. Actie tegen oa. Gijsbtrecht van Woerden 1288: In het grensgebied tussen Holland en Utrecht hadden de Heren van Amstel en van Woerden vrij omvangrijke bezittingen verkregen van de Utrechtse Elect Jan van Nassau. De bedoeling hiervan was het hebben van een bufferzone tegen de expansiedrift van h e t Graafschap Holland naar het oosten. Natuurlijk zinde dit Graaf Floris V uitermate slecht. Hij zond Dirk ll van Brederode met een legergroep naar Utrecht , waarbij de beide Heren van Amstel en van Woerden gevangen genomen werden. In een verzoeningsverdrag wist Floris V door borgbpalingen de beide opstandige Heren geheel onder zijn invloed te brengen .


Graaf Floris V 

Solidair met Zeeland 1290:

Altijd al had Zeeland zich te weer gesteld tegen het gedurig uitdijende Hollandse gezag. In 1290 ontstond een tegen Floris V gerichte beweging van een groot aantal Zeeuwse edelen, gesteund door enkele Hollandse waaronder ook Dirk ll van Brederode. Het doel van een en anderwas een uiting van protest tegen de vermeende achterstelling van de Zeeuwse belangen ten opzichte van het grote gewest Holland. De Zeeuwen riepen Vlaanderen te hulp maar de door Vlaanderen gezonden hulptroepen schrokken terug  voor de ijlings opgetrokken legereenheden van Graaf Floris V, Ondanks alles werd hierbij toch, Graaf 
Floris V  verradelijk  te Biervliet gevangen genomen? waaruit hij zich ten koste van een hoog losgeld (oa. Engels geld) wist vrij te kopen. Met oa de hem dus niet al te trouwe Dirk ll van Brederode sloot hij een verzoeningsverdrag dat middels een aantal borgen een voortdurende trouw aan de Graaf als gevolg had,

Strijd in Zeeuws-Vlaanderen 1295:

Vlaanderen was in een ingewikkelde situatie geraakt door onderhandelingen met zowel buurland Frankrijk als met het economisch zo belangrijke Engeland. Graaf Floris V buitte deze kans uit door een paar rooftochten onder aanvoering van Dirk ll van Brederode en Jan van Renesse te, maken naar westelijk Zeeuws-Vlaanderen. Stad en land verwoest en gebrandschat achter latende: keerden de aanvoerders Dirk en Jan rijk aan buit naar hun leenheer Floris V  terug .

Naar Parijs 1296:

Floris V meende dat steun van Frankrijk een betere en meer directe hulp voor hem was tegen Vlaanderen dan het lijdelijk toezien van zijn Engelse bondgenoot Koning Edward 1. Floris toog naar Parijs om daar op 9 januari 1296 het verdrag te ondertekenen? dat mede door een aantal Zeeuwse en Hollandse edelen waaronder Dirk ll van Brederode? met hun handtekening werd bekrachtigd. Dit verdrag leverde Graaf Floris V veel geld op, maar het kostte hem uiteindelijk na een half jaar zijn leven.

Graaf Jan 1 terug naar Hol land 1297:

Na de moord op Floris V in 1296 ontstond grote tweedracht in Holland in verband met de overname van het gezag. Om deze situatie te reguleren, nam Dirk ll van Brederode het initiatief om op zijn eigen kosten (!) Floris zoon, Jan vanuit Engeland? waar deze aan het hof werd opgevoed? terug te halen en als de nieuwe Graaf en wettige opvolger te doen huldigen. Graaf Jan 1: die voor zijn vertrek huwde met de Engelse koningsdochter Elisabeth: werd op de terugtocht met zijn versierd schip begeleid door een gezantschap edelen.
Wegens tegenwind kwam men evenwel in Zeeland aan wal, hiermee zijn rivaal Dirk ll van Brederode negerende! waarop deze in verbittering naar Holland terugkeerde

Verdacht van moord 1298:

Ondanks zijn in 1290 gegeven belofte van trouw! werd Dirk ll toch verdacht van medeplichtigheid aan de moord op Graaf Floris V en daarvoor gevangen gezet. toen na enige tijd zijn onschuld bleek? kwam hij weer op vrije voeten.


Vlaamse inval in Holland 1304:

Na de Gulde sporenslag in 1302. waarbij Vlaanderen onverwacht zegevierde over het aanvallende Frankrijk  richtte Vlaanderen zich op de verovering van het al zoveel jaren bedreigende Holland. Met een grote legermacht kwamen de Vlamingen via Zeeland in Zuid-Holland aan wal en trokken in snel tempo op naar het noorden. Hun voorbarige overwinningsroes werd tenslotte gestuit door Witte van Haemstede, de onechte zoon van Floris V die met grote moed en inzet de Vlaamse horden onder Heemstede tot staan wist te brengen. Het lijdt nauwelijks enige twijfel, dat ook Dirk ll van Brederode als bekwaam aanvoerder ook aan deze strijd heeft deelgenomen? tezamen met zijn halfbroer Jan van Renesse, die hierbij, na tot de Vlamingen te zijn overgelopen, in de Lek verdronk.

Hulp aan Utrecht 1311:

Toen in 1311 de Utrechtse bisschop een synode in Wenen bij woonde  namen de West-Friezen deze gelegenheid te baat om een aanval te ondernemen tegen het bisschoppelijk kasteel te Vollenhove. Dit werd hun ingegeven uit verbittering wegens het feit! dat de bisschop een versterking had laten bouwen in het West -Friese gebied! wat daar als bewijs van wantrouwen werd opgevat . In allerijl  wist de bisschop een legermacht op de been te brengen onder leiding van Dirk ll van Brederode. Dit leger kwam te laat, want bij aankomst in Vollenhove bleek het kasteel al door eigen daar aanwezige krachten van de aanvallers
bevrijd te zijn.

Naar Vlaanderen 1315:

Al 5 5 jaar oud? werd Dirk ll toch opgeroepen tot een veldtocht, al weer tegen Vlaanderen. De reden was een grootscheepse aanval van de Fransen tegen Vlaanderen, waar Graaf Willem lll zich ten koste van alles tegen te weer wilde stellen. Het bleek evenwel niet nodig want de uitzonderlijk slechte weersomstandigheden dwongen de Fransen onverrichterzake terug te keren. Het Hollandse leger onder Dirk ll van Brederode voerde nog een paar strafexpedities uit alvorens naar Holland terug te trekken.

SLOT:

Al bovengenoemde gebeurtenissen laten zien, hoe onrustig het leven van een gezeten kasteelheer en leenman kon zijn .

Dirk ll van Brederode was in zijn dagen een bekend en gewaardeerd persoon. Vrijwel zijn gehele leven was hij lid van de grafelijke Raad, die de regerende graaf bijstond en adviseerde in het bestuur. .
Dirk ll was niet alleen een bekwaam aanvoerder, hij was ondanks zijn krijgsverrichtingen een beminnelijk mens, wat hem de bijnaam de Goede aanbracht. Hoewel vaak van huis: verzuimde hij niet te voldoen aan de verpliehtingen die op hem rustten ten aanzien van het religieuze leven, Zo schonk hij in 1315 aan de nieuwe kloosterkerk te Haarlem een fraaie gouden kelk, welliicht als devotie voor een door hem in dat jaar ondernomen pelgrimsreis. Een tweede pelgrimsvaart, in 1318 heeft hij niet mogen volbrengen tot aan de terugkeer in de eigen woning.
Op de terugreis werd hij ziek en stierf hij in Reims in Noord-Frankrijk waar hij in het klooster van de Dominicanen werd begraven. Zo kwam er een einde in vrede na een 65 jaren lang leven vol onrust en strijd.