Wetenswaardigheden over de plant
Hou je ook van anijs, dan ben ik er zeker van dat je de smaak van
kervel zal waarderen. Niet voor niets is dit keukenkruid enorm
populair, zowel in de Belgische maar ook in de vermaarde Franse
keuken. Men kan er ook zoveel mee doen: warme sauzen, soepen,
dipsausjes, schotels versieren, kervel past hier overal prima bij.
Deze inheemse plant is afkomstig van de landen rond de Middellandse
zee en West–Azië en werd door de Romeinen naar het noorden
meegebracht. Deze laatste gebruikten kervel vooral als geneesmiddel.
In de middeleeuwen trof men dit kruid aan in onze kloostertuinen.
Kervel werd in de christelijke ritus gebruikt voor het bereiden van
de maaltijden tijdens de goede week, de zuiverende en reinigende
eigenschappen speelden een symbolische rol tijdens deze
prepaasvieringen. Kervel die een winterharde plant is en familie van
peterselie en hierdoor tot de familie van de schermbloemigen behoort
is een tweejarige plant maar wordt als éénjarig geteeld. Deze tot
70 cm hoge plant met samengestelde bladeren die onderaan zacht
behaard aanvoelen geeft witte bloemen. Op het moment van de bloei
verliest de plant zo goed als volledig zijn aroma.
Roomse kervel (Myrrhis odorata) is een doorlevende variant van dit
tuinkruid met een nog meer uitgesproken zoeterige anijsachtige smaak
en de witte bloemen ruiken zoet. De varenachtige bladeren zijn wel
veel groter dan van de gewone kervel. Het voordeel van deze plant is
dat ze steeds ter plaatse mag blijven staan en niet ieder jaar
gezaaid of herplant dient te worden. De grote zwarte zaden worden
gebruikt om salades te kruiden en om de vermaarde chartreuse te
voorzien van het nodige aroma. In vroegere tijden werden de zaden in
Engeland gebruikt om eiken meubelen te boenen en geurig te maken.
Het kiemen van deze zaden kan lang op zich laten wachten en ze
worden ook wel eens “vorstkiemers” genoemd, d.w.z. dat de zaden
tijdens of voor het zaaien een vorstbehandeling moeten krijgen om de
kieming te vergemakkelijken. Men kan deze plant ook in tuincentra
aanschaffen.
Standplaats
Kervel vraagt om een vochtige, goed doorlaatbare en humusrijke grond
en een licht beschaduwde plaats. Wanneer je voldoende organische
meststoffen vóór de teelt inwerkt is een rijkelijke oogst
gegarandeerd.
Opkweek
-
Teelt in de volle grond:
Vanaf maart kan men beginnen met buiten zaaien, dit tot ver in de
zomer. Zaai om de 8 weken wil je steeds verse kervel voorhanden
hebben. Zaai de lange, dunne en zwarte zaden(1cm) niet te dicht op
de rij, dit laatste is nodig om mooie, kloeke planten te bekomen. Je
kan zowel breedwerpig als in lijnen zaaien met een tussenafstand van
15 à 20 cm. Bedek de zaden na de uitzaai met een dun laagje
dekgrond. Hou de grond vochtig tot de kieming door alles af te
dekken met geperforeerde plastiekfolie of door gebruik te maken van
een vochtige jutedoek.
-
Teelt binnenshuis
Dit kan in bakjes of in grote bloempotten waarin men een voedzame
potgrond doet. Potscherven onderaan de zaai recipiënt zorgt voor
een goede afwatering. Het zaaien kan vanaf oktober en dit op
dezelfde wijze als hierboven aangehaald. Zet ze na de kieming op een
zonnige en zo klaar mogelijke plaats. Opletten dat je niet teveel
water ineens geeft en dat de zaaiteil niet te vochtig staat anders
zouden de jonge plantjes wel eens kunnen geplaagd worden door smeul
. Dit is een kiemschimmel die de plantjes doet wegrotten. Deze
teeltwijze kan binnenshuis gebeuren of in een hobbyserre. Bij het
verschijnen van de eerste bloeistengels is het best de kervel op te
ruimen daar hij dan zijn typische smaak kwijtraakt, dit geld evenwel
niet voor de Roomse kervel die steeds ter plaatse mag blijven staan,
deze kan men vrijwel gans het jaar oogsten.
TIP: oogst de bladeren door ze 5 cm boven de grond met een
scherp mes af te snijden zo kan je vele malen na elkaar oogsten.
Gebruik in de keuken
De malse, jonge blaadjes worden gebruikt in soepen, salades, sausen
en in omelet, de stengels worden evenwel verwijderd. Gebruik steeds
vers geplukte kervel deze nooit laten meekoken anders verliest hij
zijn aroma. Dus alleen op het einde van de bereiding toevoegen!
Gedroogde kervel heeft weinig of geen smaak. Kervel kan wel
ingevroren worden en behoud zijn aromatische eigenschappen. In
vissausen is de smaak van kervel subliem. Uw vlees – en
visschotels gaan een perfect huwelijk aan met kervel, dit laatste
hier wel als versiering, want zeg nu zelf: het oog wil ook wat!
Roomse kervelblaadjes kunnen om dezelfde manier verwerkt worden als
de gewone. De peenachtige wortels van dit kruid kunnen evenwel als
gekookte groente gegeten worden en afgewerkt met een botersausje
staat men versteld hoe lekker die wel smaakt. Ook zijn de wortels
rauw geraspt lekker wanneer men ze mengt in groene slaatjes al dan
niet met Franse sladressing.
De grote zwarte zaden kan men in zijn geheel of geplet verwerken in
appeltaart wat ook hier een uitzonderlijk aroma geeft.
EEN HEMELS RECEPTJE OP BASIS VAN KERVEL
Staartvis (Lotte) op basis van kervelroomsaus
Benodigdheden:
ongeveer 500 g staartvis (voor 2 pers)
viskruiden of visbouillonblokje
1 glas witte wijn
het wit van 3 jonge preien
1 minitomaatje en 1 worteltje
20 dl room
kervel naar smaak
peper en zout
Bereiding
Kook de staartvis samen met de viskruiden en een glaasje witte wijn.
Verwijder de vis uit het kookvocht als hij gaar is. In dit vocht de
fijngesneden prei, wortel en tomaat laten blancheren. Laat het
kookvocht zoveel mogelijk inkoken en wanneer de groenten beetgaar
zijn voegen we er de room aan toe, ev. binden met de vloeiende
bloem. Neem nu de saus van het vuur en voeg er de fijngesneden
kervel bij naar eigen smaak. Nog even bijkruiden met zout en peper
van de molen. Dit gerecht is extra lekker met nieuwe aardappelen en
kan men serveren met jonge worteltjes of zelfs met schelperwten.
Ontkurken wij hierbij een wit wijntje of misschien zelfs een zomerse
rosé (moet kunnen!), dan ben ik er zeker van dat de dag niet meer
stuk kan. Smakelijk!
Geneeskrachtige eigenschappen
Kervel is al van in de oudheid bekend om zijn bloedzuiverende en
urineafdrijvende eigenschappen. Heeft een heilzame werking op de
luchtwegen, dit vooral bij ontstekingen op de bronchiën en bij
astmatische problemen. Vers sap kan men gebruiken bij keelpijn. In
de middeleeuwen werd kervel inwendig gebruikt bij leveraandoeningen,
darmkolieken en uitwendig bij oogontstekingen en aambeien. Kervel is
tevens een rijke leverancier van vitamine C en bevat veel
koolhydraten.
Dit kruidenpraatje is een leuke aanzet tot een volgend item waar we
ons gaan verdiepen in de doorlevende keukenkruiden. Het volgend
keukenkruid (bieslook) dat we gaan bespreken is zéér populair maar
misschien weet ik er nog wel een klein geheimpje over te vertellen!
Afspraak dan?