Het gebruik van gazon(on)kruiden

 
 


Ik hoor de mensen regelmatig mopperen over "al dat onkruid in hun gazon".
"Met welke middelen kan ik dat onkruid zo vlug mogelijk vernietigen ?" is dan de hamvraag.
Onze voorouders bekeken die kruiden met heel andere ogen en hadden zelfs respect voor kleefkruid, zevenblad, weegbree en madeliefjes in hun tuin.

Madeliefje (Bellis perennis):
The humble daisyVoor kort hoorde ik een man klagen over madeliefjes in zijn gazon. Het was niet om aan te zien vertelde hij. Die meneer heeft het nog altijd niet door. Madeliefjes zijn niet alleen mooi en lekker, voor onze voorouders betekenden ze nog veel meer.
De oude Franse benaming voor madeliefje is "Consoude". Dat is afgeleid van het Latijnse consolida wat “hecht, vast” betekent.
Daarom symboliseerde het plantje vroeger maagdelijkheid, reinheid en liefdestrouw.
Het madeliefje werkte niet alleen symbolisch, als je genoeg bloemen en blaadjes van dit plantje at, reinigden die ook je bloed. In elke heerlijk ruikende kom soep, kan je nu een madeliefje leggen. Je soep wordt er een stuk feestelijker door.
Leg op het borrelhap-smeersel een madeliefje. Maak de stengel van een stukje bieslook en maak blaadjes aan je bieslookspriet door er een pimpernel, of een ander groen blaadje naast te leggen.
En dan nog iets, als je vroeger een goede afloop van belangrijke zaken wilde verzekeren, dan moest je gedroogde madeliefjes op zak hebben. En als je, in die tijd, de eerste drie gevonden madeliefjes opat, had je het hele jaar door geen last van tandpijn, koorts of oogziekte. Dus zet nooit de spuit op madeliefjes in je gazon. Hopelijk heeft die meneer deze boodschap gehoord en geniet hij vanaf nu van zijn madeliefjes in zijn gazon.



Zevenblad (Aegopodium podagraria)

Dit kruidje geraak je niet meer kwijt uit de tuin. Ik geniet daarom liever van de zeven blaadjes die de groene bladeren vormen. In juni komen er witte schermbloemen op, in juli zijn de zaadjes in aanmaak. De bloemen zijn prachtig in wilde-bloemenboeketten. Ook al zijn ze uitgebloeid, ze blijven mooi om te verwerken. De groene bladeren gebruik ik altijd als buitenrand van mijn boeket. De bladeren houden lang en het boeket ziet er dan goed gevuld uit.
De Romeinen plantten het zevenblad als groente. De kleine groene blaadjes waren bij hen een delicatesse. Ze aten ze rauw of stoofden het zevenblad met wat boter en kruiden. En wat de Romeinen konden, dat kunnen wij nu nog.
De jonge blaadjes snipper ik in de sla. Zeker de eerste van het seizoen zuiveren ons lichaam. Ook later op het jaar gebruik ik ze en stoof ik ze samen met spinazie. Onverwacht lekker. Ik zeg altijd maar : "Je krijgt de plant toch niet weg uit je tuin, dus eet ze op". Ze smaken trouwens lekker en doen aan worteltjes denken. Je kan ze ook op 't laatste moment aan worteltjes en erwtjes toevoegen.
Als je kinderen zeuren en zagen dat het te warm is en dat ze honger hebben, kan je ze wat zevenbladblaadjes geven. Let er wel op dat je ze niet naast een druk bereden baan plukt. Ook niet vlak naast het wandelpad waar de honden hun poot wel eens oplichten.
Als onze voorouders vroeger last hadden van voetjicht, maakten ze een aftreksel van dit kruid door het te
overgieten met kokend water en 20 min. te laten trekken. Trouwens, kijk maar eens naar de Latijnse naam Aegopodium podagraria.
Voetjicht heet podagra en dat vind je in de Latijnse naam van zevenblad terug.


grote weegbree


smalle weegbree


Grote Weegbree
(Plantago major) en smalle weegbree (Plantago lanceolata)
Mijn man Marcel keek vorige week een bedenkelijk naar zijn gazon samen met onze buur landbouwer Filip. Hij riep me en zei: "Nu staan er precies allemaal kleine sla's in onze tuin, kunnen we daar iets aan doen?" Kleine sla's,
wat zouden ze daar nu mee bedoelen? Ik liet mijn inspecterend oog eens over het gras glijden en zag dat er inderdaad heel wat plantjes tussen het gras groeiden die daar niet dadelijk bedoeld waren. Het waren allemaal taaie weegbreebladeren die een rozetje vormden en als een kleine sla tegen de aarde aan groeiden. "Die ga je toch niet kapot spuiten" liet ik van me horen. Onze buur Filip glimlachte eens bedenkelijk en keek naar Marcel. Hij dacht waarschijnlijk : "Zij daarmee getrouwd".
Weegbree doe ik fijngesnipperd bij de sla. Ik plet een weegbreeblad als er iemand een blaar op zijn voet heeft en van de smalle weegbree maak ik thee tegen verkoudheid, want weegbree heeft een slijmoplossende werking. Als er iemand een insectensteek heeft of te dicht langs de netels liep, staat de weegbree altijd paraat.
En als constipatie je parten speelt, eet dan zaden van de grote weegbree. Twee theelepels ongemalen zaden in een glas warm water 5 min. laten weken en dan alles doorslikken. Dit herhaal je één tot driemaal per dag.
Ondanks al deze goede eigenschappen zie ik mijn man telkens als hij in de tuin gaat enkele plantjes uittrekken. Tegenwoordig relativeert hij de toestand met de opmerking : "Toch spijtig, dat er zoveel gras tussen onze weegbree blijft groeien…".

 

Kleefkruid (Galium aparine):
Toegegeven, kleefkruid is een opdringerig kruidje dat je niet zomaar weg krijgt. De jongens gooiden het vroeger op boze meisjes, of die deden dan toch alsof. Tot nu toe nog niets verheugends mee aan te vangen. Of toch?
Onze voorouders trokken regelmatig een sliert van deze kruiden uit en maakten er een dikke prop van.
Die natuurzeef legden ze op een emmer en dan goten ze er hun melk door. Dat had dan twee voordelen. Kleine diertjes in de melk bleven in het kruid zitten en er kwam een natuurlijk stremsel in de melk, waardoor je gemakkelijker kaas van de melk kon maken.
Onze voorouders gebruikten het kruid ook, als ze last hadden van abcessen en huidaandoeningen, zoals eczeem en psoriasis. Kleefkruid zuivert inderdaad het lichaam. Je kan thee maken van het kruid door 10 gr. ervan te overgieten met kokend water en niet langer dan 5 min. te laten trekken.
Je kan kleefkruid zowel in- als uitwendig gebruiken. Waarom dan geen kleefkruid in de spinazie?
Als je kleefkruid liever uitwendig gebruikt, maak er dan een natuurlijk deodorant van. Dat doe je op de volgende manier.

  • Pluk een handvol verse kleefkruidstengels.
  • Doe ze in een kookpot en giet er 1 liter water over.
  • Breng aan de kook, neem de pot van het vuur en laat 15 min. trekken.
  • Laat afkoelen en doe het aftreksel in een fles.
  • Bewaar in de koelkast en voel je fris met je natuurlijke deodorant na de douche. Deze deodorant blijft 5 dagen goed, daarna moet je nieuwe maken.

Pluimvee maakt trouwens ook korte metten met kleefkruid en pikt het kruid helemaal op. Ze krijgen dan stevige eierschalen. Als je het uittrekt in je tuin, laat dan de kippen ervan genieten.
 

 

Daniëlle Houbrechts
redactrice: www.tuinadvies.be

meer kruideninfo op de site van Daniëlle: www.kruidjes.be

Overzicht van
alle kruiden

Terug naar de
homepagina