GESCHIEDENIS VAN STEENHUIZE-WIJNHUIZE

HEREN EN PRINSEN TE STEENHUYSE  

(1155-1794)

image002.jpg

Het prinsenkasteel   (Prentkaart Nels)

Steenhuize is een prachtig dorp gelegen ten zuiden in de provincie Oost-Vlaanderen,  sinds 1977 een fusiegemeente  van Groot-Herzele.

In het Ancien Régime was Steenhuize een franchise of een vrijheerlijkheid én een prinsdom. Het bleef steeds in handen van voorname geslachten zoals van Gruuthuse, de Richardot, D'Hane, en andere.  De zetel van deze voormalige heerlijkheid bevond zich in het prinsenkasteel,  het slot of de residentie van de Heren van Steenhuize.  De Heer had op zijn grondgebied uitgebreide bevoegdheden:  hij bezat de lagere,  middelbare en de hogere rechtsmacht, hem behoorde de benoeming tot alle ambten naar believen, hij kon genade verlenen aan alle misdadigers en ballingen waren vrij op het grondgebied van Steenhuize.

In 1571 bezat de Prins van Steenhuize 103,5 ha. van de 544 ha. bewerkte gronden.  Hij bezat belangrijke eigendommen: tot de meest gekende noemt men het kasteel met het neerhof en de omliggende gronden, pachthoven zoals het prinsenhof (of het hof te Beeverne), de heerlijke molen of prinsenmolen.

image005.jpg

De kasteelhoeve  aan de Krommestraat  (Opname 2003)

Een  ander voorrecht van de Steenhuizenaren was de belastingsvrijstelling aan de Staten van Vlaanderen.  Voor deze  laatste was de vrijstelling een doorn in het oog, waarvan de menige processen tegen de heerlijkheid getuigen.  Maar de Steenhuizenaren wisten van hun privileges ruimschoots gebruik te maken,  handel en nijverheid bloeiden er meer als elders:  de landbouw,weefnijverheid, maalderijen, brouwerijen en  herbergen  vaarden er wel bij.

Een ander reeds genoemd buitenbeentje, die het bezit van Steenhuize aantrekkelijk maakte, was het recht om de titel van "prins" te voeren.  Men vertelt dat Jean-Baptiste D'Hane in 1784 het prinsdom aankocht omwille van de prinselijke waardigheid.  Maar in een tijd dat het Ancien Régime op zijn grondvesten beefde, had de graaf andere zorgen dan het verlies van zijn  gegeerde eretitel ....... .

Heren en Prinsen te Steenhuyse (1155-1794) vormt het eerste deel van DE GESCHIEDENIS VAN STEENHUIZE-WIJNHUIZE  en is  te bekomen door storting van € 17 op P.C.R.  000-0891773-52 van H.J. Herpelinck, Sterrelaan 44,  1740 TERNAT  vóór 31 oktober.  Inschrijvingen na deze datum kunnen  niet meer in aanmerking genomen worden.

© herman.herpelinck@skynet.be