De fijne techniek van het verfspuiten

 

 

 

 

 

 

 

 

Airpress H 280/25 compressor met tankinhoud van 25 liter en aangezogen luchtvolume van 280 liter

 

Het maakt niet uit hoeveel aandacht je besteedt aan het bouwen van een model, het uiteindelijke resultaat staat of valt met het verven ervan. Voor vliegtuigen, die in de meeste gevallen van bespanfolie worden voorzien, kan je zeer goede resultaten bereiken zonder dat er ook maar één druppel verf aan te pas komt, maar bij het bouwen van boten kan je er niet onderuit. Hoe kan je deze verfkarwei nu tot een goed einde brengen ? Je kan natuurlijk overwegen om een gewone verfkwast te gebruiken en toegegeven, sommige mensen bereiken daar behoorlijk goede resultaten mee, maar een professioneel resultaat bereik je alleen door de verf de spuiten.

De eenvoudigste oplossing is het gebruik van spuitbussen. Belangrijkste voordelen zijn snelheid, eenvoud van aanbrengen, geen investeringen in dure apparatuur en achteraf geen lastige schoonmaakkarweien. Belangrijkste nadelen zijn een minder goed eindresultaat en een minder goede slijtweerstand en krasvastheid van de verf na uitdrogen. Een spuitbus kan wel een interessante oplossing zijn voor het aanbrengen van een primer, omdat hier de kwaliteit van het spuitwerk minder belangrijk is, de primerlaag wordt doorgaans toch weer gladgeschuurd vooraleer de laklaag aan te brengen

De beste oplossing is uiteraard het gebruik van een losse compressor en spuitpistool, en die zijn er uiteraard in alle maten en kleuren.

De compressor

Compressoren voor huis- tuin- en keukengebruik zijn ongeschikt voor het verfspuiten. Het zijn zgn. doorstroomcompressoren, dwz. de lucht wordt aangezogen, gecomprimeerd en onmiddellijk weer afgegeven. Het luchtdebiet ervan is onregelmatig en vooral te klein. Je kan er theoretisch wel verf mee spuiten, maar het resultaat zal slechts middelmatig zijn. Voor het inoliën van houten tuinmeubelen of het schilderen van een afsluiting volstaan ze, maar veel verder dan dat zou ik er niet mee gaan.

Een goede compressor :

  • beschikt over een reservoir : bedoeling is een voorraad gecomprimeerde lucht te stockeren, zodat de afgifte ervan zéér regelmatig kan verlopen. Voor modelbouwdoeleinden hoeft dit reservoir niet extreem groot te zijn, mijn compressor heeft een reservoir van 25 liter en dit bleek steeds meer dan voldoende.

  • heeft twee drukmeters : één meet de druk in het reservoir, de andere de druk van de lucht die wordt afgeleverd.

  • levert een voldoende groot volume gecomprimeerde lucht, en dit is zéér belangrijk. Veel fabrikanten maken melding van de hoeveelheid aangezogen lucht, maar het is de hoeveelheid afgegeven lucht die telt. Hier is de regel : de afgegeven hoeveelheid lucht is ongeveer de helft van de hoeveelheid aangezogen lucht.  De meeste low-budget compressoren leveren zelden meer dan 100 liter/min gecomprimeerde lucht en dit is te weinig, vermits de betere verfspuitpistolen 200 à 300 liter lucht per minuut verbruiken. Compressoren die een dergelijke hoeveelheid lucht kunnen aanleveren zijn echter groot en duur en eigenlijk alleen maar bestemd voor de vakman. Dilemma ? Niet écht, want er is een truukje : vermits het reservoir van de compressor een beperkte hoeveelheid lucht stockeert, kan er tijdelijk meer lucht worden geleverd dan de compressor in staat is om aan te maken. Met andere woorden, als je tijdens het verspuiten regelmatige korte pauzes inlast, is een compressor met een nuttig debiet van 150 liter/min in staat om gebruikt te worden met een verfpistool dat normaal 200 à 220 liter/min verbruikt.

Het spuitpistool

Een goed spuitpistool is helaas niet écht goedkoop. Vergeet de spuitpistolen die je in de klassieke doe-het-zelf zaak vindt, ze zijn uitsluitend bestemd voor het spuiten van klassieke verven als vervanger van kwast en verfrol. De betere verfpistolen vindt je in de gespecialisserde autovakhandel. Goede merken zijn Sata www.sata.com en DeVilbiss www.devilbiss.com (professioneel) en AirGunsa www.anest-iwataeu.com (semi-professioneel). Persoonlijk gebruik ik een AirGunsa AZ3 HTE voor het aanbrengen van grondverf (primers) en een Sata Minijet 3 voor het aflakken. Beide spuitpistolen worden gekenmerkt door een laag luchtverbruik, de Minijet is met 105 liter/min tevreden, voor de Airgunsa is dit 200 liter/min, tot een maximale spuitopening van 2,0 mm, wat ruim voldoende is voor de meeste primers en nog nét kan voor zgn. spuitplamuren, dat is plamuur die je zoals het woord aangeeft kan spuiten ipv aan te brengen met een klassiek plamuurmes.

De Sata Minijet is een echt juweeltje en wordt door de vakman vooral gebruikt voor "spot repair" werkzaamheden (het uitvoeren van kleinere reparaties) en dus bij uitstek geschikt voor de modelbouw. De beschikbare spuitopeningen variëren tussen 0,3 en 1,1 mm, persoonlijk verkies ik de grootste, omdat die het dichtst in de buurt komt van wat autoverffabrikanten aangeven als ideale opening voor het spuiten van hun kwaliteitsverven (ideaal is doorgaans 1,3 à 1,4, te kleine openingen leveren vooral problemen op met metaallakken omdat de fijne metaaldeeltjes dan onregelmatig verspreid worden). Bovendien is dit spuitpistool van het HVLP type, wat staat voor High Volume Low Pressure, wat eenvoudig gesteld betekent dat de verf onder lage druk gespoten wordt, waardoor er minder overspray ontstaat en minder verf verloren gaat. En dit verschil merk je écht in de praktijk !

Een nuttige accessoire is een extra manometer met regelventiel die tussen spuitpistool en luchtslang bevestigd wordt. Op die manier kan je met hoge precisie de luchtdruk regelen aan de ingang van het spuitpistool, wat vooral belangrijk is met HVLP pistolen zoals de Minijet. Zonder manometer dien je ongeveer 1 bar extra druk in te stellen langs de kant van de compressor per 10 meter extra luchtdrukslang.

Het verfspuiten

Hoe bereik je nu een professioneel resultaat ? De kwaliteit van het spuitwerk wordt bepaald door volgende faktoren :

  1. Een goede voorbereiding van het te spuiten oppervlak, dwz het aanbrengen van de geschikte primer, het zorgvuldig fijnschuren (steeds natschuren!) en het volledig stofvrij maken voor het aanbrengen van de laklaag.

  2. Het gebruik van goede verf. Persoonlijk werk ik met 2K autolak, dit is twee componenten verf (verf + verharder) zoals die gebruikt wordt in de auto industrie. Voordelen zijn zéér goede fixatie dwz. de verf loopt niet af indien correct gespoten + zéér goede slijt- en krasweerstand wat uitermate interessant is bij boten. Gebruik liever geen modelbouwlakken, deze zijn bedoeld om aan te brengen met kwast of penseel en drogen veel minder snel uit waardoor de kans op aflopen tijdens het spuiten aanzienlijk vergroot.

  3. Het correct toepassen ervan. Volg steeds met een zo groot mogelijke precisie de aanwijzingen van de verf- en verpistoolfabrikant (mengverhouding, spuitdruk, spuitopening, spuitafstand, etc). Onthoud ook dat het aanbrengen van 2 of 3 dunne lagen veel beter is dan het willen aanbrengen van één dikke laag.

  4. Het regelmatig en verticaal bewegen van het spuitpistool waarbij de afstand tot het oppervlak constant moet blijven (onnodig te zeggen dat dit het moeilijkste puntje uit deze lijst is !). Gebruik een overlapping van ongeveer 50%.

  5. Het aanbrengen van een eindvernislaag, sowieso verplicht als je werkt met metaallakken, maar ook nuttig om de "naad" tussen kleurovergangen te egaliseren en aangebrachte stickers te fixeren.

  6. Het eigenlijke verfspuiten dient te gebeuren in een zo stofvrij mogelijke omgeving. Het kan stom klinken, maar werken in open lucht op een windvrije, warme zomerdag vroeg in de ochtend wanneer het gras nog bedauwd is, is nagenoeg ideaal.

  7. Een zorgvuldig onderhoud van spuitpistool en compressor.

De grootste moeilijkheid bij het verfspuiten is het bekomen van een perfect glad opppervlak. Dit kan je alleen maar bereiken door de verf voldoende dik te spuiten zodat ze mooi door elkaar loopt, maar daardoor verhoogt wel de kans op aflopers. Spuit je meerdere dunne lagen over elkaar met tussenposes van pakweg 5 minuten, verminderd de kans op aflopen maar dan krijg je in meer of mindere mate een "sinaasappelhuid". Je zal ook merken dat het eenvoudiger is een correct resultaat te bekomen op een plat oppervlak (buitendeksel bv.) omdat de verf daar uiteraard meer "op" blijft liggen. Het moeilijkst is het spuiten van onregelmatige vormen met veel hoeken en kanten.

Even Opletten !

Verfspuiten kan bijzonder schadelijk voor de gezondheid zijn. Gebruik steeds een degelijk spuitmasker (met speciale aktieve filters) en handschoenen. Gebruik beide items niet alléén tijdens het eigenlijke verfspuiten, maar ook tijdens het omroeren van de verf en het reinigen van het spuitpistool.

 


 

Sata Minijet 3 HVLP

SAT-27771.jpg

Sata Micrometer met Manometer

AirGunsa AZ3 HTE