Algemeen

  » Scharniermomenten   » Interessante links   » Begrippen

 Sint-Donaas
De patroonheilige van het bisdom Brugge, Donatianus was bisschop van Reims van 360-389.
Als kind werd Donatianus in de Tiber gegooid, paus Dionysius, die in de buurt was, liet een wiel of rad met vijf brandende kaarsen te water en redde Donatianus.
Een andere legende vertelt: Een wiel ringsom met brandende kaarsen om hetgeen met Donatieanus, in zijne eerste levensjaren, voren viel. "t Gebeurde immers, zo beweert men, dat op een zekeren dag, een boze dienstknecht uit wraakzucht den jeugdigen knaap in den stroom der Marne wierp. De ouders van Donatieanus, om hun verdwenen kind terug te vinden, lieten een wagenwiel, met brandende koersen bezet, over den snellen watervloed drijven. Het wiel, als door Gods hand bestierd, dreef tot op de plaatse, waar de drenkeling lag, die, bij middel van dit zonderling reddingsmiddel ontdekt, fris en gezond uit het water werd gehaald.
De overblijfselen van den H. Kerkvoogd wierden, omtrent het jaar 840, door Ebbo, aartsbisschop van Reims, naar Vlaanderen gezonden, ten einde de woeste gemoederen der Vlamingen te beschaven.

Zijn verering in onze streken dateert van de 9e eeuw toen de graaf van Vlaanderen - Boudewijn I - van de Franse koning - Karel de Kale - zijn gebeente kreeg als waarborg voor de gesloten vrede, en het liet overbrengen, eerst naar Torhout, later naar de collegiale kerk van Brugge die de Sint-Donaaskathedraal zou worden.
In 1834 werden de relieken van St. Donatianus naar de huidige St. Salvatorskathedraal overgebracht.
 

... een beetje geschiedenis

Kaart bisdom voor 1159

Belangrijkste bron voor de geschiedenis van het bisdom zijn de Acta episcopatus en de status espiscopatus geschreven naar aanleiding van de vierjaarlijkse visitatio ad limina.
Periode voor 1559 onder jurisdictie van het Bisdom Doornik in de kerkprovincie Reims  » kaart
± 1190 Aartsdiaconaat Vlaanderen
± 1272 Aartsdiaconaten Gent en Brugge
± 1331 Aartsdiaconaat Brugge, met 3 dekenijen: Brugge, Oudenburg en Aardenburg
     Nadelen van deze diocesane structuur
…De kerkelijke indeling lag dwars over de staatsgrenzen
…Het rijke welvarende Diets-Vlaanderen had geen eigen bisdom
…Uitgestrekte bisdommen waarvan het centraal bestuur de taal niet machtig was
…Problemen bij de uitoefening van de bischoppelijke rechtspraak
…Moeizame contacten tussen bisschoppelijke curie en de diocesane clerus en gelovigen
 
12 mei 1559 onder het bewind van Filips II en paus Paulus IV - bul Super Universas  » kaart
Oprichting van veertien nieuwe bisdommen in de Nederlanden:
waaronder Brugge, Ieper, Gent, Antwerpen, 's Hertogenbosch, Roermond... Kaart bisdom na 1559
ondergeschikt aan de nieuwe aartsbisschopelijke zetel te Mechelen
De Sint-Donaaskerk wordt kathedraal.
 
Uiteindelijke regeling vastgelegd in de bul Ex injunctio door Pius IV op 11 maart 1561
 
Protestantse overheersing tussen 1578 en 1585
De Calvinistische Republiek een periode tijdens dewelke Brugge een volledig protestants bestuur kende en het uitoefenen van Rooms-katholieke erediensten verboden was.
Parochiekerken worden geplunderd, gesloten, geconfisceerd en uiteindelijk hergebruikt door de locale protestantse gemeenschap.
In 1616 telde Brugge 116 parochies verdeeld over 7 decanaten. Brugge, Aardenburg, Damme, Gistel, Oudenburg, Roeselare en Torhout.
 
Revolutietijd 1794 en 1802
Juni 1794: de Fransen bezetten de Zuidelijke Nederlanden.
1 oktober 1795 België officieel ingelijfd bij de Franse republiek.
Bezittingen werden aangeslagen en als zwart goed verkocht; vele kloosterlingen werden uitgewezen. De eed van trouw aan de republiek werd omgezet in de eed van haat aan het koningdom. Op 3 maart 1798 afkondiging van het einde van Kerk, pausdom en geloof. Niet-beëdigde priesters mochten hun ambt niet meer uitoefenen, hun goederen werden in beslag genomen en hun kerken gesloten. Met het risico van geldboetes en verbanning.
    18 fructidor jaar V (4 sept. 1797) staatsgreep & sluiting van kerken
De klokken verstommen. Openbare verkoop van de Sint-Donaaskerk (28/04/1799) & zijn verwoesting tussen 1799 en 1800. De St.Donaas parochie verdwijnt.
De priestertoog verdwijnt uit het straatbeeld. Crucifixen en heiligenbeelden worden van gevels en daken verwijderd ...
De Sint-Salvatorskerk, teruggekocht door 2 stromannen, sluit op 26 augustus 1799. De Onze-Lieve-Vrouwekerk wordt, in afwachting van betere tijden, verkocht aan J.A. Lauwereyns, broer van de kapittelproost.
 
 
1801 - het concordataire bisdom Gent
1801: afschaffing van het Sint-Donaaskapittel, het bisdom Ieper en het bisdom Antwerpen.
8 februari 1801 heropening van de Sint-Salvatorskerk
 
Het nieuwe bisdom Brugge 1834 -
27 mei 1834 heroprichting van het bisdom Brugge onder Gregorius XVI - bul Romanae Ecclesiae - met Frans René Boussen als eerste bischop
Oorspronkelijk verdeeld in negen decanaten - Brugge, Gistel, Ieper, Kortrijk, Menen, Poperinge, Tielt, Torhout en Veurne. Met als grondgebied de provincie West-Vlaanderen. Kerkelijke en bestuurlijke grenzen vallen samen, een erfenis van de Franse tijd: toen de indeling van het land in departementen als basis genomen werd voor de nieuwe kerkelijke indeling.
 » Decanaten nu

 Interessante links

De heren pastoors zullen hun onderpastoors erop wijzen dat het frequenteren van herbergen zeer streng verboden is voor de hele clerus van ons bisdom, behalve tijdens een bedevaart.

 

 

 ^  Top

 

Back to top