TERNAT DOORHEEN DE TIJDEN

DEEL 1: DE HEREN VAN KRUIKENBURG

Kasteel Kruikenburg (1706)

In 877 werd het blok Wambeek in het Dietse domein van St.-Gertrudis, voor de eerste maal vermeld als een goed dat toebehoorde aan de kloostergemeenschap. Het maakte toen een blok uit van 2194 bunder.

Eeuwenlang bleef de abdij van Nijvel de ongestoorde eigenaar van haar bezittingen in West-Brabant, waarvan de kern in Lennik gelegen was.

Reeds in 1112 was er in het oude Wambeek een tweede bewoningskern ontstaan, die de naam "Nath" droeg. De kapel aldaar werd in 1268 tot parochiekerk verheven onder de hoede van O.-L.-Vrouw.

Even later groeide een derde nederzetting aan de Lombeek. Zoals de meeste parochies die bij het einde van de 12de-, begin 13de eeuw ontstonden, werd de H. Katharina als patrones aangenomen, zodat de benaming St.-Katharina Lombeek ontstond.

Bij het begin van de 13de eeuw drongen de Heren van Wezemaal het oude domein binnnen. Zij werden hierbij zonder twijfel gesteund door de hertog van Brabant, die de toenemende macht van St.-Gertrtudis te Nijvel met ledige ogen aanzag.

De Wezemaals waren evenwel geen plaatselijk Heren: de kern van hun domein was gelegen in Wezemaal, Westerlo, Herselt en omstreken.

Op het einde van de 13de eeuw was het blok tot een zelfstandige meierij uitgegroeid. Toen ook werden de verhoudingen geregeld tussen de heer en zijn "dorpsmannen" in de bekende dorpskeure van de meierij van Wambeek, en door Jan I " bider gratien gods hertoge van lotrike,van brabant ende van lymborch" bekrachtigt. Deze dorpskeure werd in 1417 herzien ingevolge het brouwen van bier met hop.

Door financiele zorgen gedreven werden de Wezemaal's verplicht hun rechten en bezittingen alhier op 9 mei 1381 te verkopen aan een Brussels ridder Everaert T'Serclaes. In het jaar 1421 is de betitteling "die heerlijchheyt van Cruyckenburch" algemeen.

De moord op Karel Loys door de gebroeders T'Serclaes gepleegd op 11 september 1448 werd hun noodlottig: hun bezit werd verbeurd verklaard. Zij konden slechts hun straf afkopen mits het betalen van 4.000 gulden,waardoor Maria de Ghijn terug in het bezit werd gesteld van het eeuwenoude leengoed der familie T'Serclaes. Door het huwelijk van Maria de Ghijn in 1562 verscheen de familie de Fourneau op het slot Kruikenburg.

Op 23 oktober 1662 werd de heerlijkheid tot graafschap verheven ten voordele van Filippus Franciscus de Fourneau, baron van St.-Ulriks Kapelle, Heer van Kruikenburg, etc...

Ingevolge de besluiten der Franse omwenteling, met zijn verlichte ideeën van "l'unité, l'égalité et la fraternité" werden de feodale heren van hun rechten vervallen verklaard.

Het nationaal verdrag van 14 Fructidor jaar 3 (d.i. 1795) verdeelde Belgie in 9 departementen. Ternat werd ingedeeld bij het departement van de Dijle. Iedere gemeente werd nu bestuurd door een meier, majeur of burgemeester. Vanaf dat ogenblik gingen "de drie dorpen " elk hun eigen weg ...

index | volgende

© herman.herpelinck@skynet.be