Het Driekoningenfeest aan de Jordaan.

Gepubliceerd op 1 februari 1913

Voor de Schismatieken van het Oosten is een der voornaamste bedevaartplaatsen de oever der Jordaan, op 1 1/2 uur ten Zuid-Oosten van Jericho, waar volgens de overlevering Jezus door Joannes-Baptista gedoopt werd. De Jordaan vloeit in eene diepe en breede vallei, door de Arabieren El-Ghor geheeten, en die Palestina van Noord tot Zuid afsnijdt van de landen ten Oosten gelegen: Djolan, Galaad, Moab, Arabië. Ten Noorden in die vallei ligt het meer van Genesareth en ten Zuiden de Doode Zee; die twee zijn verbonden door den kronkelenden loop van de Jordaan.
Breed is die rivier tegenwoordig niet; gemiddeld een dertigtal meters. Maar na felle regens gaat zij soms verre buiten hare oevers. Hare strooming is zoo hevig, dat alleen geoefende zwemmers ze kunnen oversteken; op enkele plaatsen toch van haren loop kan men ze doorwaden.
Bij Jericho ligt zij nagenoeg 300 meters lager dan het water van de Middellandsche Zee. In die diepe kloof dan heeft men dezelfde warmte als bij de keerkringen, en denzelfden weelderige plantengroei als in de warme streken van Afrika. De oevers staan begroeid met hoog riet, wilgen, populieren en vooral met tarfaboomen of tamarisken. In de maanden Mei en Juni wordt wordt de schors van den tarfa gestoken door een insekt; het sap van den boom perelt uit de gaatjes, valt op den grond en stolt daar tot kleine korreltjes. Ze hebben den smaak van flauwen honing, en worden door de Araben manna geheeten.
Over de plaats van Jezus' doopsel weet de volkstraditie nog andere dingen te vertellen: daar zou de profeet Elias met zijnen mantel op de rivier geslagen hebben, de wateren vaneen gescheiden en droogvoets dwars door de rivier gegaan zijn. Daar ook zou St. Kristoffel gewoond hebben en op eenen avond het kindje Jezus op zijne schouders door het water gedragen...
Geheel het jaar door wordt daar de Jordaan druk bezocht door de Grieken, Russen, Bulgaren, Serviërs. De Russen en Serviërs zullen uit Palestina niet vertrekken zonder eerst in de Jordaan gebaad te hebben. Maar de groote toeloop, het eigenlijke Jordaanfeest, geschiedt met Drie-Koningen. De Oostersche Schismatieken kennen wel het feest van Kerstmis, met de herinnering aan de geboorte van Jezus. Maar het feest van Driekoningen is eigenlijk hun grootste hoogdag. Op dien dag vieren zij de veropenbaring van Jezus aan de menschen.

Eenige dagen voor het feest trekken talrijke karavanen uit Jeruzalem naar de Jordaan toe. Op den oever worden tenten gespannen en mantels uitgespreidt voor de nachtrust. Op Driekoningen, 's morgens, trekt een plechtige stoet van Grieksche bisschoppen en priesters naar de rivier; een der bisschoppen gaat vooruit op den oever en zegent het Jordaanwater.
Dan grijpt een der wonderste tooneelen plaats die men uitdenken kan; mannen, vrouwen ―kinderen slechts bij uitzondering― staan op den oever gereed; al hun kleederen hebben ze uitgespeeld en in de plaats een lang wit kleed aangetrokken. Dadelijk na de wijding loopen die honderden pelgrims de rivier in, zoover er geen gevaar bestaat om door de strooming meegesleept te worden. Tot aan de borst gaan zij in het water, en dompelen dan hun hoofd onder, om het doopsel van Jezus na te doen.
Als zij na de plechtigheid terug de baan opgaan naar Jeruzalem, dragen zij steenen kruiken en blikken bussen mede, gevuld met Jordaanwater, dat zij later in hun land zullen aanwenden voor het toedienen van het doopsel. Het witte doopkleed dat zij bij het Jordaanbad droegen wordt met zorg opgerold en meegedragen... Volgens de meening van die bijgeloovige Schismatieken heeft het wonderkrachten bekomen: bij het afsterven van een familielid wikkelen zij het lijk in zoo'n doopkleed en begraven het daarmede; zij zijn nu overtuigd dat zoo al de zonden, gedurende het leven bedreven, uitgewischt worden.

Th. Van Tichelen