Het groeve- en mijnlandschap
Steenkoolontginning in het Ruhrgebied.

STEENKOOLGEBIEDEN IN EUROPA
Bulgarije: Bulgarije heeft 1.600 miljoen ton bruinkoolreserves. Poductie van bruinkool bedroeg 26,40 miljoen ton en 2,1 miljoen ton antraciet in 2013.

Duitsland:
in het Ruhrgebied in Noord-Rijnland-Westfalen zijn er nog enkele steenkoolmijnen en bruinkoolwinnings gebieden (Bruinkoolmijn). Eind 2011 waren de steenkoolreserves 6.708 miljoen ton groot, dit is 0,81% van het wereldwijde totaal. De productie van steenkool bedroeg 188.6 miljoen ton, dit is 1,1% van het wereldwijde totaal. De bruinkoolreserves zijn goedkoop te produceren, waardoor het een van 's werelds grootste producenten van bruinkool (20% van de wereldproductie). Duitsland heeft de grootste steenkoolreserves in de EU, meer dan 97 procent is bruinkool. De Rijnland bruinkool-mijnstreek ten westen van Keulen heeft een oppervlakte van ongeveer 2.500 km2.

in het Ruhrgebied: in 1957 waren er 140 steenkoolmijnen, terwijl er in 2005 nog maar zeven over waren. De laatste nog actieve mijnen sluiten in 2018. Niet alleen mijnwerkers zelf raakten hierdoor werkloos. Ook werknemers uit sectoren die aan de mijnindustrie verbonden zijn, zoals de staalindustrie, raakten hun baan kwijt. Het huidige werkloosheidspercentage in de regio ligt rond de 14,5 procent. Door middel van subsidies probeert de Duitse staat de overgebleven mijnen zo lang mogelijk open te houden. De regering van Duitsland heeft in januari 2007 aangekondigd dat zij voornemens is de steenkoolmijnen in 2018 te sluiten. Begin 2012 waren er nog vijf steenkoolmijnen in productie in Duitsland: 1: Bergwerk Ibbenbüren, Ibbenbüren, 2: Zeche Auguste Viktoria, Marl (voorgenomen sluiting 2015), 3: Bergwerk Prosper-Haniel, Bottrop, 4: Bergwerk West, Kamp Lintfort (gesloten december 2012), 5: Bergwerk Saar, Saarlouis (gesloten juni 2012).

Nog 2 steenkoolmijnen in Duitsland

MijnStadJaarlijkse productie in milj. tonWerknemersGeplande sluiting
IbbenbürenIbbenbüren1,962.55331 December 2018
Prosper-HanielBottrop3,04.200 31 December 2018
Totaal 4,966.753 


Frankrijk:
Nord-Pas de Calais was een kolen-mijnstreek. De productie van steenkool bedroeg in 2009 nog 0,2 miljoen ton. In 2003 produceerde de laatste twee ondergrondse kolenmijnen, in Lotharingen, ongeveer 1,2 Mt steenkool. In januari 2004 werden beide mijnen gesloten. Het staatsbedrijf, Charbonnages de France, heeft zijn laatste productie in april 2004 gestaakt, maar er zijn sindsdien plannen om de productie van steenkool te hervatten. Het Britse bedrijf, ATH, via haar Franse dochtermaatschappij SRMMC, heeft zes kolen concessies in zuid-centraal Frankrijk met een oppervlakte van 36 km2. Men schat dat er ongeveer 4,5 miljoen ton steenkool aanwezig is.

Griekenland:
had eind 2011 een steenkoolreserve van 3.900 miljoen ton, 0,47% van het wereldwijde totaal. Geen productie.

Hongarije:
had eind 2011 een steenkoolreserve van 3.302 miljoen ton, 0,39% van het wereldwijde totaal. Geen productie.

Macedonië:
de bruinkoolreserves zijn geraamd op 730 miljoen ton. Winbare reserves zouden betrekking hebben op binnenlandse behoeften voor nog eens 25 jaar. De huidige productie van 7,2 miljoen ton is geconcentreerd in vier mijnen.

Noorwegen:
Store Norske Spitsbergen Kulkompani (SNSK) is de enige steenkool producent in Noorwegen en werkt op het Arctische eiland Svalbard. SNSK heeft mijnbouw op Spitsbergen sinds 1916, maar sinds de late jaren 1990 is de ontwikkeling van de nieuwe Svea Nordmijn in volle gang. De reserves zijn ongeveer 32 Mt groot en de steenkoollaag hebben een dikte van 3.0 m tot 5,5 m.

Oekraïne:
Oekraïne steenkool reserves bevinden zich in de Donets Basin (meest oostelijke deel van het land) en in het noordwestelijke gebied tussen de steden Lviv en Volodymyr-Volynskyi. In de vroege 21e eeuw, lands economisch winbare steenkoolreserves werden geschat op meer dan 10 miljard ton.
In 2013 bedroeg de kolenproductie in Oekraïne 64.976. De winning hiervan is echter gecompliceerd vanwege de grote diepte van de steenkoollagen en is milieuonvriendelijk.

Polen:
had eind 2015 steenkoolreserves van 7.502 miljoen ton, 0,9% van het wereldwijde totaal. De productie van steenkool bedroeg 54 miljoen ton / 1,4% van het wereldwijde totaal.

Roemenië:
de Jiu-vallei is een kolen-mijnstreek. Roemenië had eind 2010 steenkoolreserves van 650 miljoen ton. Roemenië had in 2009 een productie van van 30,61 miljoen ton, nu nog 2,2 miljoen ton.

Servië samen met Kosovo en Montenegro: weinig steenkool.

Spanje:
had eind 2009 steenkoolreserves van 530 miljoen ton, 0,06% van het wereldwijde totaal. De productie bedroeg 10.22 miljoen ton, 0,12% van het wereldwijde totaal.

Tsjechische Republiek:
had eind 2009 steenkoolreserves van 4501 miljoen ton, dit is 0,54% van het wereldwijde totaal. De productie van steenkool bedroeg 53,3 miljoen ton, 0,6% van het wereldwijde totaal.

Verenigd Koninkrijk:
eind 2009 waren de steenkoolreserves geschat op 155 miljoen ton. De productie bedroeg 17,87 miljoen ton, 0,31% van het wereldwijde totaal. Had in het verleden een grote steenkoolproductie, maar sinds de jaren 1980 is de kolenwinning in verval door het toegenomen gebruik van aardgas in de elektrische centrales en goedkopere invoer. Er zijn nu in 2010 nog nauwelijks steenkoolmijnen in Groot-Brittannië. De West Midlands agglomeratie omvat voornamelijk de steden Birmingham en Wolverhampton. De "Black Country" is een losjes gedefinieerd gebied van de Engels West Midlands die ook het noorden en het westen van Birmingham en het zuiden en oosten van Wolverhampton beslaan. Ze waren beroemd om de steenkoolmijnen (vooral Staffordshire ) en de zware industrie, met inbegrip van ijzer gieterijen en staalfabrieken die steenkool gebruikte voor smeltovens. De Kent bekkens in Kent in Zuid-Oost Engeland had ook mijnbouwactiviteiten. In Zuid-West Engeland, Somerset was de locatie van de Somerset bekkens tot 1973. Yorkshire in Noord-West Engeland was vroeger de thuishaven van grote mijnbouwactiviteiten. In Zuid-Wales waren vroeger ook steenkoolbekkens.

Nabij Leeds in West Yorkshire is eind 2015 de steenkoolmijn van Kellingley gesloten. Het was de laatste ondergrondse koolmijn in Groot-Brittannië. Met de sluiting wordt een historisch punt gezet achter de beginfase van Industriële Revolutie die op dezelfde plaats gelanceerd werd in de 18e eeuw.
In de zomer was al de voorlaatste mijn gesloten in Nottinghamshire. Nu heeft eigenaar UK Coal een punt gezet achter de activiteiten in de Kellingley Colliery in Yorkshire. Dat was de laatste ondergrondse koolmijn in het Verenigd Koninkrijk. Er zijn er nu nog wel acht kleine bovengrondse open.

De beslissing tot sluiting is economisch. De prijs van steenkool op de internationale markt is dit jaar zowat gehalveerd en de vraag stort in. Dat heeft natuurlijk allemaal te maken met de goedkope olie en gas, maar vooral ook met het slechte vervuilende imago van steenkool, dat beschouwd wordt als een van de factoren achter de opwarming van de aarde.

Ongeveer een derde van de elektriciteitscentrales in Groot-Brittannië draait nog op steenkool, maar het is de bedoeling dat de meesten daarvan over tien jaar worden gesloten. Het grootste deel van die kolen wordt echter ingevoerd uit de Verenigde Staten, Rusland en Colombia, waar de productie veel goedkoper is.

Extra gegeven over East Midlands. Klik hier.
Extra gegeven over de regio West Midlands. Klik hier.
Extra gegeven over het graafschap West Midlands. Klik hier.


DUITSLAND: STEENKOOL VAN ZUID NAAR NOORD
De 1ste steenkoolmijnen van het Ruhrgebied lagen in het zuiden tussen DE RUHR en DE EMSCHER. Het huidige mijngebied ligt nu noordelijker tussen DE LIPPE, en DE EMSCHER. Het gebied met de reserves ligt ten noorden van DE LIPPE en deels ten westen van de RIJN.


GEOLOGISCHE BOUW
fig55.jpg

De Ruhr heeft de steenkool in het zuiden blootgelegd, zodat men daar aan dagbouw kon doen. Naar het noorden toe duiken de lagen steeds dieper weg. Pas in 1850 startte de massaproductie in de centrale zone via schachtbouw. Hier delft men vooral vette steenkool voor de metaalindustrie. In het zuiden had men toen vooral magere steenkool! De hele steenkoolformatie bevat ruim 80 ontginbare aders, met een reserve voor zeker 450 jaar.


SOORTEN MIJNSCHACHTEN
fig56.jpg

Verbindingsschachten dienen voor de BELUCHTING van de mijn en voor het TRANSPORT van mijnarbeiders en machines. Dergelijke schacht neemt maar weinig ruimte in beslag. Via de hoofdschachten transporteert men de STEENKOOL naar de bovengrond waar de steenkool dan wordt gewassen en opgeslagen. De hoofdschacht met omringende gebouwen beslaat soms 100 ha.


CRISIS EN HEROPBLOEI
In het Ruhrgebied daalde de bevolking van 5,7 miljoen in 1960 naar 5,2 miljoen in 1990. Dit kwam door een afname van de steenkool en de staalindustrie. Veel werklozen trokken naar de randgebieden van het Ruhrgebied. Sedert 1990 is er een reconversie (omschakeling in de industrie). Nieuwe en moderne fabrieken werden opgericht! Het aantal inwoners is weer gestegen naar 5.9 miljoen (2005). In 2010 wonen er ongeveer 5,7 miljoen mensen in 11 grotere steden en 42 kleinere gemeenten.


PROBLEMEN IN HET RUHRGEBIED
Men onttrekt te veel zoetwater uit de Lippe, Emscher en Ruhr. Er zijn te grote verzakkingen in het gebied. Er ontstaan nu vaak overstromingen. De Ruhr levert vooral drinkwater. De Lippe zorgt voor koelwater en het kanalenstelsel. De Emscher moet het afvalwater afvoeren.


STEENKOOL
Steenkool bestaat uit afzettingen van plantenresten die in het geologisch verleden (de West-Europese steenkool in het carboon), zijn gevormd na langdurig aan hoge druk en warmte zijn blootgesteld, waarbij tamelijk zuivere koolstof en vluchtige verbindingen ontstonden, waarvan de laatste weer grotendeels zijn ontsnapt. De transformatie verloopt met toenemende blootstelling aan druk en temperatuur van veen via bruinkool naar steenkool en antraciet uiteindelijk naar grafiet. Dat voor dit proces in principe geen lange tijd nodig is, is in diverse experimenten bewezen. Hierbij werd organisch materiaal aan sterke druk onderworpen waarbij zich binnen een paar dagen steenkool vormde. Steenkool is een fossiele brandstof die in grote afzettingen wereldwijd verbreid te vinden is en het is een belangrijke energiebron voor industriële processen en elektriciteitscentrales. Ook wordt het na ontgassing als cokes gebruikt in hoogovens als koolstof- en energiebron bij de productie van ijzer. Voor energieopwekking is het de laatste decennia steeds minder in trek omdat bij de verbranding ervan veel meer koolstofdioxide, een broeikasgas, ontstaat dan bij de verbranding van aardolie of aardgas, en omdat het vaak vrij sterk verontreinigd is met o.a. zwavel waardoor bij de verbranding ook het schadelijke zwaveldioxide als bijproduct ontstaat. Het blijft echter een van de goedkoopste fossiele brandstoffen. In steenkoolafzettingen zijn vaak de afdrukken van de fossiele planten en bomen herkenbaar.


De voorraad steenkool is veruit het grootst. Zelfs de bewezen reserve zou de wereld, bij gelijkblijvend steenkoolverbruik, nog 180 jaar kunnen voorzien. Mocht ook de volledige speculatieve reserve winbaar blijken, kan daar nog 502 jaar steenkoolverbruik aan worden toegevoegd, zodat de aarde maximaal tot het jaar 2682 van steenkool kan worden voorzien. (In werkelijkheid zal ook het steenkoolverbruik in de nabije toekomst aanzienlijk stijgen.)


Extra uitleg over mijnbouw. Klik hier.


Lijst van landen: steenkoolproductie in 2016 (Engelstalig). Klik hier.

Noteer het antwoord dat je het meest correct lijkt en/of vul in.