HISTORISCHE TEKSTEN

 

Winston Churchill (1874-1965, premier Groot-Brittannië 1940-1945, 1951-1955)

Oordeel over de akkoorden van München (toespraak voor het Britse Lagerhuis, 3 oktober 1938)

 

"In de eerste plaats wil ik iets zeggen waarvan niemand nota wenst te nemen of dat iedereen wenst te vergeten, dat echter toch geconstateerd dient te worden, nl. dat wij een totale, door niets verzachte nederlaag hebben geleden en dat Frankrijk daarbij nog meer geleden heeft dan wij.

Ik waag mij aan de voorspelling dat Tsjecho-Slowakije zich niet verder als een onafhankelijke staat zal kunnen handhaven. Ik ben ervan overtuigd dat u zult beleven dat Tsjecho-Slowakije na enige tijd, die misschien jaren, mogelijk echter slechts maanden kan duren, door het Nazi-regime verslonden zal worden. Wij staan voor een ramp van de ergste omvang, die over Engeland en Frankrijk is gekomen. Daarvoor mogen wij de ogen niet sluiten. Wij moeten erop voorbereid zijn dat alle staten van Midden- en Oost-Europa onder zo gunstig mogelijke voorwaarden als zij kunnen bedingen, met het zegevierende Nazi-rijk tot overeenstemming zullen komen. Het systeem van verdragen in Centraal-Europa waarop Frankrijk voor zijn veiligheid steunde, is weggevaagd en ik zie niet hoe het opnieuw opgebouwd kan worden.

Het Engelse volk dient de waarheid te horen. Het dient te weten dat er in de verdediging grote nalatigheden en ernstige gebreken voorkomen; het dient te weten dat wij zonder een oorlog te voeren een grote nederlaag geleden hebben waarvan wij de gevolgen nog lange tijd zullen voelen, het dient te weten dat wij een verschrikkelijke mijlpaal in onze geschiedenis gepasseerd zijn waardoor het hele Europese evenwicht verstoord werd en dat nu het vreselijk oordeel over de westelijke mogendheden geveld is: "Men heeft u gewogen en te licht bevonden". Gelooft niet dat dit het einde is. Dit is slechts het begin van de afrekening."

 

 


Bron : P. MORREN en M. MORREN, Van de Eerste Wereldoorlog naar de Tweede Wereldoorlog, 1914-1939 in P. MORREN e.a. De Tweede Wereldoorlog. Een keerpunt in de geschiedenis. Brussel, Ministerie van Onderwijs, 1985, blz. 56-57.



terug naar inhoudsopgave