De echte slimste mens ter wereld woont in Engeland.

Vergeet Bert Kruismans, de échte Slimste mens ter wereld heet Kevin Ashman en hij was afgelopen weekend in Gent om er met Engeland Europees kampioen quizzen te worden. Het nieuwe Slimste Land van Europa klopte in de finale België. Dat de Belgen het rapcombo N.E.R.D. niet kenden, werd hen fataal.

"Ik weet dat mensen ons soms als nerds beschouwen", zegt Nico Pattyn, zowat de beste Belgische quizzer van het ogenblik. "Maar daar klopt dus niks van."

Je kon de hersenen bijwijlen zachtjes horen knetteren, zaterdag in de Sint-Pietersabdij in Gent. Af en toe begeleid door gekreun en tandengeknars in de zaal, wanneer de deelnemers vooraan een blijkbaar voor de hand liggend antwoord toch niet konden produceren. De nationale ploegen avn België, Engeland, Estland en Nederland speelden in een geconcentreerde stilte het Europees kampioenschap quizzen voor landenteams. Urenlang persten de heren - vrouwen waren in de nationale ploegen in geen velden te bespeuren - de meest onwaarschijnlijke trivia uit hun geheugen. "Maar echt dagelijks speciaal studeren voor een quiz, dat doen wij niet", klonk het zowat unisono. "Wij zijn niet de freaks waar men ons voor houdt."

Quizzen als beroep

"Vroeger had ik thuis wel een buzzer staan, waarmee ik serieus oefende op snel afdrukken na quizvragen", zegt de Engelsman Kevin Ashman. "Maar nu doe ik dat al lang niet meer. Het enige wat ik nog doe, is veel lezen en proberen de actualiteit bij te houden, wat me overigens niet altijd even goed lukt." Valse bescheidenheid ? Ashman kroonde zich dit jaar tot officiële Wereldkampioen Quizzen en heeft van zijn hobby intussen zijn beroep gemaakt. "Niet alleen met het spelen van quizzen, maar vooral met het opstellen van quizvragen, onder meer voor een radioprogramma, verdien ik nu de kost", zegt de vroegere winnaar van de BBC-quiz Mastermind.

De absolute nummer 1 van het wereldwijde quizzen voelt zichzelf niet de slimste mens ter wereld. "Een goeie quizzer moet een brede interesse hebben en een ijzersterk geheugen, en daarnaast moet hij in staat zijn om kennis zeer snel boven te halen. Daar ben ik goed in, zo blijkt. Maar of dat betekent dat ik de slimste mens ben ? Neen, dat betekent dat ik een sterke quizzer ben."

Vijftig quizzen per jaar

Belgiës beste in het quizzen is Gentenaar Nico Pattyn die dit jaar op het wereldkampioenschap vierde werd. "Nochtans quiz ik nog niet zo lang, nog maar sinds 1997." En ook Pattyn studeert niet extra voor dat quizzen. "In mijn job kruipt al genoeg tijd, ik kan het heus niet maken om iedere dag urenlang lijstjes van buiten te blokken." Hoe komt het dan dat hij zo onwaarschijnlijk veel weet ? "De kennis die je hebt, gaat niet weg. Door te quizzen leer je natuurlijk ook veel bij. Er zijn trouwens veel vragen die regelmatig terugkomen." Veel quizzen, dat doet Nico. "Ik speel er een vijftigtal per jaar, meestal met de ploeg van Café Den Hemel." Rijk wordt hij er niet van. "Ik heb nu een goeie maand achter de rug, met onder meer vliegtickets naar Praag, een verblijf in de Franse Alpen en een kortingsbon van 50 euro voor schoenen. Voor het geld moet je het niet doen. Waarom dan wel ? Waarom spelen mensen voetbal, of gaan ze naar concerten ? Omdat ze dat gewoon graag doen, toch."

Nederlander verdiende al 250.000 euro

Toch kan je met quizzen soms ook grof geld verdienen, namelijk met televisiequizzen. Nederlander Rinus Uijl won de afgelopen vier jaar tien tv-quizzen en geniet daarmee in quizmiddens de reputatie een grootverdiener te zijn. "Maar ik doe het ab-so-luut niet voor de poen", benadrukt hij - en pas na veel aandringen wil hij toegeven dat hij de afgelopen jaren iets in de richting van 250.000 euro heeft verdiend.

"Ik ben met dat quizzen begonnen door mijn grote mond", zegt hij. "Thuis in de zetel zat ik altijd te roepen dat ik het beter wist, tot mijn familie er genoeg van kreeg en zei : doe dan zelf mee. Dat heb ik dus gedaan, en het loopt wel lekker."

De kans bestaat dat ook wij in België Uijl nog te zien krijgen op tv. "Ik heb me ingeschreven voor de Canvascrack, en ook voor Blokken. Geen quizzen waar enorm veel mee te verdienen valt, maar daar doe ik het dus niet voor. Ik doe het voor het plezier. Wat dat betreft heb ik het wel voor jullie quizpresentatoren. Herman Van Molle, bijvoorbeeld."

Intussen werkt Uijl aan het opkrikken van het quizniveau in zijn land. "Die quizcultuur zoals jullie die in België hebben, die bestaat bij ons niet. Met quizzen op internet wil ik daar verandering in brengen. Ooit zo goed worden als de Belgen, dat is ons doel."

uit "De Gentenaar Online", 6 december 2004 - door Tom DAMS.