Zelfverwonding

Artikel 5: Van praten tot therapie

Het leven is niet altijd makkelijk...
Er gebeuren allerlei dingen die ons kunnen treffen en raken en we beschikken niet altijd over genoeg middelen om het hoofd te kunnen bieden aan die problemen.
Hulp van buitenaf kan waardevol blijken.

Het vinden van een goede psycholoog of therapeut verloopt niet altijd zonder slag of stoot. Buiten het feit dat de in moeilijkheden verkerende persoon zich op zijn/haar gemak moet voelen bij de persoon aan wie de intieme gemoedstoestand blootgegeven wordt, is er het feit dat men een keuze moet maken. De opleiding en de ervaring van de hulpverlener moet ook overeenstemmen met wat er wordt gezocht.

Het Diploma

Men moet in ieder geval voorzichtig zijn bij het zoeken naar psychologische steun. Hoe moet men kiezen tussen de psychiater, de psychoanalyticus, de psychotherapeut, de psycholoog, enz... Het belangrijkste verschil tussen deze hulpverleners bestaat uit de gevolgde opleiding en de officiële erkenning van hun diploma door de overheid. In België kan iedereen zijn voorgevel sieren met een naambord dat het opschrift "psychotherapeut" of "psychoanalyticus" draagt en vervolgens op cliënt wachten. Voorzichtigheid is dus geboden. Uw huisarts kan u zeker verder helpen en u verwijzen naar een betrouwbaar persoon in de buurt.

Er is psy en psy

  • De psychiater is een arts en een specialist in de behandeling van mentale stoornissen (shizofrenie, enz.) waartoe ook de zware depressie behoort. Zijn titel is erkend en zijn verrichtingen worden door de ziekteverzekering terugbetaald. De psychiater is bovendien bevoegd om geneesmiddelen voor de schrijven.
  • Mensen denken vaak dat de psychoanaliticus een psychiater is die gespecialiseerd is in de psychonalyse. Niets is minder waar, een psychoanalyticus (volgens de definitie van Freud) moet in principe zelf een analyse ondergaan hebben en eveneens deel uitmaken van een beroepsvereniging. Indien de psychoanalyticus, bij wie u misschien op de divan gaat liggen, niet eveneens psychiater is, aarzel dan niet vragen te stellen over zijn/haar zogenaamde bevoegdheden.
  • In België wordt de universitaire opleiding psychologie pas sinds een paar jaar erkend. De aanpak van de psycholoog (clinicus) berust vooral op het luisteren naar en het praten met de patiënt.
  • De titel "psychotherapeut" wordt in België nog niet officieel erkend. Iedereen kan zich dus voor psychotherapeut uitgeven. Opleidingen bestaan er wel, maar die zijn niet alleen toegankelijk voor houders van een diploma psychologie of psychiatrie. Uitkijken dus.

Sleutelwoorden om te kiezen

Wanneer u eenmaal de beslissing genomen heeft om "iemand te zien" hoeft u alleen nog te bepalen welke stappen u gaat ondernemen om iemand te vinden die aan uw verwachtingen voldoet.
De term spreekt voor zich, de psychoanalyse is een analyse. Bij deze aanpak wordt men zich bewust van datgene dat in het vroegere leven het huidige slechte gevoel veroorzaakt heeft. Het individu zoekt in zijn/haar herinneringen en drukt uit wat deze oproepen. Alles wat er in de persoon opkomt wordt uitgedrukt. Een psychoanalyse kan verschillende jaren duren. Een psychotherapie daarentegen, probeert het slechte gevoel te genezen en concentreert zich op de oorzaak. De behandeling kan op dialoog gebaseerd zijn of op uitingen van gevoelens via het lichaam; dit kan via individuele of groepssessies. Groepssessies zijn interessant voor personen die aan relationele problemen lijden (minderwaardigheidsgevoel, slecht zelfbeeld, enz.). Huwelijkstherapie of familietherapie wordt overwogen indien het samenleven moeilijker wordt door gedragingen die het welzijn van een ieder belemmert. Het is natuurlijk belangrijk dat alle leden van de familie of de twee partners aan de sessies deelnemen. Eén of twee therapeuten (een mannelijke en een vrouwelijke) zijn soms aanwezig om het goede evenwicht te behouden, omdat de gevoeligheden anders liggen voor vrouwen dan voor mannen.
Cognitieve en gedragstherapie zijn in opmars. In de huidige maatschappij nemen angstgevoelens, stress en depressie voortdurend toe. Het is niet voor iedereen weggelegd zich voortdurend aan nieuwe situaties in het moderne leven aan te passen. Het komt voor dat het gedrag van een individu sterk verstoord is en dat het moeilijk, zoniet onmogelijk is dit gedrag te veranderen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een fobie.
De gebruikte technieken in de cognitieve therapieën zijn gericht op het afbakenen en veranderen van het gedrag. Daarbij gaat ook aandacht uit naar de aanpassingsmoeilijkheden van de patiënt.

Helène Roger

bron: Dialoog Gezondheid (oktober 2004)