Contact Links Home
  Thema's   Proces- en projectbegeleiding   Vorming en training   Onderzoek   Wie is Nesma?   Projecten
  diversiteit interculturaliteit gender gelijke kansen communicatie en conflicthantering burgerparticipatie ruimtelijke processen
  Thema's  
     
 
  Nesma Consulting is gespecialiseerd in het begeleiden van en vorming voor organisaties, teams en individuen rond de thema’s:
 
 
 
 
  • Diversiteit
Onze samenleving is geen eenheidsworst meer, er zijn migranten van allerlei nationaliteiten, er zijn singles, gehuwden, jongeren en ouderen, personen met een handicap, holebi’s, enz. Dit zijn allemaal minderheidsgroepen in de samenleving.
Daarnaast is er ook een meerderheidsgroep die vaak over het hoofd wordt gezien of ondervertegenwoordigd zijn: vrouwen.
Uiteraard kunnen al deze groepen een waardevolle bijdrage leveren aan de samenleving. Toch vinden we ze niet in evenredige mate terug in de verschillende deelaspecten van onze samenleving. Dat betekent dat er een waardevol perspectief verloren gaat. Wanneer we het dus hebben over diversiteit – of brede diversiteit – dan gaat het over die groepen in de samenleving die dreigen uit de boot te vallen. Om dit te vermijden moeten zowel deze doelgroepen als de organisaties in de samenleving stappen ondernemen. Nesma Consulting kan u hierin begeleiden.

Voor de volledige tekst over diversiteit, klik hier.
 
  naar boven
 
  diversiteit interculturaliteit gender gelijke kansen communicatie en conflicthantering burgerparticipatie ruimtelijke processen
 
 
 
  • interculturaliteit
Van oudsher is Vlaanderen zowel een import als exportgebied van migranten. Terwijl er in het verleden eerder mensen uit Vlaanderen weg trokken, is het nu eerder een aantrekkingspool. Begin vorige eeuw waren het vooral migranten vanuit Zuid Europa (Italië), in de jaren ’60 vooral Turkse en Marokkaanse gezinnen. Uiteraard zijn er ook veel personen van andere Europese lidstaten die bijvoorbeeld in de rand rond Brussel komen wonen omwille van de Europese instellingen in de hoofdstad. De socio-economische categorieën waartoe deze groepen behoren kunnen erg verschillen. Er is bijvoorbeeld een groep ‘rijke’ vreemdelingen/allochtonen in Vlaanderen (Europese instellingen, Nederlanders in de grensgemeenten) en daarnaast ook een groep (kans)arme allochtonen die naar ons land zijn gekomen als economische of politieke vluchteling.

Vooral voor die laatste groep is het niet evident om zich hier aan te passen. De drempel om als volwaardig lid aan de samenleving deel te nemen ligt soms (te) hoog. Iedereen in onze samenleving draagt hiervoor een gedeelde verantwoordelijkheid. De schuldvraag is dus niet aan de orde, wel de inzet die nodig is om tot constructieve gedeelde oplossingen te komen. Interculturaliteit gaat dus over de kansen en uitdagingen in verband met herkomst-diversiteit waarmee elk individu en de samenleving als geheel worden geconfronteerd. Multiculturaliteit is een gegeven in onze samenleving, interculturaliteit een uitdaging: samen-leven in diversiteit. Interculturaliteit gaat dus een stap verder dan het louter naast elkaar bestaan van verschillen. Interculturaliteit wil juist de uitdaging aangaan van een wederzijdse dialoog die niet gewoon passief verdraagzaam is maar actief betrokken.

Nesma consulting gaat deze uitdaging aan door het begeleiden van bijvoorbeeld leerkrachten in multiculturele scholen, divers samengestelde teams, enz.

Voor de volledige tekst over interculturaliteit, klik hier.
 
 
 
 
  • Gender
Het concept gender verwijst naar de maatschappelijke constructie van mannelijkheid en vrouwelijkheid. Dat wil zeggen dat gender GEEN synoniem is van geslacht. Geslacht gaat immers enkel over de biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. Die zijn niet of moeilijk veranderbaar. Gender daarentegen gaat over hoe een samenleving op een bepaald moment in de geschiedenis mannelijkheid en vrouwelijkheid vorm geeft. Dit kan sterk verschillen van cultuur tot cultuur en van tijdperk tot tijdperk. Gender verwijst dus enerzijds naar uiterlijkheden (vb: in Vlaanderen dragen vrouwen rokken, mannen niet) en anderzijds ook naar onderliggende M/V stereotypen zoals dat een vrouw nog steeds veel meer huishoudelijke arbeid doet dan een man. Deze laatste verschillen kunnen aanleiding geven tot structurele ongelijkheid (vb: de loonkloof). Structurele ongelijkheden op basis van gender treffen echter niet alleen vrouwen, ook mannen. Gender probeert deze verschillen in kaart te brengen en structurele ongelijkheden aan te kaarten.
 
  naar boven
 
  diversiteit interculturaliteit gender gelijke kansen communicatie en conflicthantering burgerparticipatie ruimtelijke processen
 
 
 
  • Gelijke kansen
Wettelijke en feitelijke gelijkheid

De ontvoogdingsstrijd van kansengroepen verloopt meestal in verschillende stadia.

In eerste instantie is het nodig om te streven naar wettelijke gelijkheid. Dat wil zeggen dat de wet op zulke manier moet worden aangepast dat gelijkheid mogelijk wordt (verkrijgen van stemrecht, gelijk loon voor gelijk werk, holebi huwelijk, tegemoetkomingen aan personen met een handicap, enz.).
Daarna volgt het vertalen van deze wettelijke aanpassingen naar de realiteit. Dan gaat het om feitelijke gelijkheid.

Vaak spreekt men liever over gelijkwaardigheid dan over gelijkheid, waarbij gelijkwaardigheid dan veeleer de nadruk wil leggen op de specificiteit van de kansengroepen en de mogelijke specifieke maatregelen die dit met zich mee kan brengen. Een vrouw moet dus geen man worden om zich te emanciperen of omgekeerd. Het zelfde geld voor een allochtoon of een holebi: ze moeten hun eigenheid niet verstoppen om te voldoen aan ‘de norm’.
Beleidsmatig betekent dit dat de verschillende maatregelen gelijkwaardig moeten zijn. Het mag dus niet zo zijn dat bijvoorbeeld sectoren waar traditioneel veel vrouwen tewerkgesteld worden (vb: verpleegster met A1 diploma) systematisch lager verlonen, dan sectoren waar veel mannen aan de slag gaan (vb: industrieel ingenieur met A1 diploma).

Gelijke kansen voor kansengroepen

Zoals we hierboven reeds hebben gezien betekent een gelijke kansenbeleid dus dat er soms ongelijke maatregelen worden genomen die een bepaalde kansengroep een extra duwtje in de rug moeten geven zodat ze uiteindelijk wel gelijke kansen hebben als de andere groepen. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat er een sensibilisering gebeurt op de werkvloer rond holebi’s, of dat er een taalcursus wordt aangeboden voor nieuwkomers of dat er een hellend vlak voor rolstoelen bij de ingang van een gebouw komt.

Dit alles is er dus op gericht om de bestaande ongelijkheid weg te werken. Deze ongelijkheid is vaak gebaseerd op mechanismen van uitsluiting. Dit betekent dat de kansengroepen ondervertegenwoordigd zijn op plaatsen waar ze nochtans een positieve bijdrage zouden kunnen leveren. Er zijn verschillende vormen van ondervertegenwoordiging die we kunnen onderscheiden:
  • Evenwicht in de totale hoeveelheid kansengroepen
  • Verticale segregatie: Evenwicht in de vertegenwoordiging van kansengroepen op alle hiërarchische niveaus (projectleider, manager,enz.)
  • Horizontale segregatie: Evenwicht in de vertegenwoordiging van alle kansengroepen in alle domeinen (welzijn, landbouw, politiek, industrie, enz)
Verticale segregatie gaat om het probleem dat kansengroepen wel worden opgenomen in een organisatie, maar niet op de hoogste posten geraken. Dit vinden we terug bij een organisatie waarbij het voorzitterschap een overwegend mannelijke autochtone zaak is. Indien vrouwen of allochtonen dus participeren in een organisatie, dan is hun participatie niet leidinggevend. In die zin wordt ook soms gesproken over een ‘glazen plafond’ of een ‘leaky pipeline’. Dat wil zeggen dat kansengroepen een grens ervaren waar ze moeilijk bovenuit kunnen groeien.

Een tweede segregatie is horizontale segregatie. Dit gebeurt wanneer kansengroepen evenwichtig op gelijke niveaus presteren, maar toch in verschillende domeinen. Zo staan techniekers en poetspersoneel misschien wel op hetzelfde niveau, maar zijn het toch mannen die de technische functies vervullen en vrouwen die poetsvrouw worden. Bij sportverenigingen zien we zo dat vrouwen overwegend zullen turnen en mannen voetballen.

Nesma consulting assisteert organisaties die werk willen maken van zulk gelijke kansenbeleid. Dit kan bijvoorbeeld zijn door het ontwikkelen van een visie, missie, doelstellingen, enz. rond gelijke kansen. Ook kan Nesma Consulting zulk gelijke kansen beleid begeleiden of evalueren.
 
  naar boven
 
  diversiteit interculturaliteit gender gelijke kansen communicatie en conflicthantering burgerparticipatie ruimtelijke processen
 
 
 
  • Communicatie en conflicthantering
In een steeds diversere samenleving, wordt ook de communicatie steeds complexer. Tegelijk is communicatie meer dan ooit van cruciaal belang. Alhoewel diversiteit in een samenleving of organisatie een enorme verrijking kan zijn, brengt het ook vaak spanningen, frustraties, angsten, naar boven. Die kunnen resulteren in conflicten. Met conflicten is niets mis, zolang ze maar goed worden aangepakt. Af en toe vallen is niet erg, niet opstaan is wel erg. Leren omgaan met conflicten is dus een manier om weer overeind te geraken bij een ‘val’. In het verleden werd er echter te weinig werk gemaakt van het aanleren van conflicthanteringsmechanismen. Zeker in een interculturele context. Hier ligt dus een belangrijke uitdaging om de conflicten aan te pakken zodat het constructieve uitdagingen worden.

Nesma consulting begeleidt scholenorganisaties, in dit proces, door middel van trainingen, supervisie, traject- en projectbegeleiding.
 
 
 
 
  • Burgerparticipatie
Terwijl de overheid vroeger eerder vanuit expertise ‘top down’ haar beleid uitvoerde, wordt er tegenwoordig meer aandacht gegeven aan het creëren van draagvlak. Dit wil zeggen dat de burgers de kans krijgen om hun mening te uiten, adviezen te formuleren, te evalueren en mee te beslissen in allerlei projecten die door de overheid worden uitgevoerd. Burgerparticipatie gaat echter niet alleen over het bijeenroepen van bewoners en hun mening vragen. Vaak worden dan enkel diegenen gehoord die de grootste mond hebben. Er zijn dus allerlei methodieken nodig om groepen op een participatieve manier te laten meedenken over de inhoud en de processen van het beleid.

Nesma Consulting begeleidt zulke participatieve en creatieve processen.
 
 
 
 
 
  • Ruimtelijke processen

Bij de vormgeving van ruimtelijke projecten, zal de overheid tegenwoordig steeds vaker de bevolking en lokale bewoners betrekken op een participatieve manier. Dit is belangrijk om draagvlak te creëren en ervoor te zorgen dat de gewenste veranderingen tegemoet komen aan de noden en behoeften van de betrokkenen. Om te zorgen dat in dit proces iedereen wordt gehoord – dus ook kansengroepen van allerlei aard – zijn participatieve werkmethoden nodig die drempelverlagend werken.

Nesma Consulting begeleidt zulke participatieve en creatieve processen.

 
  naar boven
 
  diversiteit interculturaliteit gender gelijke kansen communicatie en conflicthantering burgerparticipatie ruimtelijke processen
 
 
 
  © 2010 Nesma Consulting - Katrien Van der Heyden - www.nesmaconsulting.be