lijst van publicaties  Erik de Smedt

boeken en artikelen

- (met Luk de Vos) Een ongepubliceerde tekst en Zich niet in een kamertje opsluiten. Een gesprek met mevrouw J. Walravens, in: Luk de Vos e.a. (red.): Van Walravens weg. Gent: Restant Uitgaven 1976, p. 13-16 en 44-51;

-
Struktur und Funktion der Gespräche in Thomas Manns "Zauberberg", in: Germanistische Mitteilungen 6/1977, p. 11-27;

- Literaire tijdschriften in Nederland – een problematisch overzicht, in: Restant VII/1 (1978), p. 19-28;

- (met Tarri Coulommier onder het pseudoniem Marie Delleuse) Omtrent "Het stenen bruidsbed" van Harry Mulisch, Brussel-Amsterdam: Manteau 1978, 51 p.;

- Elias Canetti, oorgetuige van de verblinding, in: Streven, februari 1979, p. 392-401;

- Helmut Heissenbüttel, in: Streven, november 1979, p. 128-137;

- Erweiterung des Romanbegriffs: Walter Höllerers "Elephantenuhr", in: Duitse kroniek (Amsterdam) 31/1 (1980), p. 35-47;

-
Konrad Bayer und die 'zerschneidung des ganzen', in: Wilfried Ihrig & Ulrich Janetzki (Hrsg.): Die Welt bin ich. Materialien zu Konrad Bayer (= protokolle 83/1), Wenen: Jugend und Volk 1983, p. 81-88;

- bespreking Manfred Durzak (Hrsg.): "Deutsche Gegenwartsliteratur", in: Belgisch Tijdschrift voor Filologie en Geschiedenis 62 (1984), p. 605-606;

-
Harry Mulisch' "De sprong der paarden en de zoete zee". Een cursorische benadering, in: Nova et vetera 67 (1989/90), p. 420-431;

- Liefde, magie en ratio: "De vuurengel" van Valeri Brjoesov, in: Boekengids 69 (1991), p. 11-13;

- Terug naar de toekomst: "Bekentenissen van een reactionair" van Geert van Istendael, in: Boekengids, oktober 1994, p. 577-578;

- Bevrijd van de liefde: "De wijven" van Wolfgang Hilbig, in: Leesidee, september 1995, p. 533;

- Tussen betovering en scepsis: "Melodieën" van Helmut Krausser, in: Leesidee, januari 1996, p. 18;

- Beknopte kroniek van 150 jaar Sint-Jozefcollege, in: 150 jaar Sint-Jozefcollege Turnhout, Turnhout 1996, p. 30-31;

- (met Philip Brinckman) Het wapenschild van het college, in: 150 jaar Sint-Jozefcollege Turnhout, Turnhout 1996, p. 219-221;

- Eindredactie van het jubileumboek 150 jaar Sint-Jozefcollege Turnhout 1845-1995, Turnhout 1996, 272 p.;

- Geen weg terug: "Yak" van Edzard Mik, in: Leesidee, november 1996, p. 700;

-
Kijken in de doos: "Schermutselingen en andere verhalen" van Piet Meeuse, in: Leesidee, februari 1997, p. 7;

-
Een slag om de arm: "Pek en zwavel" van Gerrit Komrij, in: Leesidee, mei 1997, p. 304;

- Uit de dwangbuis van het nieuwe: "Was Pollock kleurenblind?" van D. Kraaijpoel, in: Leesidee, juni 1997, p. 384-385;

-
E.T.A. Hoffmann, "Der Sandmann", in: catalogus De fantastische machine  http://www.dds.nl/~perdu/machine/inhlit.html [juli 1997] (daar eveneens lemma's over Konrad Bayer, Kafka en Oswald Wiener);

-
Landschap, in catalogus Bruno Van Dijck, Zoersel 1997, [p. 1-2] ;

-
Een verscheurde tekst in een vitrinekastje: de Wiener Gruppe op de tentoonstelling 'Visionair Oostenrijk', in: Streven, juni 1998, p. 520-529;

-
O blomme, gij stinkt verdomme. Antinatuurgevoelens in de literatuur, in: Tsjip/Letteren (Nijmegen), themanummer 'Reizen door het landschap', juni-juli 1998, p. 13-18, tekst op dbnl  (zur deutschen Fassung);

-
Veel meer even dan altijd: "Het land van de wangen" van Luuk Gruwez, in: Leesidee, december 1998, p. 763-764;

-
Een verjongingskuur voor de leeslijst, in: Leesidee, februari 1999, p. 39-41;

-
Een lastig man en zijn abstinente biograaf: "Hermans" van Hans van Straten, in: Leesidee, april 1999, p. 179-180;

-
De samenhang van de twintigste eeuw: "De metamorfose van de wereld" van Peter Conrad, in: Leesidee, mei 1999, p. 338-340;

-
Of ik wist wat liefde is: "Wat Chloë overkwam" van Miguel Declercq, in: Leesidee, juli 1999, p. 428-429;

-
Historiestuk in scherven: "Mijn eeuw" van Günter Grass, in: Leesidee, november 1999, p. 701-703;

-
Tussen ivoren toren en barricade: essays en columns van Benno Barnard, Luuk Gruwez en Geert van Istendael, in: Leesidee, december 1999, p. 779-780;

-
Stromingen in beeld: "Postimpressionisme", "Kubisme","Surrealisme" en "Minimalisme", in: Leesidee, april 2000, p. 243-244;

- Konrad Bayer, lemma in: Biographien deutschsprachiger Autoren, Projekt Städtisches Gymnasium Leichlingen [juni 2000];

-
Leven, geen stilleven: "Karel Appel, de biografie" van Cathérine van Houts, in: Leesidee, november 2000, p. 754-755;

-
Een glazen doolhof: "Geheime kamers" van Jeroen Brouwers, in: Leesidee, december 2000, p. 779-780;

-
"Das Wirklichgewollte" von Volker Braun, in: Focus on German Studies (Cincinnati), vol. 8 (2001), p. 135-140;

- Van Ostaijen als spilfiguur: "Van Ostaijen tot heden" van Geert Buelens, in: Leesidee, september 2001, p. 505-506;

-
Van utopia tot contra-utopia: "De ideale stad" van Ruth Eaton, in: Leesidee, februari 2002, p. 65-66;

-
Denkkader voor het cultureel debat: "Het cultureel regiem" van Rudi Laermans, in: Leesidee, september 2002, p. 472-473;

-
"Glücksspagat" von Patricia Görg, in: Focus on German Studies (Cincinnati), vol. 9 (2002), p. 215-219;

-
Honger naar heelhuids weten: "Verzamelde gedichten" van Lucebert, in: Leesidee, november 2002, p. 624-625;

- Voorbij de kunst: "Het blinkende stof" van Anna Tilroe, in: Leesidee, maart 2003, p. 144-145;

- Tussenzones. Een kort gesprek met Marcel Beyer, in: Yang, juli 2003, p. 215-217;

- Inleiding op Konrad Bayer, 'Idioot' en andere teksten
, in: Armada. Tijdschrift voor wereldliteratuur (Amsterdam), nr. 32 (september 2003), p. 12-17;

-
Reiziger Heine. 19e-eeuwse genrevermenging: "Reistaferelen" van Heinrich Heine, in: Leesidee, oktober 2003, p. 506-507;

- Het groteske interpreteren: "<Fritzi> en het groteske" van Annie van den Oever, in: Leesidee, november 2003, p. 650-651;

-
Tegendraadse traditie: "Tussen de zwarte en de witte pagina" van Sybren Polet, in: Leesidee, december 2003, p. 738-739;

-
Reis door een eeuw Europa: "In Europa" van Geert Mak, in: De leeswolf, juni 2004, p. 418-419;

- (met Johan Nowé, red. Robert Hermans s.J.) tijdsbalk Duitse letterkunde van 1400 tot nu (recto) en Duitse letterkunde van 1800 tot nu (verso), Turnhout: R. Hermans 2004;

- (met Elke Brems, Karel Wauters e.a., red. Robert Hermans s.J.), tijdsbalk Nederlandse letterkunde van 1400 tot nu (recto) en Nederlandse letterkunde van 1800 tot nu (verso), Turnhout: R. Hermans 2004;

- Joods, niet-joods en Duits: "Familieleven" van Viola Roggenkamp, in: De leeswolf, september 2005, p. 461-462;

-
Randfiguur in het centrum: "Alle dagen" van Terézia Mora, in: De leeswolf, november 2005, p. 639-640;

- Tegen de onttovering: "Friedrich Schiller of De uitvinding van het Duitse idealisme" van Rüdiger Safranski, in: De leeswolf, december 2005, p. 719-722;

- De dunne schors van het rationele: "Musil. Een biografie 1885-1924" van Karl Corino, in: De leeswolf, februari 2006, p. 18-19;

- De literair historicus als jongleur: "Altijd weer vogels die nesten beginnen" van Hugo Brems, in: De leeswolf, april 2006, p. 179-181;

-
Strijd tegen de chaos: "Het meten van de wereld" van Daniel Kehlmann, in: De leeswolf, april 2006, p. 191-192;

- Tweemanspijn: "Helling" van Markus Werner, in: De leeswolf, oktober 2006, p. 526-527;

- Verdiepte momentbelevingen: "Epifanie" van J.D.F. van Halsema, in: De leeswolf, november 2006, p. 666-667;

-
Doordenken op Magritte: "Voici Magritte" en "Magritte and Contemporary Art", in: De leeswolf, april 2007, p.  230-233;

- René Magritte, 'L'Idée fixe', in: De leeswolf, april 2007, p. 233;

- Het zwijgen voorbij: "De rokken van de ui" van Günter Grass, in: De leeswolf, mei 2007, p. 251-253;

-
Het beeld als menselijke creatie: fotografie tussen twee polen (Eva Besnyö, Martijn Doolaard, Julien Coulommier), in: De leeswolf, juni 2007, p. 401-403;

- Een productief 'enfant terrible': "Busken Huet" van Olf Praamstra, in: De leeswolf, september 2007, p. 482-484;

- De speelruimte van de geest: over René Daniëls, in: De leeswolf, oktober 2007, p. 558-559;

-
René Daniëls, 'Lentebloesem' (1987), in: De leeswolf, oktober 2007, p. 560;

- Beeldentuin Kröller-Müller Museum: een alert paradijs, in: De leeswolf, oktober 2007, p. 565;

-
Een lange weg, de wereld: "Het grote uitstel" van Marc Reugebrink, in: De leeswolf, november 2007, p. 572-573;

- De buitenkant van het modernisme: "Het modernisme: de schok der vernieuwing" van Peter Gay, in: De leeswolf, februari 2008, p. 64-66;

-
Achter de verhalen: "Achter de verhalen. Over de Nederlandse literatuur van de twintigste eeuw" van Elke Brems e.a. (red.), in: Streven, maart 2008, p. 283-284;

-
Trauma's en dagdromen: "Stilte en melk voor iedereen" van David Nolens, in: De leeswolf, april 2008, p. 164-165;

- (met Koen Van Baelen) Meervoudige geletterdheid en literair lezen: Cyrille Offermans en Ronald Soetaert over literatuuronderwijs, in: De leeswolf, april 2008, p. 174-177;

- Ridder, dood en duivel: "Memoires van een antisemiet" van Gregor von Rezzori, in: De leeswolf, april 2008, p. 181-182;

- Man aan de rand: "James Ensor: een biografie" van Eric Min, in: De leeswolf, juni 2008, p. 391-393;

-
Oversteek in De Pont: museum voor hedendaagse kunst, Tilburg, in: De leeswolf, september 2008, p. 470-472;

- Meester van de metamorfose: "Elias Canetti, de biografie" van Sven Hanuschek, in: De leeswolf, oktober 2008, p. 494-496;

-
Günter Brus: razernij van een kwetsbare, in: De leeswolf, november 2008, p. 633-636;

-
Harttijd: "Herzzeit. Der Briefwechsel" van Ingeborg Bachmann - Paul Celan, in: Streven, januari 2009, p. 88-89;

-
Uitzichten, inzichten, in: Fotografie / Marie-Thérèse De Clercq (website) [januari 2009] (in het Frans vertaald door Mireille Powis: Visions, Perspectives)

- Eigenzinnigheid als burgerdeugd: "De eigenzinnigheid van Hammerstein" van Hans Magnus Enzensberger, in: De leeswolf, februari 2009, p. 9-10;

-
Kunst, als in een spiegel: "Spiegel van de wereld" van Julian Bell, in: De leeswolf, februari 2009, p. 67-69;

- Het masker van de oorlog: "De laatste dagen der mensheid" van Karl Kraus, in: De leeswolf, april 2009, p. 195-196;

-
Roem: "Ruhm. Ein Roman in neun Geschichten" van Daniel Kehlmann, in: Streven, mei 2009, p. 474-476;

-
Beeldhouwen met de tijd: de videokunst van David Claerbout, in: De leeswolf, juni 2009, p. 388-391;

-
Walter van den Broeck: "Terug naar Walden", in: De leeswolf, oktober 2009, p. 565;

-
Schervenberg: "Nachrichten aus der ideologischen Antike. Marx – Eisenstein – Das Kapital"  van Alexander Kluge, in: Streven, november 2009, p. 955-956;

-
Zeeziekte op het vasteland: "De gedaanteverwisseling en andere verhalen" van Franz Kafka, in: De leeswolf, november 2009, p. 674-675;

-
Het gevecht met de engel: kunstenaars en de Bijbel in de 20e eeuw, in: De leeswolf, december 2009, p. 704-705;

-
Flaneur in de supermarkt: "Vier Äpfel" van David Wagner, in: Streven, februari 2010, p. 186-187;

-
Rainer Maria Rilke, "Nieuwe gedichten" (vertaling Peter Verstegen), in: De leeswolf, maart 2010, p. 114;

-
Overwonnen onmondigheid: "Du stirbst nicht" van Kathrin Schmidt, in: Streven, april 2010, p. 377-378;

-
Ana Torfs' anamorfosen, in: nY web / rubriek Untimely Meditations (7 april 2010);

-
Daniël Robberechts, "Dagboek '68-'69", in: De leeswolf, mei 2010, p. 252;

-
Hedendaagse Chinese poëzie: van Ye Yanbin tot Yin Lichuan, in: De leeswolf, mei 2010, p. 273;

-
Jef Cornelis, duivelskunstenaar, in: <H>ART #67 (3 juni 2010), p. 28;

-
De schilder als proteus: "Gustave van de Woestyne" van Robert Hoozee en Cathérine Verleysen, in: De leeswolf, juni 2010, p. 589-591 (tekst als pdf);

-
De stem van de dichter: "Lyrikstimmen. Die Bibliothek der Poeten", in: Streven, juli-augustus 2010, p. 668-670;

-
Kijken versus lezen: On the Self-Reflexive Page van Louis Lüthi, in: <H>ART #70 (9 september 2010), p. 30;

-
Judit Gera en A. Agnes Sneller, "Inleiding literatuurgeschiedenis voor de internationale neerlandistiek", in: De leeswolf, september 2010, p. 458;

-
G.J. van Bork en Nico Laan, "Van romantiek tot postmodernisme: opvattingen over Nederlandse literatuur", in: De leeswolf, september 2010, p. 459;

-
Leo Pleysier, "Dieperik", in: De leeswolf, oktober 2010, p. 490;

-
De blinde ziener: "Sam Francis. Leçon de Ténèbres / Sam Francis. Lesson of Darkness: «like the paintings of a blind man»" van Jean-François Lyotard, in: <H>ART #73 (12 november 2010), p. 34;

- Beelden voor de geest: "Dichter in de massa" van Gerolf Van de Perre en Rainer Maria Rilke, in:
De leeswolf, februari 2011, p. 33-34;

-
Sociale types: "Diven, Hacker, Spekulanten. Sozialfiguren der Gegenwart" van Stephan Moebius en Markus Schroer (red.), in: Streven, maart 2011, p. 281-282;

-
Arnoud van Adrichem: "Een veelvoud ervan", in: De leeswolf, april 2011, p. 188-189;

- Kijken met Rudi Fuchs: Kijken. Een leesboek over kunst, in: <H>ART #80
(21 april 2011), p. 30;

-
Thuisloos: "Der alte König in seinem Exil" van Arno Geiger, in: Streven, oktober 2011, p. 856-858;

-
Lichtmis (bij een gedicht van Paul van Ostaijen), in: Ooteoote.nl, februari 2012;

-
Scheefgroei: "Der Hals der Giraffe. Bildungsroman" van Judith Schalansky, in: Streven, maart 2012, p. 278-80

-
Conceptuele kunst, zonder einde: "During the Exhibition the Gallery Will Be Closed. Contemporary Art and the Paradoxes of Conceptualism" van Camiel van Winkel, in: <H>ART #97 (31 mei 2012), p. 35;

-
Signalering: Celan auseinandergeschrieben, op: De Reactor, 10 augustus 2012;

- Spiel auf Leben und Tod: Die Auferstehung des Konrad Bayer
(samensteller, m.m.v. N. Wehr), Schreibheft 79, augustus 2012, p. 1-115 (recensie Der Standard, rec. Saarländischer Rundfunk, rec. Westdeutscher Rundfunk, rec. Süddeutsche Zeitung);

-
Das Wort ist die Handlung: Editorial, in: Spiel auf Leben und Tod: Die Auferstehung des Konrad Bayer (Schreibheft 79), p. 47-54;

-
Stilstaand, bewegend beeld: The Time that Remains van David Claerbout, in: <H>ART #103 (8 november 2012), p. 30;

-
Levenskunst in duistere tijden: Bertolt Brecht. Lebenskunst in finsteren Zeiten. Biografie van Jan Knopf, in: Streven, februari 2013, p. 188-189;

-
Ramsey Nasr: "Hier komt de poëzie!", in: De leeswolf, februari 2013, p. 24;

-
De hoge vlucht en de vliegen: "Utopie en werkelijkheid: El Lissitzky; Ilya en Emilia Kabakov" van Charles Esche e.a., in: De leeswolf, maart 2013, p. 133-135 (blogversie op 'Kijk, lees');

-
Beelden die trillen: over Marion Poschmann, in: Berlijn - Terras 04 'voorafboekje' (Stichting Perdu, Amsterdam 2013, p. 17-19) en in: Erik Lindner (sam.), Berlijn - Terras #04, Stichting Perdu, Amsterdam 2013, p. 106-107;

-
Ernst Toller, "Een jeugd in Duitsland", in: De leeswolf, mei 2013, p. 237;

- Johan De Smet e.a., "Modernisme: Belgische abstracte kunst en Europa", in:
De leeswolf, mei 2013, p. 281;

-
Els Snick, "Waar ik me slecht voel, daar is mijn vaderland. Joseph Roth in Nederland en België", in: De leeswolf, juni 2013, p. 330;

-
Zelfgesprek: "Meßmers Momente" van Martin Walser, in: Streven, juli-augustus 2013, p. 666-667;

-
Gebannt. Wappen von Ahlen ins Niederländische übertragen, in: Kolmar übersetzen. Studien zum Problem der Lyrikübertragung, herausgegeben von Regina Nörtemann und Vera Viehöver (Wallstein Verlag, Göttingen 2013), p. 147-154 (inhoud);

-
"Scènes" van Robert Devriendt, in: <H>ART #115 (5 september 2013), p. 29;

-
Licht en donker: "Die Sonnenposition" van Marion Poschmann, in: Streven, november 2013, p. 954-955;

-
Jaap Blonk, "klinkt", in: De leeswolf, december 2013, p. 605; digitale versie op: De Reactor, 16 december 2013;

- "Vertikal Klub" van Willem Oorebeek, in: <H>ART #121 (23 januari 2014), p. 18-19;

- Frits Boterman, "Cultuur als macht. Cultuurgeschiedenis van Duitsland 1800-heden", in:
De leeswolf, februari 2014, p. 64-65;

- Dichten is dansen: over Martina Hefter, in: Poëziekrant, maart 2014, p. 58;

- Voetnoten bij het vasteland: "De atlas van afgelegen eilanden" van Judith Schalansky, op: De Reactor, 26 maart 2014;

- Verdringing: "Die Straße" van Andreas Maier, in:
Streven, april 2014, p. 376-378;

- Dichters & gedichten: Norbert Hummelt, op: Poetry International Rotterdam, mei 2014- (English version);

- In het spiegelpaleis: "Kleine Vlaamse mythologieën" van Jan Baetens, Karel Vanhaesebrouck en Brecht Van Maele, op: De Reactor, 20 mei 2014;

- De weerhaken van het alledaagse: Duitse dichters vertaald door Nederlandse (over Verabredungen / Afspraken van Katharina Bauer e.a.), in: Poëziekrant, mei 2014, p. 79-81 (deutsche Teilübersetzung hier);

- 'De kooi gaat open': in gesprek met Norbert Hummelt, in: Liter 74 (juni 2014), p. 50-52;

- Halfslachtig: over Naar de haaien van Erich Kästner, op: De Reactor, 12 augustus 2014;

- Marcel Mariëns valstrikken: Minor Aesthetics. The Photographic Work of Marcel Mariën van Mieke Bleyen, in: <H>ART #130 (4 september 2014), p. 31;

- Kort maar krachtig: over Achtzig van Reiner Kunze, in: Poëziekrant, september 2014, p. 58-59;

- Grenzen van de avant-garde: over Dan Dada doe uw werk! Avant-gardistische poëzie uit de Lage Landen van Hubert van den Berg en Geert Buelens (sam.), op: De Reactor, 27 september 2014;

- Duitse poëzie: Das verspielte Papier. Über starke, schwache und vollkommen mißlungene Gedichte van Kerstin Hensel, in: Streven,
oktober 2014, p. 855-856;

- Echokamer: over Echolalia van Ana Torfs, op: De Reactor, 18 november 2014;

- Kraamkliniek (Jeroen Brouwers), in: Christophe van Gerrewey (red.), 50 fictieve gebouwen (MER. Paper Kunsthalle, Gent 2014 i.s.m. DW B), p. 90-91 (met tekening noAarchitecten) (recensie door Dirk Leyman);

- Schrijvers in de Eerste Wereldoorlog (over het themanummer 13/3 van Zacht Lawijd), in: Streven, januari 2015, p. 91-93;

- Arthur C. Danto over kunst (Wat kunst is), in: <H>ART #136 (22 januari 2015), p. 29;

- Inleiding, bijlage bij: Franz Richard Behrens, Oppauammoniak (Zegwerk, Gent 2015), ongepagineerd;

- Herta Müllers waarheid: Mein Vaterland war ein Apfelkern. Ein Gespräch mit Angelika Klammer van Herta Müller, in: Streven, maart 2015, p. 280-281;

- Dichters & gedichten: Marion Poschmann, op Poetry International Rotterdam, april 2015- (English version);

- Friedrich Achleitner 85, op: Ooteoote.nl, 24 mei 2015;

- Lekke parade-uniformen: Joseph Roth over de Eerste Wereldoorlog ("Parade van gebeenten. Gedichten en reportages"), in: Poëziekrant, juli-augustus 2015, p. 34-35 (pdf);

- Lichtscherm. Epigrammen bij I WILL WRITE PEACE [fotobeelden] van Marie-Thérèse De Clercq, Terrae, 2015, ongepag. [25 p.] (radioreportage FM Brussel, 10-09-2015);

- Lichtschirm. Epigramme zu I WILL WRITE PEACE [Bilderserie] von Marie-Thérèse De Clercq, aus dem Niederländischen übersetzt von Erik de Smedt, Terrae, 2015, ongepag. bijlage [4 p.];

- Light Screen. Epigrams on I WILL WRITE PEACE [photographic images] by Marie-Thérèse De Clercq, translated from the Dutch by Helen White, Terrae, 2015, ongepag. bijlage [4 p.];

- De (on)zin van het vergelijken (SEL-conferentie, Brussel), op: Ooteoote.nl, 10 september 2015;

- Als een bloedstaal: over Armando. Tussen het weten en begrijpen van Antoon Melissen e.a., op: De Reactor, 30 september 2015;

- Biografiek van Bas Jan Ader: Let go – Bas Jan Ader van Marion van Wijk, in: <H>ART #147 (22 oktober 2015), p. 31;

- Beyers poëtica: XX. Lichtenberg-Poetikvorlesungen van Marcel Beyer, in: Streven, november 2015, p. 954-955;

- Bezoeking: Museumbezoeking. Waarom wij naar musea gaan van Pauline Slot, in: <H>ART #148 (12 november 2015), p. 39;

- Dichtersexplosie: August Stramm vertaald ("Lekbloed. Gedichten & brieven uit de oorlog"), in: Poëziekrant, februari-maart 2016, p. 76-77;

- De mythe van de hedendaagsheid (Christianne Niesten e.a. (red.), De mythe van de hedendaagsheid / Cahier voor kunst en kunstonderwijs, 1), in: <H>ART #152 (11 februari 2016), p. 30;

- In de vlucht, in: Arne De Winde e.a. (red.), Merktekens. Teksten van en over Silke Scheuermann, Grafische Cel / Poëziecentrum, Gent 2016, p. 104/106;

-
Écran de lumière. Épigrammes sur I WILL WRITE PEACE [images] de Marie-Thérèse De Clercq, traduits du néerlandais par Françoise Wuilmart, ongepag. bijlage [4 p.] bij Lichtscherm. Epigrammen bij I WILL WRITE PEACE [fotobeelden] van Marie-Thérèse De Clercq, Terrae, 2016 (aankondiging tentoonstelling galerie Domaine de Wégimont, jan.-febr. 2017);

- Met krijt in Ierland: Sligo Drawings van Bart Lodewijks, in: <H>ART #155 (21 april 2016), p. 30;

- Kantoorslaven en escapisme: over Heer Brechers fiasco van Martin Kessel, op: De Reactor, 23 april 2016;

- Achter tralies: Die Jahre im Zoo van Durs Grünbein, in: Streven, juni 2016, p. 571-573;

- Vallende blinddoeken. Over Konrad Bayers 'lapidair museum', in: Terras #10 Metalen (Amsterdam 2016), p. 152-154;

- De (on)wereld van Basim Magdy (Would a Firefly Fear the Fire that Burns in Its Heart?), in: <H>ART #158 (23 juni 2016), p. 30;

- Hartenviersprong: over De sonnetten aan Orpheus van Rainer Maria Rilke, op: De Reactor, 29 juni 2016;

- Signalement: Olijven moet je leren lezen – Ellen Deckwitz, op: De Reactor, 1 augustus 2016;

- Signalement: Hoe lees ik? – Lidewijde Paris, op: De Reactor, 1 oktober 2016;

- Beelden uit een tentoonstelling (1) – Marcel Broodthaers, op: Ooteoote, 15 november 2016;

- Beelden uit een tentoonstelling (2) – Jimi Kleinbruinink en László Moholy-Nagy, op: Ooteoote, 17 november 2016;

- Beelden uit een tentoonstelling (3) – Robert Filliou, op: Ooteoote, 25 november 2016;

- Dichters van het nieuwe millennium: Nederlandse en Vlaamse poëzie in de 21e eeuw (red. Jeroen Dera, Sarah Posman en Kila van der Starre), in: Streven, december 2016, p. 1044-1045;

- De eerste zin, op: Ooteoote, 7 december 2016;

- Beelden uit een tentoonstelling (4) – Max Beckmann, op: Ooteoote, 22 december 2016;

- Beelden uit een tentoonstelling (5) – Medardo Rosso, op: Ooteoote, 17 januari 2017;

- Rilkes fallische hymnen, in: Poëziekrant, januari-februari 2017, p. 34;

- De stem uit de diepte: een verloren gewaand toneelstuk van Theo van Doesburg (Zacht Lawijd, 15/3), in: Streven, februari 2017, p. 188-189;

- 'Een vogel op vier pooten': over Dada. Een geschiedenis van Hubert van den Berg, op: De Reactor, 5 februari 2017;

- Boekenweek 2017: Lust voor het oor (Erwin Schulhoff), op: Ooteoote, 2 april 2017;

- Stifters ondergrondse dodenstad, in: Terras #12 Catacomben (Amsterdam 2017), p. 90-91;

- 'de taal is te onbeholpen om de waarheid te zeggen'. Over Konrad Bayer, in: K. Bayer, de peer en ander proza (Uitgeverij Vleugels, (Bleiswijk, 2017), p. 41-47
 

vertalingen

- Heiner Müller, De opdracht (in: Etcetera 2/83, p. 30-36; opgevoerd in het Arcatheater, Gent, seizoen 1982-1983);

-
 Konrad Bayer, de peer
(in: yang 134-135 [juli-december 1987], p. 129-130);

-
Karl Mickel, Huizen in Dresden (in: yang 137 [april-juni 1988], p. 25-29);

-
Konrad Bayer, de steen der wijzen (Zegwerk, Gent 1999, 49 p. met losse bijlage 'De dichter is de katalysator. Over Konrad Bayer', 4 p. (interview door Paul Demets, Radio 3);

-
Elfriede Gerstl, 9 gedichten uit "alle dagen gedichten" (in: Oostenrijk-nummer Deus ex Machina 94, sept. 2000, p. 34-37);

- Robert Schaus,
Het geheugen van de wilde vruchten (Zegwerk, Gent 2001, [40 p.], tweetalige uitgave; perstekst);

- Konrad Bayer, het zesde zintuig. een roman (Uitgeverij IJzer, Utrecht 2001, 150 p., met een nawoord van Burghard Damerau); voorpublicatie in: Tortuca 13, p. 9-16  fragment;

-
Brigitte Oleschinski, Your Passport is Not Guilty (Zegwerk, Gent 2003, [56 p.]
, geïllustreerd); voorpublicatie in DWB, juni 2003, p. 398-401; enkele gedichten ook op www.lyrikline.org   fragment;

-
Marcel Beyer, Gecondenseerde melk (in: yang, juli 2003, p. 219-231);

- Konrad Bayer, Vier korte teksten, in: Armada. Tijdschrift voor wereldliteratuur, nr. 32 (sept. 2003), p. 18-24;

-
Ernst-Wilhelm Händler, twee fragmenten uit Als we sterven (in: yang, november 2003, p. 433-439);

-
Oswald Wiener, Over de vrijheid van een grizzlybeer (
Zegwerk, Gent 2004, 16 p.)   aankondiging; foto's vormgeving;

- Gerhard Rühm, een en ander. een keuze uit de gedichten en korte toneelstukken (Zegwerk, Gent 2006, [40 p.]);

-
Konrad Bayer, het hoofd van vitus bering (Uitgeverij IJzer, Utrecht 2006, 73 p., met een nawoord van Ton Naaijkens);

-
Alexander Kluge, Op het scherp van de snede heeft politiek het onmogelijke nodig (in: yang, oktober 2006, p. 303-316);

-
Dietmar Dath, fragment uit Wapenweer (in: yang, juli 2008, p. 237-252);

-
Ulf Stolterfoht, gedicht 'babel' in: Brigitte Neervoort (sam.), Vers Brussel: poëzie in de stad = Cahier 2 Het Beschrijf (Uitgeverij Vrijdag, Antwerpen 2009, p. 80-81) en in: Honoré
δ'O / Ulf Stolterfoht, Babel: A poetic movie about the European quarter / Een poëtische film over de Europawijk / Un film poétique sur le quartier européen (Vers Brussel / Het Beschrijf, Brussel 2010, p. 13, met lezing op dvd);

-
Ann Cotten, gedicht 'Solidus' (in: nY, 2009 #3, p. 395);

- aforismen van
Jean Paul en Walter Serner (in: Maximen.nl, maart-mei 2010);

-
Wolfram Lotz, Telomeren. Essay (in: nY, 2010#5, p. 104-109);

-
Wassily Kandinsky, Fagot (prozagedicht met inleiding 'Kandinsky, dichter'), in: De Fagot, juni 2010, p. 26-27;

- aforismen van
Karl Kraus en Johann Wolfgang von Goethe (in: Maximen.nl, september 2010-  );

-
Gertrud Kolmar, Vier gedichten uit Preußische Wappen (in: nY, 2010#7, p. 355-359);

-
Bernard Dewulf, essay 'Die Zeit des Schriftstellers', in: Alexandra Cool, Moments of Writing: Camera Obscura (Lannoo, Tielt 2010);

- Florian Schneider, essay '
De mythe van het internet als archief', in: De Witte Raaf 149 (jan.-febr. 2011), p. 5;

-
Ann Cotten, acht gedichten voor Poetry International Festival 2011, Rotterdam (vimeo);

- Ann Cotten, Alle zwanen heten Reinhard en andere gedichten (Zegwerk, Gent 2011 [37 p.]), interview door Tjitske Mussche,
interview door Jan Pollet, recensie door Erwin Jans;

- aforismen van
Kurt Tucholsky (in: Maximen.nl, september 2011-  );

- Ann Cotten,
'In het misantropisch museum' (in: nY, 2011#11, p. 413-414);

- aforismen van
Heimito von Doderer (in: Maximen.nl, januari 2012-  );

-
Monika Rinck, 'De versleten buitenhuid van de dingen', in: Poëzie voor Cy Twombly (Bozar Literature, Brussel 2012), p. 7-10, ook in: Poëziekrant, jan.-febr. 2012, p. 79-80;

- aforismen van
Ernst Hohenemser (in: Maximen nl, maart 2013- );

- Ulf Stolterfoht,
'vaktalen IV (1) [opent levendig]' (in: Terras online, april 2013);

- Kurt Tucholsky, 'Aan de Berlijnse vrouw', in: Het verhaal van twee steden: Lissabon en Berlijn (Het Literatuurhuis, Utrecht 2013), p. 86-87;

-
Marion Poschmann, acht gedichten uit Geistersehen (in: Berlijn - Terras 04 'vooraf'-boekje, Stichting Perdu, Amsterdam 2013, p. 20-28);

-
Dana Ranga, prozatekst 'Kardia' (in: Berlijn - Terras 04 'vooraf'-boekje, Stichting Perdu, Amsterdam 2013, p. 29-33);

- Ernst Jandl, '
die scheißmaschine', in: Ooteoote.nl, mei 2013;

- aforismen van
Jean Paul (in: Maximen.nl, juni 2013- );

-
Marion Poschmann, Uit: Geistersehen. Gedichte, in: Erik Lindner (sam.), Berlijn - Terras #04, Stichting Perdu, Amsterdam 2013, p. 108-118;

-
Dana Ranga, 'Kardia', in: Erik Lindner (sam.), Berlijn - Terras #04, Stichting Perdu, Amsterdam 2013, p. 142-146;

- Alfred Polgar, prozatekst '
Bucolica' (in: Kijk, lees, juni 2013);

- Martina Hefter, zeven gedichten (uit: Nach den Diskotheken en Vom Gehen und Stehen), in: Poëziekrant, maart 2014, p. 59-62;

- Norbert Hummelt, gedicht 'de wintertros', in; Ralph Dutli, Het lied van de honing. Een cultuurgeschiedenis van de bij (Cossee, Amsterdam 2014), p. 199;

- Bertolt Brecht, vijf kwatrijnen uit Kriegsfibel (in: Kijk, lees, mei 2014);

- Marion Poschmann, verhaal 'Dubbelgangercadeaus', in: On/ding - Terras #06, Stichting Perdu, Amsterdam 2014, p. 60-61;

- Friedrich Achleitner, Vier teksten, in: On/ding - Terras #06, Stichting Perdu, Amsterdam 2014, p. 124-126;

- Norbert Hummelt, 'het uur van pan', 'papaver' en 'arcadië', in: Een rustpunt in de pauzetuin (Poetry International 2014), Rotterdam 2014, p. 67, 69 en 71;


- Norbert Hummelt, Geen veerman, geen Styx. Gedichten (tweetalige bloemlezing, i.s.m. Jan Baeke), Azul Press, Maastricht 2014, 64 p. (video 'Nachtlied' Poetry International) (recensie door Ruben Hofma, website Liter, aug. 2014, recensie door Erik Lindner in: Poëziekrant 2/2015);

- Daniela Seel, 'Over het ongezellige als kwaliteit' (inleiding) en Ann Cotten, 'Solidus', in: I Sit Like a Garbage God. Het feminisme in 14 gedichten, BOZAR, Brussel 2014, p. 2-4;

- Norbert Hummelt, alles stil (bibliofiele uitgave van twee vertaalde gedichten), Studio 3005, Bleiswijk 2014, 4 p. (recensie door Jan Paul Hinrichs)

- Norbert Hummelt, 'Gedichten', in: Liter, 74 (juni 2014), p. 45-49;

- Alfred Polgar, 'Aforismen' (in: Kijk, lees, september 2014);

- Gottfried Benn, 'Mensen ontmoet' (in: Kijk, lees, december 2014);

- Franz Richard Behrens, Oppauammoniak (Zegwerk, Gent, 2015), [4 p.];

- Anja Utler, 'sibille – gedicht in acht syllaben', in: Kunsttijdschrift Vlaanderen, nr. 352 (februari 2015), p. 42-43;

- Günter Grass, 'Troost voor Anna' (in: Ooteoote, april 2015);

- Norbert Hummelt, 'verduistering' (I, II en III), in: Steden schuilen niet, Stichting herdenking 14 mei 1940, Rotterdam 2015, p. 40-42, ook op Meander poëzie (29 april 2015);

- Ann Cotten, 'Gedichten', in: Das Magazin, nr. 14: 'De dwaas' (mei 2015), p. 76-78 [erratum p. 78: 'likt me.' moet zijn: 'likt met'];

- Marion Poschmann, Landschap van wilde geruchten. Gedichten, Azul Press, Maastricht 2015, 64 p. (recensie door Jan Roelans in Poëziekrant 4/2015, recensie door Edwin Fagel in Awater, zomer 2015);

- Marion Poschmann, gedicht 'het onverwoestbare' [op ansichtkaart met 'Stadtlandschaft' van Ronald Franke], galerie Frank Taal, Rotterdam 2015 (verso);

- Marion Poschmann, gedicht '7 fragmenten', in: M.P., 7 Fragmente [tweetalige kunstmap met een foto van M.P.], Azul Art no. 23, Maastricht 2015, losbladig, niet gepagineerd;

- Ann Cotten, 'Bettine & Bettines moeder', 'Het schoolreisje', 'De atra bile', in: 'Dossier "Pubers!"', nY #26, zomer 2015, p. 55-63;

- Konrad Bayer, idioot (Studio 3005 / Uitgeverij Vleugels, Bleiswijk, 2015), 8 p.;

- Marion Poschmann, 'het onverwoestbare', in: 'Brussel' - Terras #09, Stichting Perdu, Amsterdam 2015, p. 160-161;

- Rainer Maria Rilke, 'Te zeggen om in slaap te komen' (in: Kijk, lees, december 2015);

- Norbert Hummelt, 'Nachtliedje', in: Van Oorschot Poëziekalender 2016, samengesteld door Janita Monna, Menno Hartman & Poetry International (Uitg. Van Oorschot, Amsterdam 2015), 3/9;

- Hans Arp, 'Dadaleuzen', op: Ooteoote.nl, 5 februari 2016;

- Silke Scheuermann, vier gedichten uit Der Tag an dem die Möwen zweistimmig sangen, in: Arne De Winde e.a. (red.), Merktekens. Teksten van en over Silke Scheuermann, Grafische Cel / Poëziecentrum, Gent 2016, p. 101, 103, 105 en 107;

- Björn Kuhligk, 'Liefde in EU-tijden', op: Ooteoote.nl, 4 mei 2016;

- Konrad Bayer, 'lapidair museum' (uit: de steen der wijzen), in: Terras #10 Metalen (Amsterdam 2016), p. 155-156;

- Monika Rinck, gedicht 'Per abuis', in: Armando e.a., Maar hemels als een kanon (literaire bezoekersgids Facing the Future. Art in Europe 1945-1968), Bozar, Brussel 2016;

- Ulrike Draesner, 'grote klamper (roofvlucht, geluidloos)', in: DW B, september 2016/4 ('Eigentijd. Over schrijven en het bewustzijn'), p. 30-36 (fragment);

- Hans Arp, gedicht 'Woorden', op: De Gids, 2016 nr. 5 (11 oktober 2016-);

- Ilse Aichinger, gedicht 'Bergrand', op: Ooteoote, 12 november 2016;

- Rainer Maria Rilke, 'Zeven gedichten', in: Poëziekrant, januari-februari 2017, p. 35-38;

- Stefan Petermann, gedicht 'de vrees van de wolf voor de wolf', op: Ooteoote, 3 mei 2017;

- Adalbert Stifter, 'Een tocht door de catacomben', in: Terras #12 Catacomben (Amsterdam 2017), p. 92-100;

- Sela Ness, gedicht 'Anatomische inventaris', op: Ooteoote, 24 augustus 2017;

- Konrad Bayer, de peer en ander proza (Uitgeverij Vleugels, Bleiswijk, 2017), 48 p. (recensie door Laurent De Maertelaer op MappaLibri nr. 8, september 2017, bespreking door Lieselot De Taeye op deReactor, 24 september 2017 en recensie door Daan Pieters op Literair Nederland, 3 oktober 2017)

naar omslagen


recensies

- van Duitse literatuur in Streven van 1979 tot 1986;

- van Nederlandse en vertaalde Duitse fictie, essays en studies over literatuur in Boekengids van 1990 tot 1994, sinds dec. 1994 ook cultuurfilosofie en kunst in Leesidee, vanaf 2004 De leeswolf (gedeeltelijk ook op
http://zoeken.bibliotheek.be) en Duitse literatuur in Streven

 
didactische bijdragen

- Willem Elsschot in Reflector (plus), mei 2002;

- Liefdespoëzie in Reflector (plus), januari 2003;

-
VRT-taalbeleid in Reflector (plus), februari 2003;

- Rouwen in de literatuur in Reflector (plus), oktober 2003;

- Postmodernisme in Reflector (plus), februari 2004;

- Chattaal in Reflector (plus), maart 2004;

- Natuurpoëzie (Arjen Duinker) in Reflector (plus), januari 2005;

- Jacques Derrida in Reflector (plus), februari 2005;

- Literair vertalen in Reflector (plus), november 2005


blog

  Kijk, lees


terug naar homepage