KLIMAAT EN VEGETATIE home > 3 > landschappen en wereldkaart > klimaat & vegetatie

Omdat het klimaat de vegetatie (= de plantengroei) zeer sterk be´nvloedt, staan ze hier samen op dezelfde pagina. Vergelijk hieronder maar eens de wereldfacetkaart van het klimaat (boven) met die van de vegetatie (onder). Je merkt dat ze zeer goed overeenkomen. Vooral bij Afrika is dit heel duidelijk zichtbaar. (Scholastic Library Publishing, Inc.)

Verwonderlijk is dat natuurlijk niet. Welke soorten planten ergens groeien hangt natuurlijk af van hoe warm het daar is en hoeveel neerslag er valt. Waarom denk je dat je in onze bossen nog nooit een palmboom hebt zien staan?

1. Klimaat

Het klimaat in een gebied wordt voornamelijk bepaald door twee elementen: de temperatuur en de neerslag. Daarnaast spelen ook de luchtdruk en de winden een rol. Niet alleen hoeveel neerslag er valt is belangrijk. Ook wanneer die neerslag valt speelt een rol.

Op basis van de temperatuur kan de wereld verdeeld worden in een aantal temperatuurzones. De grenzen van deze zones komen ongeveer overeen met de keerkringen en de poolcirkels:

De werkelijke grens van de polaire zones wordt gevormd door de 10░-isotherm van de warmste maand. Dit betekent dat het in de polaire zones nooit warmer is dan 10░C. De grenzen van de tropische zone worden gevormd door de 18░-isotherm van de koudste maand. Dit betekent dat het in de tropische zone nooit kouder is dan 18░C. In de gematigde zones is het in de koudste maand dus nooit warmer dan 18░C, terwijl het er in de warmste maand nooit kouder is dan 10░C.

Wanneer we de neerslagverdeling op aarde bekijken, zien we dat de meeste droge gebieden aan de keerkringen voorkomen, terwijl de natste gebieden zich bij de evenaar situeren:

Samengevat kunnen we stellen dat:

- hoe verder van de evenaar, hoe kouder.
- aan de evenaar bevinden zich de gebieden met de meeste neerslag.
- aan de keerkringen bevinden zich de droogste gebieden.
 
Om het juiste klimaat van een bepaalde plaats te kennen, bestudeer je het klimatogram van die plaats (klik hier voor een voorbeeld). Met behulp van de determineertabel voor klimaten kan je dan het klimaat benoemen. Dit heb je reeds in de vorige jaren geleerd.

2. Vegetatie

Zoals gezegd wordt de vegetatie bepaald door het klimaat. Hierbij gelden enkele belangrijke regels:
droog klimaat:    geen plantengroei mogelijk
nat klimaat:    boomgroei mogelijk
 
koud klimaat:    geen boomgroei mogelijk
gematigd klimaat:    boomgroei met groeistilstand in de winter
warm klimaat:    boomgroei gedurende heel het jaar mogelijk

Daarenboven zal het klimaat niet alleen bepalen ˇf er planten kunnen groeien, maar ook welke planten er kunnen groeien.

Uiteindelijk zal dus op plaatsen met eenzelfde klimaat ook dezelfde plantengroei voorkomen.

Hieronder vind je enkele foto's van de belangrijkste vegetatievormen op aarde. Kan jij:

- de vegetatie benoemen?
- de vegetatie situeren op onderstaande wereldfacetkaart van de plantengroei?

Doordat de plaatsnaam steeds gegeven is, kan je je atlas gebruiken. Klik op de plaatsnaam om het juiste antwoord te weten...    (Kaarten:www.blueplanetbiomes.org)

WARME KLIMATEN:
Malakka, MaleisiŰ
Bamako, Mali
 
GEMATIGDE KLIMATEN:
Corsica, Frankrijk
Winchester, Verenigd Koninkrijk
Portland (Maine), USA
Jakutsk, Rusland
 
KOUDE KLIMATEN:
Barrow (Alaska), USA
 
DROGE KLIMATEN:
Karaganda, Kazachstan
In Salah, Algerije