Het Leuvense geslacht

Udekem


  Literatuurlijst   De voorvaderen van koningin Mathilde   Gastenboek

Leuvense adel in Wallonië

15e tot 19e eeuw

Wapen van Udekem Vlaams Brabantse Adel
Intermezzo
Leuvense adel in Wallonië


Ergens in de vijftiende eeuw, in de tijd van de plattelandsvlucht, verhuisden de Udekems uit het voorgeslacht van koningin Mathilde naar Leuven en Guertechin, een domein in de huidige gemeente Bossut dat in 1468 in handen van de familie Udekem kwam. Georges d'Udekem, ca. 1410, 15.8.1472 verwerft Guertechin in 1468 van Margareta van Wilre, die gehuwd was met Mathias van Bierbeek. Margareta van Wilre was een dochter van Guillaume van Wilre en Elisabeth d'Udekem, die op haar beurt een dochter was van de Jan van Udekem die met een van Herent gehuwd was. Het erfgoed Guertechin gaat dus over van het ene kleinkind op het andere van Jan V van Udekem. Gérard d'Udekem, de kleinzoon van Georges d'Udekem, huwde nog met Gertude Pinnock, uit het Leuvense riddergeslacht dat in het kasteel van Horst verbleef, maar de latere voorouders van Mathilde gingen tot aan de Franse revolutie hun eega's in Wallonië zoeken.

In de woelige, door godsdienstoorlogen geteisterde zestiende eeuw, toen zovele edelheren uit Brabant naar Holland trokken, werd Guertechin in Waals Brabant de 'standplaats' van de familie d'Udekem. Het is hier dat de naam Udekem zich zal verderzetten. Tot aan de Franse Revolutie bleef Guertechin in handen van voorvaderen van koningin Mathilde, die in deze periode hoofdzakelijk militairen waren in dienst van de toenmalige hertogen van Brabant en latere katholieke voormannen. Ze huwen met dames uit seigneursgeslachten met in het voorgeslacht belangrijke families als de la Marck-Arenberg en d'Ursel. Tot ongeveer 1720 (de tijd van de Verlichting) nemen de mannen in de familie d'Udekem als vanouds de wapens op. Later zal de familie Udekem vooral burgemeesters en provincieraadsleden voortbrengen. De wapenspreuk van d'Udekem d'Acoz, Bello et jure senesco (Door oorlog en recht word ik oud), verwijst naar de lange militaire traditie binnen de familie.

Ferdinand Philippe Joseph d'Udekem, de zoon van Michel Joseph d'Udekem, was burgemeester van de stad Leuven in 1776 en 1777. Toen keizer Frans II, de Hertog van Brabant, Leuven bezocht in 1794 mocht zijn dochter de stadssleutels overhandigen. Zijn zoon, Jacques François Joseph d'Udekem, zal huwen met de dochter van een andere burgemeester van Leuven, Maximilienne Josephe d'Onyn de Chastre.

Acoz
Het kasteel AcozDe Franse Revolutie bracht voor vele adelijke families een einde aan hun privileges, maar onder het bestuur van de Nederlandse koning Willem I werden ze in ere hersteld. Jacques François Joseph d'Udekem, die tijdens het Ancien Regime heer van Acoz, Villers, Potteries en Lasprelle was en in Leuven het 'Huis den Arent' bewoonde, werd in 1816 tot baron in het Ridderschap van Henegouwen benoemd. Zijn zoon, baron Gérard François Xavier d'Udekem, woonde te Leuven in het "hotel d'Udekem d'Acoz". Zijn kleinzoon, baron Jacques Albert Bernard d'Udekem, verkreeg in 1861 de toelating om samen met zijn vader de titel te voeren. In 1886, nadat hij het kasteel Acoz van de hand had gedaan, verwierf hij het recht om de benaming d'Acoz toe te voegen aan de familienaam. Het Henegouwse kasteel Acoz was in handen van de familie Udekem sinds 1759, toen Catherine d'Udekem het erfde van haar neef, de graaf van Quiévrain (uit de familie de Marotte, waar Maximilien François d'Udekem in 1676 mee gehuwd was).

De broer van baron Jacques Albert Bernard d'Udekem d'Acoz, Franciscus Philippus Felix d'Udekem, was raadsheer van Leuven. Zijn zoon Ferdinand was senator en burgemeester van Leuven van 1842 tot 1852. Diens zoon Léon zal in 1888 de toelating krijgen om 'de Guertechin' toe te voegen aan zijn naam.

De band met Leuven werd voorgoed verbroken toen de betovergrootvader van koningin Mathilde, baron Jacques Albert Bernard d'Udekem d'Acoz, in 1860 huwde met Alice Marie de Kerchove en uit Leuven wegtrok.



Koen Hendrickx


kh@skynet.be


English Version


To the official site of the d'Udekem Family