blog  

 

VCIV
Vlaams Centrum voor Inheemse Volken
                     Noord-Amerika
/ Arctic  
                                        
                                                          
                                                                                                         
                                                                                                                                  (English)

 

 

Arctic

Hawai'i 

Innu 

Inuit 

Leonard Peltier
  

Lubicon  

Navajo

Western Shoshone

Rusland - Siberië



Contact :
M. Roels
Gorinchemstraat 52
9100 St.Niklaas
Tel.03/777.55.89
email :
martinaroels@skynet.be

 

 

Links:

www.intou.org

 

 

 



 

 

 

NOORD-AMERIKA

Ten tijde van het eerste contact met de Europeanen waren in het noord-amerikaanse continent een zeshonderd verschillende culturen. De inheemse volken die het continent bevolkten dachten niet over zichzelf als ‘indianen’, maar als leden van specifieke stammen of ‘bands’, een verzameling van verschillende families of van een natie.

Ook vandaag bekijken de meeste indianen zichzelf in eerste instantie als afstammeling van een bepaalde stam en pas in de tweede plaats als ‘indiaan’. Pan indianisme is een vorm van supra stamverband die kijkt naar het gemeenschappelijke van alle inheemse volken, zonder onderscheid te maken tussen specifieke culturen, achtergronden of talen.
Historisch gezien zijn er twee gebeurtenissen die aanleiding hebben gegeven tot de geboorte van dit pan indianisme :  enerzijds het systeem van kostscholen, die hele generaties jonge indianen los van hun stam en familie opvoedden; anderzijds de verstedelijking van de inheemse volken. 

Lees meer : http://home.tiscali.be/kwia/tijdschrift/dos49.pdf

 

ARCTISCHE GEBIEDEN 

Inheemse volken in het Arctisch gebied :
Industrialisatie en technologie : vooruitgang of landroof ? 

Wanneer we spreken over het Arctisch gebied bedoelen we het gebied boven en rond de Noordpoolcirkel. Daarin liggen een groot stuk van de Amerikaanse staat Alaska, bepaalde noordelijke delen van Canada, Ijsland, Groenland, Sapmi, vroeger verkeerdelijk Lapland genoemd (het noorden van Noorwegen, Zweden, Finland en het Russische schiereiland Kola), en in de Russische Federatie zelf, het Noorden, West en oost Siberië. Vele van de inheemse volken die in het gebied leven, bezitten gemeenschappelijke cultuurelementen, niet alleen qua wereldbeschouwing, maar ook materieel. Zo verschilt bv. de semi-nomadische levenswijze van de Innu die de kariboekudden volgen in Canada weinig van de Sami in Noord-Sampi die leven van rendierenkudden.
De cultuur en de eigenheid van de volken in het Arctisch gebied zijn onderhevig aan snelle veranderingen. Economische, sociale en politieke realiteiten die zich opdringen vanuit de westerse gebaseerde maatschappijen hebben een indringende impact op inheemse gemeenschappen. Een van de grootste bekommernissen daarbij is het verlies van hun land. Iedere cultuur heeft immers een materiële basis nodig om te overleven. Voor de inheemse volken van het noorden zijn de toendra, de taiga, de ijsvlakten en de zee, niet alleen als basis om economisch te overleven, maar zij leveren ook de spirituele elementen binnen een levensbeschouwing om cultureel te overleven.

In de filosofie van de liberale traditie van het westen zijn deze volken vrij om te kiezen of zij de moderne ontwikkelingen aanvaarden of niet. Zo zouden bv. de Inupiat van het Arctisch Alaska vrij zijn om te kiezen of ze al dan niet de bestaande technologie en daarmee gepaarde gaande Euro-Amerikaanse levensstijl overnemen. In de praktijk betekent het echter dat eens een keuze gemaakt voor de nieuwe technologie de greep van de op basis van loon en verbruiksconsumptie gebaseerde economie overhand toeneemt. Competitie komt dan al snel in de plaats van coöperatie, economisch groei in plaats van conservering, loonarbeid in plaats van subsistentie, afhankelijkheid in plaats van selfreliance, assimilatie in plaats van levensvatbare cultuur.

Eens de stap gezet betekent de keuze nieuwe keuze tussen, of verdere integratie, of afhankelijkheid van dat dominant systeem in de marge; De positie van inheemse gemeenschappen is echter dikwijls tegengesteld aan de immer zichzelf bestendigende “ontwikkeling” van het kapitalistisch model. Terwijl inheemse gemeenschappen aan de ene kant interesse en appreciatie betonen voor westerse technologie, consumptiegoederen, diensten, scholen en dergelijke, zijn zij erg gekant tegen het feit dat een aanvaarding van die zaken het verlies inhoud van hun cultureel erfgoed en manier van leven. Velen zijn niet bereid hun subsitentie-economie op te geven ten voordelen van een ‘zekerheid’ van een loon voor arbeid en stellen zich selectief op in wat ze zullen aanvaarden en niet.

 

ALASKA
Vijftien percent van de bijna 600.000 koppen tellende bevolking in Alaska behoort tot de inheemse bevolking van wie het merendeel Inuit, naast andere ‘indianen’. 226 stammen zijn federaal erkend. Zoals in de rest van de VS werden na eeuwen kolonisatie, eerst door de Russen voor waardevolle pels, gevolgd door heel de wereld voor de visvangst en daarna door de Amerikaanse staatsburgers voor het goud, koper, tin en andere mineralen, werden de oorspronkelijke bewoners beroofd van hun land.
De Russische regering die Alaska had geëxploiteerd van 1741 tot 1867 verkocht het aan de VS voor 7,2 miljoen $ zonder enige consultatie van de inheemse volken. Nooit is door middel van een Overeenkomst van het VS Congres of door eender welk verdrag ook het land formeel overgeheveld.
Daardoor blijf het land voor de inheemse volken hun land.
In de Statehood Act van 1959 zag de Staat Alaska af van elke landclaim op grond die als inheems werd beschouwd. Maar de praktijk evolueerde langzaam maar zeker in de tegenovergestelde richting. Als reactie op de bedreiging va inheems land werd in 1966 de Alaska Federation of Natives opgericht, oorspronkelijk met 19 regionale groepen en gemeenten. Het was een politiek keerpunt in Alaska voor de inheemse beweging. Momenteel heeft de Federatie programma’s in economische ontwikkeling, gezondheidszorg en kadervorming. Het stoppen van de uitverkoop van het land aan de Staat blijft het centrale objectief voor de federatie. Daarvoor is echter een aanpassing nodig van de federale wetgeving om een ‘Native Title’ mogelijk te maken. Na het uitvoeren van een ‘land freeze’ die telken werd werd genegeerd, blijf de kwestie van formeel bezit van de grond door inheemse gemeenschappen tot op de dag van vandaag onopgelost. Slechts een klein deel van de 375 miljoen adres (1acre=4047m²) tellende staat Alaska is eigendom van inheemsen en dan nog via de weg van privaat bezit. De laatste jaren werd heel wat voor de rechtbank uitgevochten. Tot hiertoe volgde de staat Alaska de in 1971 aangenomen Alaska Native Claims Settlement Act. Ondier die wet werden 12 regionale coöperaties en meer dan 200 gemeentelijke coöperaties aangeduid die in aanmerking kwamen voor landtitels. Een van de gebieden die daar niet voor in aanmerking kwam was het 1,8 miljoen acre tellende reservaat dat in 1943 door de VS regering was toegekend aan de Gwitch’in in Venetie en Artic Village in het centrum van Alaska. De strijd voor de rechtbanken met als inzet het inheems landbezit vond zijn hoogtepunt in de fameuze “Venetie-zaak”. In 1996 werd dit land door een rechtbank “Indian Country” genoemd. Dat had niet alleen als consequentie dat de stamraad deze gronden kon beschouwen als behorend tot haar jurisdictie, zoals de reservaten in de rest van de VS bestuurd worden door erkende stammen, maar had vooral als gevolg dat verschillende inheemse gemeenschappen dit als precedent hanteerden om hetzelfde recht te verkrijgen over hun voorouderlijke gronden. Dat was net iets te veel voor de wetgevende macht van de staat Alaska. De staat besliste om niet minder dan één miljoen $ uit te trekken om deze beslissing voor het Hooggerechtshof in Washington te brengen, in de hoop de beslissing van de lagere rechtbank teniet te doen. Voor de inheemse gemeenschappen was dit een harde kaakslag, want tegelijkertijd zagen zij hun budgetten voor hun ontwikkelingsprogramma’s drastisch slinken. Nog erger werd toen in februari 1998 het Amerikaans Hooggerechtshof besliste dat in Alaska ‘Indian Countri’ onbestaande was, en dat om het van welke vorm van landbezit door inheemse gemeenschappen moest geregeld worden door de Alaska Native Claims Settlement Act van 1971. 

CANADA
Sinds 1867 is Canada een onafhankelijk land dat 10 miljoen km² beslaat. Bij het eerste contact met de aanvankelijke voornamelijk Franse kolonisten telde het gebied een kwart miljoen inheemsen; een aantal dat op moment minstens verviervoudigd is. De pogingen van de blanken om de inheemsen te voorzien van culturele en technologische “vooruitgang” hebben steeds gefaald. Dat wordt ondermeer bewezen door het feit dat de inheemsen uit het Hoge Noorden die nog steeds een traditioneel jagersbestaan leiden veel minder problemen hebben met sociale integratie, criminaliteit en zelfmoorden dan de Indianen die onder sterke dwang staan van de normen van het blanke cultuurmodel. De inheemse bevolking is officieel ingedeeld in 3 groepen : Status Indianen - een kwart miljoen verspreid over 563 stammen en 274 reservaten, waarvan ongeveer de helft behoren tot de Treaty Indians, omdat hun voorouders elf verdragen sloten met de Britse Kroon in ruil voor het opgeven van gebieden. De tweede groep bestaat uit Non-Status-Indianen en Metis, ongeveer drie kwart miljoen. De derde groep zijn de ongeveer 25.000 tellende Inuit die leven in het Arctisch gebied. Zij spreken twee basistalen met vrij veel verschillende dialecten en leven in vijf cultuurgroepen, Labrador, Central, Caribou, Copfer en Mackenzie Met hen zijn geen verdragen geslote, maar op grond van uitspraken van gerechtshoven en op basis van hun geboorterecht is hun recht erkend om landclaims ontvankelijk te verklaren. De meeste in het oog springende gebeurtenis in de decennia lange strijd van de Inuit om hun landrechten is het ontstaan van Nunavut, hetgeen in de Inuit taal van Inuktitut betekent : “Ons Land”. Nunavut beslaat met minder dan 1.900.000km² (ter vergelijking Canada 9.970.610km², Groenland 2.175.600km², België 30.506km²). De totale bevolking van Nunavut, dat zich uitstrekt tussen het centraal en het oostelijk Arctische gebied van Canada, bedraagt ongeveer 22.000 waarvan 17.500 Inuit. Het politiek akkoord voor de creatie van Nuvanut territorium en de eigen regering van de staat New West Territories, omdat het oostelijk deel tot Nunavut zal behoren, en de Inuit Landrechten Commissie Nunavut Tunngavik Incorperated. Het was deze Commissie die vooral op de bres stond om de rechten van de inheemsen te verdedigen in de vorming van een politieke structuur van het westelijk deel van de Northwest Territories. Eens Nunavut gecreeërd betekent het dat het grootste deel van de bevolking van dit gebied zal bestaan uit niet-inheemsen. Daarbij komt nog dat de inheemse bevolking daar is verdeeld tussen verschillende Eerste Naties, Métis, en Inuvialuit (de Inuit van de Mackenzie Delta regio). Een constitutie vinden die en de verschillen tussen de inheemsen weet op te lossen, en de niet-inheemse bevolking (de meerderheid) van wie velen openlijk afkerig staan tegenover elke vorm van zelfbeschikking van inheemsen, is tot op heden een onmogelijkheid geweest.