Kenmerkend voor een gezonde vijver is altijd helder water, veel en sterk groeiende waterplanten, en hoewel onzichtbaar, de aanwezigheid van miljarden bacteriën. Deze micro-organismen zetten organisch afval, zoals afgestorven bladeren, voederresten e.d.m. om in voedingsstoffen voor de planten.

Vele mensen zeggen dat mei-juni de beste tijd is voor het beplanten van de vijver. Zelf heb ik een zeer positieve ervaring met een vijverbeplanting in het najaar, september – oktober. Volgens mij heeft het geen belang in welk seizoen je de vijver aanlegt, alleen zie ik niemand een vijver in vrieskou graven, laat staan een vijver aanleggen. Het aanleggen van een vijver heeft ook te maken met mooi en warm weer. Het gaat nu éénmaal beter bij goed en warm weer, het lentekriebelgevoel.

Waterplanten delen wij in volgende soorten in:

• Natte oeverplanten zie tekening.
• Moerasplanten zie tekening.
• Waterplanten vanaf 5 tot 80 cm en meer of volgens etiket.
• Zuurstofplanten 40 cm tot 80 cm of volgens etiket.
• Onderwaterplanten 60 cm en meer of volgens etiket.
• Waterlelies tot 1m en soms meer of volgens etiket.
• Drijfplanten.
• Andere bijhorende planten volgens etiket.

Natte oeverplanten

Dit zijn geen echte waterplanten, maar ze staan soms graag vochtig. En ze houden van een natte of droge voet en een hoge luchtvochtigheid. Daarom staan deze planten juist aan de buitenkant van de vijver. Bovendien passen deze planten qua textuur van blad en bloem perfect bij de vijver. Deze planten passen gewoon goed bij een vijver, maar kunnen ook in een gewone tuin voorkomen waar de grond droger is dan aan een vijver. Een goed voorbeeld is vrouwenmantel (Alchemilla mollis).
Met deze planten kunt u een natuurlijke overgang van de tuin naar de vijver maken.

Moerasplanten spelen geen rol bij de helderheid van het water en hebben geen invloed op de zuurstofregeling van de vijver. Natte oeverplanten zijn er in verschillende soorten en zijn forse groeiers als ze in de juiste drassige grond kunnen groeien.

Moerasplanten

De meeste van deze planten staan met hun wortels graag in het water. Zorg daarom voor voldoende ondiepe gedeeltes. De plantdiepte die vermeld staat op de etiketjes en foto’s bijgevoegd bij alle waterplanten, is het aantal cm diepte gerekend vanaf de bovenkant van het vijvermandje naar boven toe, het wateroppervlak dus.

Waterplanten

Dit zijn planten die geen zuurstof planten zijn, geen oeverplanten en die ook niet diep staan zoals bij onderwaterplanten en lelies. Ze zitten eigenlijk tussen in. Deze planten moet bijvoorbeeld 30 cm onder water staan, maar komen wel met hun blaren en bloem een groot stuk boven het wateroppervlak.

Zuurstofplanten

Dit zijn de waterplanten die letterlijk zuurstof in het water afgeven. Je kan dit goed merken bij goed weer. Dan kan je goed zien dat de planten luchtbellen loslaten in het water in de vorm van kleine luchtbelletjes.

Onderwaterplanten en waterlelies

In deze groep valt de bekendste van de waterplanten, de waterlelie. Let bij aankoop op de aangegeven plantdiepte, en overtuig u ervan dat uw vijver de juiste diepte heeft. Plant ze alleen in daarvoor bestemde grote vijvermanden. Andere onderwaterplanten zijn zuurstofplanten, maar die worden altijd apart behandeld en gele plomp, snoekkruid, Thalia,...

Drijfplanten

De functie van drijfplanten is uitermate belangrijk: ze zorgen ook voor een deel voor het biologisch evenwicht in de vijver. De keuze aan drijvende planten is nogal beperkt, maar voor een goed vijvermilieu zijn ze onmisbaar.

Andere bijhorende planten

Dit zijn planten die geen waterplanten zijn maar wel geschikt zijn als randbeplanting. Meestal zijn dat éénjarige,  tweejarige of doorlevende vaste planten. Een hosta is daar een goed voorbeeld van.