Zelfverwonding

Algemene info over zelfverwonding

Wat is zelfverwonding ?

Zelfverwonding, ook wel zelfbeschadiging of automutilatie genoemd ("self injury" of "selfhurt" in het Engels), kan zich in allerlei vormen voordoen. Vaak snijden mensen zichzelf met een scherp voorwerp op een plek op hun lichaam die normaal gesproken niet zichtbaar is voor de buitenwereld, bijvoorbeeld de bovenarm of de buik. Wat ook voor kan komen is het zichzelf toebrengen van brandwonden, met de vuisten en/of het hoofd hard tegen de muur bonken, of zichzelf in het gezicht slaan. Ook teveel eten of het aangaan van relaties waarin mishandeling door de partner plaatsvindt kan een vorm van zelfverwonding zijn.

Waarom verwonden mensen zichzelf ?

Soms wordt zelfverwonding, net als een zelfmoordpoging (of het dreigen daarmee), gezien als een manier om aandacht van de buitenwereld te krijgen, maar dan op een manier zonder woorden, alsof het een soort hint is. Toch ligt het waarschijnlijk anders. Het feit dat juist lichaamsdelen verwond worden die in het dagelijkse openbare leven door kleding afgedekt zijn, en dat mensen die aan zelfverwonding doen er vaak goed in zijn om hun wonden en problemen te verbergen, wijst daar ook op. Door experts wordt zelfverwonding gezien als een manier waarmee mensen die in het nauw zitten hun gigantische problemen toch nog hanteerbaar maken. Op een andere manier gezegd: de onverwerkte geestelijke pijn en druk waar pestslachtoffers en andere mishandelden en misbruikten onder gebukt gaan loopt vaak zo hoog op, dat het veroorzaken van lichamelijke pijn bij jezelf ervoor lijkt te zorgen dat je voor een bepaald moment even verlost bent van de pijn van zelfhaat en eenzaamheid. Het lijkt daarnaast, in een situatie waarin mensen grote machteloosheid voelen, een manier om toch nog ergens controle over te hebben, namelijk je eigen lichaam. Zelfverwonding komt onder andere voor in situaties waar de sociale druk zo groot is, dat er geen andere uitlaatklep is voor de problemen waar mensen onder lijden. Zelfverwonding openbaart zich meestal in de leeftijdscategorie van 17 tot 25 jaar, maar kan ook op jongere leeftijd al voorkomen.

Waarom komt het blijkbaar vaker voor bij meisjes dan bij jongens ?

Vermoedelijk komt automutilatie vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, omdat zij ook vaker slachtoffer worden van seksueel misbruik wat een mede-veroorzaker kan zijn van automutilatie. Mannen zijn, onder dezelfde omstandigheden, eerder dan vrouwen geneigd hun agressie niet naar binnen te richten, maar naar buiten.

Zijn er overeenkomsten met zelfmoord ?

Er is geen duidelijke grens aan te geven waar zelfverwonding ophoudt en zelfmoord begint. Vaak zijn mensen die aan zelfverwonding doen, ook bezig met het nadenken over zelfmoord, of ontwikkelen ze zelfs steeds concretere plannen in die richting. Zelfmoord zou in dit verband gezien kunnen worden als de ernstigste vorm van zelfverwonding. Naast het gegeven dat er overeenkomsten zijn met zelfmoord, lijkt zelfverwonding in sommige opzichten ook een beetje op een verslaving: het levert degenen die het doen een korte ontsnapping uit de verschrikkelijke werkelijkheid op. Die ervaring van ontsnapping is dus ook tijdelijk, en de verminking vindt dus steeds opnieuw plaats om dat gevoel terug te krijgen. Het kan ook voorkomen dat diegene die aan zelfverwonding doen, proberen om eerder gemaakte wonden weer open te halen, of open te houden.

Kunnen mensen stoppen met zelfverwonding ?

Het is voor mensen die zelf nooit aan zelfverwonding gedaan hebben, vaak erg moeilijk om te begrijpen dat mensen zichzelf verschrikkelijk kunnen haten. Daarnaast is het voor mensen die zelf aan zelfverwonding doen vaak onvoorstelbaar dat ze ooit nog van zichzelf kunnen gaan houden; dat ze ooit nog in de spiegel zullen kijken en zichzelf dan een leuk iemand vinden. Toch zijn er veel mensen waarvan het lukt om zich een weg te banen uit de zelfhaat en zelfverwonding.