Heemtuin Hertog Karel - Historiek

Hyperlink1 Hyperlink2 Hyperlink3 Hyperlink4 Hyperlink5 Contact  
 

240 Jaar geleden

Op de Ferrariskaart (opgetekend tussen 1771 en 1778) merk je dat de plaats van de heemtuin (zie zwarte bijgetekende rechthoek) in landbouwgebied lag. Ten noorden stonden enkele huizen omgeven door moestuintjes met hagen(?) en er liep een voetpad vanop de huidige Oude Aarschotse Baan(die toen met bomenrijen was omgeven)


Jaren zestig

De moerbei aan de 'treinpoort' werd omstreeks '65 aangeplant door de tweede directeur. Hij viel om in 2010 waarna een deel van de kruin werd afgezaagd en gebruikt als klimtoestel (zie kleuters). De boom leeft nog steeds.

'65 '70: Op de huidige kleuterspeelplaats werden een paardenkastanje, een es, een berk, een zomereik en een Amerikaanse eik aangeplant.

Jaren negentig

Er was ook en betonnen vijver die later werd voorzien van een kunststoffolie (eind jaren 90-kader WWF educatieve poel) en er werd aan moestuinieren gedaan door het zesde leerjaar (meester Guido). (jaartallen?)


De 'oude boomgaard' waar zich de heemtuin nu bevindt was afgescheiden van de speelplaats door een betonplaten muur. Deze werd eind jaren 90 gesloopt. De boomgaard werd geherwaardeerd en hersteld i.s.m. de Nationale boomgaardenstichting .

Sinds 2002 evolueert de heemtuin naar een 'hemeltuin':een paradijs voor natuur en kind.

De uitgangssituatie was een hoogstamboomgaard in herstel met kortgemaaid gras.
Rondom stond een houtkant met ertussen veel grote brandnetel door de jarenlange aanrijking met stikstof door het gedumpte grasmaaisel. De grond is  aangevoerd en bevat her en der veel rommel (plastic, beton, steen, glas, metaal).  

VOORBEREIDING

Na een diavoorstelling aan alle leerlingen en leerkrachten over de mogelijkheden van het project konden de klassen ideen aanbrengen. Dit gebeurde slechts in beperkte mate.

Met enkele ouders en leerkrachten (juf Kris, juf Ruth en juf Hilde) integreerden we de wensen in een plan met als doel maximale educatieve mogelijkheden in combinatie met optimale natuurkansen. We hielden rekening met toezicht, veiligheid n de uitgangssituatie. 
Ouder en tuinarchitect Mark van Nieuwenhove tekende een plan.

 

AANLEG

We gingen aan de slag met het eerste en tweede studiejaar om de boshoek en de eerste hagen (33,2 meter) aan te planten. (jan 2003 ) De volgende twee jaren zouden er  telkens hagen worden bijgeplant (6,65 en 9,3 m). We hebben een 80-tal inheemse bomen aangeplant en tientallen meters haag met haagbeuk, beuk, veldesdoorn, meidoorn en sleedoorn.

D Felix (aka 'de enorm bedankte')  van de Leuvense kruidtuin heeft het tuiniersgedeelte machinaal komen plaggen (= afsnijden van de zoden). 
Met het derde studiejaar bouwden we aan de noord- en oostkant van dit deel een lage plaggenwal.

De moestuin(64,88 m), de kruidentuin (63,64m), de graanakker (36 m)en de bijentuin werden aangelegd.

De volgende fase was de aanleg van het hooiland (105,60m) en de poel (29,44 m + moeraszone 10,12 m). 
De dienst openbare werken van de stad Leuven kwam met bulldozer en graafmachine om de nodige grondwerken te doen.
Met de uitgegraven aarde werden twee speelheuvels en een talud aangelegd. En heuvel werd ingeplant met 2 rijen hazelaar, onze topfavoriet.
(mei 2004 )

Ondertussen was ons buitenpodium met zodenbanken, de creahoek en de zitkring met stammetjes in aanleg.

Tijdens deze 'werffase' lag het er niet altijd even netjes bij: vele materialen lagen opgeslagen, meerdere delen waren lange tijd onafgewerkt, door de verstoringen kwamen heel wat  (on)kruiden de kop opsteken.

Een labyrinth en een lemen bakoven vormden de kers op de taart.

In juni 2006 kregen we een vijfentwinigtal Nederlandes NME- en tuinprofessionals over de vloer. Dezelfde maand werd de tuin officieel geopend in aanwezigheid van Pierre Neefs, schepen bevoegd voor milieu van de stad Leuven. We konden toen ook een voorstelling geven van een ruime bevraging van leerlingen, ouders en leerkrachten. Het heemtuinproject was geslaagd met grote onderscheiding!

In het schooljaar 2006-2007 kwam er nog een halfopen buitenklas aan de rand van de tuin en kwamen er kippen in de gloednieuwe ren (34,65 m).

In juni 2007 stelden we voor de tweede maal de tuin open voor het grote publiek ter gelegenheid van 'VELT groene zomer' en 'de dag van de compostmeester' van de de milieudienst. 
De positieve reacties waren niet uit de lucht.
In 2008 kregen we weerom een aantal bezoekers over de vloer op 'de dag van de compostmeester'.
Ook heel wat individuele bezoekers (vaak uit onderwijs) vonden hun weg naar de tuin.

In maart 2009 plantten we met de kleuters 200 haagplanten, 6 leifruitbomen, hazelaars en nog wat kleinfruit.

Half mei kwamen de 2 Oussantooien, gevolgd door 2 hennen Mechelse koekoek, Belgische haas, Vlaamse reus en Rode Ardennerkalkoen. De Heemtuin breidde zo met ruim 5 are uit.
27 mei werd een stukje van de buitenklas met leem bezet.
31 mei was het weer VELT-opentuindag: de mensen bleven lang en er waren veel weerkerende bezoekers.

In de vakantie werd de lemen oven heropgebouwd na vandalisme enkele jaren eerder. In september 2011 werd deze helaas weer slachtoffer van een laffe vernietigingsdaad: daders schaam u zeer diep! Pas in 2013 werd de oven voor de derde maal heropgebouwd, nu op een verhoogd platform.

In 2010 kwam er een nieuwe ren voor de kalkoenen, hier is ook kleinfruit aangeplant. (154 m) en een meidoornhaag die later werd gelegd .
In de zomer werden de konijnenkooien verbeterd zodat de drie rassen gescheiden in een volledig gesloten ren konden worden ondergebracht.

In 2011 werden verscheidene wilgenbouwsels (3 hutten, een afscheiding en een voetbalgoal) gemaakt o.a. i.s.m. springzaad.be . De fruitbomen kregen een wintersnoei i.s.m. VELT Leuven in het kader van een vormingsreeks 'snoeien van hoogstamfruit'.
De houtkant grenzend aan het perceel van onze achterbuur werd tot de grond afgezet. Met de takken werd een ruim 1 meter hoge takkenril van maar liefst 55 meter lengte gebouwd door het zesde leerjaar. Nadat diezelfde buur eindelijk zijn ruim 10 m. hoge thuya' s aan de perceelsgrens verwijderde, hebben we een gekruiste meidoornheg (nstijlige n tweestijlig) kunnen inplanten van een 70 -tal planten.

Later kwam hier ook een nieuwe poel en werden er meer dan 40 variteiten kleinfruit (aalbes, zwarte bes, vijg, kornoelje e.a.) aangeplant.

Rond de composthoek werd eerder al een snipperwand geplaatst.

In 2012 werd een nieuw deel aangelegd: de eendenwei. Nadat de buur zijn metershoge coniferen verwijderde, kwam er terug zon op dit deel. Er werd een nieuwe poel gegraven: een deel voor de eenden en een deel voor ongewervelden en amfibien. De twee staan niet in verbinding om overbemesting door de eenden te voorkomen. We laten de poel zo lang mogelijk in zijn pioniersstadium omdat dit specifieke ongewervelden aantrekt. Op de rest van dit deel zijn er meer dan 40 variteiten kleinfruit aangeplant (kruisbes, aalbes, braam, druif, framboos...). Een gekruiste meidoornhaag werd eerder geplant en de uitval (na het droge voorjaar van 2011) werd hersteld.

In de moestuin werden meer structuren aangebracht: verhoogde bedden met vlechtwerk en vierkante-meter-percelen.

Een zware stronk van een haagbeuk werd als klimaanleiding geplaatst.

Op diverse plaatsen werd kleinfruit bijgeplant.

Hagen en wilgenbouwsels, die in het voorjaar 2011 erg te lijden hadden onder de aanhoudende droogte, werden in het voorjaar hersteld.

Er is een 1000-litervat geplaatst voor planten en dieren van water te voorzien.

Een afdak voor het werkmateriaal sluit aan op de buitenklas.

In 2013

De meidoornhaag in de kalkoenenwei werd gelegd .

In dit jaar kwamen een koppel Vlaamse ganzen helpen met het gras in de bessenrennen kort te houden. Wegens geluidsoverlast voor de buur werden ze in april 2014 helaas terug verwijderd.

2014

Meidoorn en sleedoornhaaag in de nieuwe schapenweide.
Nog meer kleinfruit.

Meer vierkantemeterbakken in de moestuin.

Schapen gaan bevallen in april...

 

 

.

kris van ingelghem


Afgraven hooilandjes


Aanleg grote speelheuvel (achteraan)


Graven eerste poel