Koriander / Coriandrum sativum
Wetenswaardigheden over de plant
Koriander is een van de oudste keukenkruiden door de mens gebruikt,
het stond reeds vermeld in de Bijbel (het is één van de bittere
kruiden die gebruikt werden bij de rituelen van het Joodse
paasfeest). Ook in de Egyptische piramides vinden we sporen terug,
de Romeinen op hun beurt gebruiken koriander gemengd in azijn om hun
vlees in te strijken dit om bederf te voorkomen. Onderzoeken tonen
inderdaad aan dat de plant schimmelwerend en bacteriedodend is. Het
plantje is uit het Midden Oosten door de Romeinen meegebracht naar
onze streken.
Koriander is familie van de schermbloemige, het wordt ongeveer 60 cm
hoog (is wel kwetsbaar!). Het is een éénjarig kruid, met witte tot
roze bloemschermen, deze laatste geven het zaad. Het blad doet ons
denken aan kleine selderblaadjes . De zaadjes zijn ongeveer even
groot als peperbolletjes waar ze dan ook op gelijken. Men maakt veel
gebruikt van dit keukenkruid in de Indiase, Griekse en Thaise
keuken. Vooral de zaden worden gebruikt, deze geven een aangename
aromatische smaak aan onze gerechten.
De geur van de plant zelf is niet zo aangenaam, vandaar dat men
koriander soms “wantsenkruid” noemt (de reuk doet denken aan
wantsen: deze kleine insecten verspreiden bij aanraking dezelfde
geur).
Standplaats
Koriander verkiest een zonnig plaatsje en groeit het best in licht
kalkhoudende, humusrijke en goed doorlaatbare grond met organische
bemesting. Het plantje groeit het best in volle grond, wat vooral
noodzakelijk is als we het kruidje opkweken voor het oogsten van de
zaadjes. In potten kweken we het plantje enkel voor het blad!
Opkweek
Vanaf half april kan men koriander in huis of in de serre zaaien.
Het duurt wel 14 dagen eer het zaad kiemt. Het plantje kan
uitgeplant worden in volle grond van 15 mei op een afstand van 30
cm.
Men kan ook ter plaatse zaaien in volle grond, wel op een zonnige
beschutte plaats. De rijafstand is 30 cm, zoals hierboven reeds
vermeld, en men kan het uitdunnen op 20 à 25 cm. Tot de kieming
dient men de grond vochtig te houden d.m.v. geperforeerde
plastiekfolie. Regelmatig hakken en wieden bevorderd de groei. Kent
u het oude gezegde: “hakken en wieden zal men nooit verbieden”?
De zaadjes worden geoogst wanneer ze licht grijsbruin verkleuren. Ze
worden gedroogd op een tochtige plaats en men bewaart ze achteraf
best in een glazen bokaal met deksel. De zaden en plantjes zijn ook
te koop in tuincentra en in de meeste grootwarenhuizen.
Gebruik in de keuken
Het blad wordt gebruikt in stoofschotels, kipgerechten, salades en
sauzen. Vooral in de Oosterse en Zuid-Amerikaanse keuken maakt men
er gretig gebruik van. Men dient het blad steeds vers te gebruiken
want éénmaal gedroogd verliest het zijn aroma. Invriezen kan maar
ten koste van de mooie groene kleur. De zaden die men zelf kan
oogsten maar die ook te koop zijn, hebben een licht pikant,
anijsachtig aroma en worden het meest gebruikt. Denken we hierbij
aan ingemaakte augurken op azijn, in wildpasteien, koekjes (o.a.
speculooskoeken), zelf in kaas. Ook gemalen is koriander een
belangrijk ingrediënt van de curiemengeling “garammasala”, dat
we zeker terugvinden in de Indische keuken.
Kennen jullie “Champignon à la Grecque”? Wel er zit koriander
in! Een gekend Grieks varkensgerecht “Afelia” is eveneens met
koriander gekruid.
Een receptideetje:
Champignons met koriander
Wat hebben we nodig (voor 2 personen)?
· 500 gr. witte champignons
· 2 eetlepels olijf- of zonnebloemolie
· 2 eetlepels korianderzaad
· 1 teentje knoflook
· 2 eetlepels tomatenpuree
· 300 ml droge witte wijn
· zout – peper
· korianderblad (versiering van het bord)
Bereiding:
Maak de champignons schoon en snijd ze in stukken. Doe de olie,
wijn, knoflook en koriander zaden in een pan en breng het geheel aan
de kook. Doe het deksel op de pan en laat 5 minuten sudderen. Voeg
de champignons en de tomatenpuree toe. Laat dit alles 5 minuten
doorkoken tot de champignons gaar zijn. Haal deze laatste uit de pan
en leg ze even terzijde, kook de vloeistof nog wat langer door (5
minuten ongeveer), zodat het mengsel voor een stuk verdampt is. Giet
het daarna over de champignons, laten afkoelen, daarna versieren met
korianderblad.
Weer een overheerlijk gerechtje dat we perfect op voorhand kunnen
klaarmaken en op een warme zomeravond zeker van pas komt (hopelijk
valt het weer mee). Misschien zelfs een origineel ideetje voor bij
de barbecue?
Geneeskrachtige eigenschappen
Koriander bevordert de eetlust en is op velerlei manieren nuttig
voor onze spijsvertering, het voorkomt een opgeblazen gevoel en
vermindert branderigheid van de maag. Het werkt ook vochtafdrijvend.
Dit keukenkruid is een prima hulpmiddeltje voor ons geheugen
(misschien een leuke tip voor onze jeugd, nu in volle
examenperiode). Bij verkoudheid , griep of in een periode van stress
kan koriander verlichten.
De geplette zaadjes werken als kompres goed in op pijnlijke
gewrichten, en zijn ook een hulpmiddel bij aambeien.
Het volgende keukenpraatje gaat over het (waarschijnlijk) meest
geliefde en gekende keukenkruid bij ons, namelijk peterselie. Tot
dan!