Bourgogne_Ancien.gif (4604 bytes)

BourgondiŽ

Bij het uitbreken van de Honderdjarige Oorlog in 1337 tussen Frankrijk en Engeland koos Jacob van Artevelde, na een korte neutraliteit, de Engelse zijde, maar tweespalt en naijver leidden tot zijn vermoording. Zijn zoon streed roemrijk tegen Lodewijk van Male.

 

Filips de Stoute, hertog van BourgondiŽ , was de schoonzoon van Lodewijk van Male (1346-1384). Hij versloeg in 1382 bij Westrozebeke, Filips van Artevelde. (zoon van  Jacob van Artevelde feitelijk meester in Vlaanderen),   met de hulp van koning Karel VI van Frankrijk

Graaf Lodewijk van Male hield het zoveel mogelijk bij een evenwichtspolitiek, en zijn schoonzoon Filips de Stoute streefde handig naar machtsuitbreiding door diplomatie en huwelijkspolitiek. Uit verontwaardiging om de moord op Jan zonder Vrees in 1419, koos zijn zoon Filips de Goede partij tegen Frankrijk. Door hem kwam Vlaanderen ook terecht in het uitgebreide landencomplex dat de Bourgondische gestalte van de Nederlanden heten mag. De laatste feodale banden tussen het graafschap Vlaanderen en de Franse koning verdwenen toen Frans I van Frankrijk in 1526 bij de vrede van Madrid en opnieuw in 1529 bij de vrede van Kamerijk zijn leenheerlijke rechten op Kroon-Vlaanderen opgaf.


Filips de Stoute (
Franse koning Jan II de Goede uit het huis Valois zijn jongste zoon) x Margaretha van Male (erfdochter van Vlaanderen)
Jan zonder Vrees
Filips de Goede

Na de Bourgondische heerschappij kwam de Habsburgse (1482-1555), daarna de Spaanse (1555-1713). Onder de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) nam Vlaanderen aanvankelijk deel aan de opstand, maar werd snel door Spanje bedwongen. Bij de Vrede van MŁnster in 1648 moest Spanje Staats-Vlaanderen aan de republiek der Verenigde Nederlanden afstaan. Later verloor het nog Duinkerken, Rijssel en andere steden aan Lodewijk XIV van Frankrijk. Sedert 1713 maakte Vlaanderen deel uit van de Oostenrijkse Nederlanden, en van 1797 tot 1815 vormde het twee Franse departementen, die in 1815 als Oost- en West-Vlaanderen bij het Koninkrijk der Verenigde Nederlanden werden gevoegd. Na de Belgische opstand van 1830 kwamen zij aan het nieuwe gevormde koninkrijk BelgiŽ.


  • Name: Charles of Burgundy 1
  • Sex: M
  • Birth: 11 NOV 1433 in Dijon
  • Death: 5 JAN 1476/77 in Nancy
  • Note: "le Tťmťraire" As Duke of Burgundy attepted to gain independence from France and died in battle.

    Father: Philippe III Duke of Burgundy b: 31 JUL 1396 in Dijon
    Mother: Isabel Princess of Portugal b: 21 FEB 1396/97 in Evora

    Marriage 1 Isabelle de Bourbon b: ABT. 1435

    Children

    1. Has Children Marie of Burgundy b: 13 FEB 1456/57 in Brussels, Brabant, Maria van BourgondiŽ, geb. 13-2-1456/57 te Brussel
  • Name: Marie of Burgundy
  • Sex: F
  • Birth: 13 FEB 1456/57 in Brussels, Brabant
  • Death: 27 MAR 1482 in Bruges, Flanders
  • Note: Duchess, buried at Bruges. Heiress of Burgundy but ruler only in the Netherlands, Artois and Franche-Comte since Louis XI seized her Bugundian lands in 1477 when her father died.

    Father: Charles of Burgundy b: 11 NOV 1433 in Dijon
    Mother: Isabelle de Bourbon b: ABT. 1435

    Marriage 1 Maximilian I von Habsburg b: 22 MAR 1458/59 in Wiener-Neustadt, Austria

    Children

    1. Has Children Philippe I von Habsburg b: 21 JUN 1478 in Bruges, Flanders
  •  


    BOURGONDISCHE Periode(1384-1482)

    Bourgondische politiek, Vlaanderen, steeds over en weer tussen Frankrijk en Engeland

     

     

     

     

     

    Begin van de verdediging van de Dietse taal.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Tegenstellingen tussen Vlaanderen en Brabant ten tijde van de Bourgondiers. had te maken met de lakenindustrie. Antwerpen verwerkte ingevoerde Engelse lakens, wat zeer ongunstig was voor de Vlaamse lakennijverheid. Opzettelijke straf voor Vlaanderen.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Op het einde van de XIV de eeuw(1369), door het huwelijk van  Filips de Stoute, graaf van BourgondÔe, jongste zoon van de Franse koning Karel V en Margaretha van Male, burggravin van Vlaanderen (+ ArtesiŽ en France-Comtť),  en dochter van Lodewijk van Male, werd de Bourgondische periode ingezet. 

    Waals-Vlaanderen werd teruggeschonken aan Vlaanderen, onder voorwaarde dat Filips de Stoute die gebieden (de kasselrijen Rijsel, Dowaai en Oorschie) steeds voor Vlaanderen zou behouden en laten besturen door Vlaamse gouverneurs.

    Oprichting van de Raadkamer met vaste zetel in Rijsel (1386). Op verzoek van de Vlamingen verplaatste Jan zonder Vrees deze raadkamer in 1405 naar Oudenaarde en later naar Gent, waar deze instelling als Raad van Vlaanderen zou blijven zetelen tot op het einde van de 18 de eeuw.

    De Bourgondische staatkunde, die Frans van herkomst en geest was en de Franse taal als instrument hanteerde, streefde niettemin een eigen doel na. Toen het huis van BourgondiŽ er niet in geslaagd was, in Frankrijk zelf de heersende macht te worden, keerde het zich politiek van dat land af. Het trachtte aanvankelijk met de hulp van Frankrijk, een Diets - Bourgondische gemeenschap op te bouwen, inderdaad, in het begin verleende Frankrijk steun, erop vertrouwend dat de Bourgondische expansie, onbewust en ongewild, Frankrijk van dienst zou zijn in zijn uitbreidingspogingen in de richting van de Rein.

    De eenmaking van een aantal Nederlandse vorstendommen onder het huis van BourgondiŽ is het belangrijkste politieke fenomeen van de eerste helft van de XV de eeuw.

    Het was het einde van een middeleeuwse periode, periode van onderwerping van de steden en van territoriale verbrokkeling.

    Periode van Vlaamse expansie en neutralisatie politiek van de Vlaamse steden tegenover Frankrijk en Engeland, rivaliteit tussen Vlaanderen en Brabant en ook de aanloopperiode van de 100 jarige oorlog tussen Frankrijk en Engeland.

    Filips de Soute deed zijn best om in Vlaanderen de vrede te bewerkstelligen (tegenover de Karel VI van Frankrijk) en daartoe waren alle steden, na bloedige onlusten gaarne bereid. Gent bleef afwijzend, zelfs toen stedelijke milities van Brugge, Ieper, e.a. oprukten en onder meer in de omgeving van Gent vreselijk huishielden. Eindelik vrede in 1386, de steden kiezen de zijde van Gent. De Vlaamse onderhandelaars weigerden te knielen voor de vorst, de eis was dat alleen Vlamingen in het bestuur zouden worden aangesteld en hun taal zouden bezigen. Filips aanvaarde het maar hij verstevigde zijn gezag door het oprichten van vorstelijke burchten.

    De Vlaamse steden begrepen maar al te goed, dat de vijandschap die hun graaf in Frankrijk opriep, het graafschap zelf niet te goede kon komen.

    Vlaanderen bleef verwikkeld in de Frans-Engelse oorlog,. Het moest beleven dat onder meer de omgevingen van Sluis en Brugge geteisterd werden door de gelande soldaten van de Engelse koning. Vlaanderen was verplicht deel te nemen aan het afweren van Engelse schepen. Jan zonder Vrees wilde tot iedere prijs zijn politiek aanzien Frankrijk bewaren. Hij ging over tot het belegeren van het Engelse Kales. De economische crisis  was groot door het uitblijven van wol, weverijen lagen stil. Spanningen tussen volk en Jan namen toe. Het onwillige Brugge werd bestraft met de bepalingen van het 'Calfvel' (1407). Dat betekende voor de poorters een diepe vernedering en inperking van de stedelijke zelfstandigheid. 

    Jan zonder Vrees was gehuwd met Margaretha van Beieren, dochter van Albrecht van Beieren, graaf van Holland, Zeeland, Henegouwen. Als tegenprestatie huwde de zoon van Albrecht met de latere Willem VI, met Margaretha van BourgondiŽ.Jan zonder vrees ( of Jan van Nevers, zoon van Filips de Stoute ) werd vermoord en opgevolgd door Filips de Goede.

    De Dietse vorstendommen onder Filips de Goede vochten voor hun particuliere belangen. Zoals Brugge opstond tegen Antwerpen, zo vochten ook Brugge en Gent met elkaar,...

    In 1433 liet Filips de Goede zich uitroepen tot graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen en tot heer van Friesland. Ook in Brabant  en Vlaanderen was hij door de staten als hertog aanvaard.  Brabant, Limburg en Vlaanderen waren van 1430 af door een persoonlijke unie verbonden, naast de Bourgondische samenhorigheid was de Dietse taal daarin ook een bindend element. Zij namen niet deel aan de oorlogen die Frankrijk en Luik aangingen.

    21 september 1435, vrede van Atrecht, toenadering tot Frankrijk, Bezittingen worden bij de Frans Vlaamse grens uitgebreid . De steden aan de Somme  die een degelijke verdedigingslinie was voor Vlaanderen. 

    Er kwam Vlaams verzet tegen de dynastieke politiek der Bourgondiers. Verkwistingen aan het Bourgondisch hof, zoutbelasting in Gent was de aanleiding tot opstand, nu gesteund door Frankrijk, die de de steden aan de Somme wilde terugkrijgen.

    In Vlaanderen werden de Gentenaars verslagen door de hertogelijke legers te Gavere in juli 1453. De hertog kwam er in aanzien versterkt uit, gesteund door de gegoede klasse en de patriciŽrs. In Brabant was het rustiger gebleven gezien de macht van het proletariaat er kleiner was door de kleinere industrialisering, dit met uitzondering van Antwerpen. 

    De tegenstellingen tussen Brabantse en Vlaamse steden groeide uit tot een politieke strijd, waarvan Filips de Goede gebruik maakte. Naijver tussen Brugge en Antwerpen was een werkelement in de Bourgondische politiek.

    De nieuwe Franse koning, Lodewijk XI, die aan het Brabantse Bourgondisch hof vertoefde, zeer Fransgezind, het verouderen en verzwakken van Filips de Goede, en de vijandigheid tegenover de troonopvolger Karel, bracht met zich mee dat de Filips de Goede in 1463 de steden aan de Somme, Amiens, St-Quentin,  enz.  ..weer aan de Franse koning afstond.

    Na Filips de Goede(+1467) kwam Karel de Stoute(1433-1477) aan de macht. De regering van Karel de Stoute wordt door twee belangrijke elementen gekenmerkt: haat tegenover de Franse koning, die hem als vriend verraden had en hem de liefde van zijn vader had doen verliezen en het verwezenlijken van de Bourgondische staat als politieke en territoriale eenheid.

    Karel de Stoute had niet de realistische politiek niet van zijn vader. Door zijn hartstochtelijke politiek en impulsieve aard kon hij het geduld niet opbrengen die nodig was voor een eenheidspolitiek. Hij vond in Vlaanderen geen steun voor zijn politieke machtswillekeur, hij had een doel het herstel van Lotharingen, waarin het Dietse Vlaanderen overigens verloren zou zijn gegaan. In 1465 door de oorlog tegen Frankrijk kreeg hij de steden aan de Somme terug alsook het gebied tot onder de muren van Kales, dit kon het Vlaamse graafschap niet beroeren.

    Talrijke oorlogen volgden, Karel de Stoute sneuvelde op 5 januari 1477 bij de roemloze belegering van  Nancy. Meteen ging de Bourgondische staat op zijn grondvesten trillen. De lange tijd onderdrukte onafhankelijks drang tegen het regime brak los.

    Karels erfvijand, Lodewijk XI van Frankrijk, palmde onmiddellijk BourgondiŽ in en viel ook de Nederlanden aan, waar zich een particularistische reactie tegen de centralisatie politiek van Karel de Stoute aftekende. 

    Maria van BourgondiŽ, erfdochter, om zich te beschermen, huwde in de zomer van 1477 met aartshertog Maximiliaan van Oostenrijk, zoon van keizer Frederik III. Zo komen we in een periode van verdediging van de Bourgondische erflanden tegen het opdringerige Frankrijk, en vormen onze streken een onderdeel  van het Habsburgse wereldrijk.