- Fall Gelb -
De campagne in België.

De terugtocht uit de Kempen en Limburg.

De aankomst van het 7e Armée helpt het Nederlandse en het Belgische Opperbevel niet echt vooruit. Gén. Giraud wil zijn verkenningseenheden in de regio van Breda laten aanleunen bij de Belgische troepen uit de vooruitgeschoven posities. Dit is eigenaardig, wetende dat deze eenheden niet belast zijn met weerstand te bieden, maar enkel met het uitvoeren van de afgesproken vernielingen. De vooruitgeschoven positie bestaat uit 2 sectoren. De noordelijke sector valt onder het IV.LK. en strekt zich uit over 40km, van St Leonard, op 30km ten noordoosten van Antwerpen, tot Dessel, aan het grenskanaal van Turnhout. De linie wordt bezet door eenheden van de 18e Div. Deze divisie is echter verre van volledig: het I. en III/3.Grenadiers bevinden zich aan de kust, terwijl het 39e Linie gelegerd is binnen de Versterkte Positie Antwerpen. Er blijven dus enkel 4 bataljons, de eigen wielrijdersgroep en deze van de 15e Div. De eigen 26e Artillerie, als versterking toegewezen aan de 13e Div., is vervangen door 3 gemotoriseerde batterijen van de I/17.Artillerie, waarvan de vuurmonden gericht zijn in de richting van Eindhoven.

De 2e sector valt onder het II.LK. en loopt van het Kanaal van Dessel tot Kwaadmechelen, waar de verbinding wordt gemaakt met de dekkingslinie aan het Albertkanaal. De sector wordt bezet door de wielrijdergroepen van de 6e en 9e Div., versterkt met de verkenningspeletons van de 3 infanterieregimenten van de 6e Div.
In de ochtend van de 10e mei laat Gen. Six de bruggen in zijn sector springen. In de namiddag krijgt hij het bevel om voorzichtig te werk te gaan, aangezien nog verschillende eenheden van het 7e Armée aan het terugtrekken zijn. Om de Frans-Belgische samenwerking vlotter te laten verlopen verzoekt Gén. Giraud de 11e mei om de 18e Div. onder zijn bevel te plaatsen en haar eenheden te behouden op de vooruitgeschoven positie. Ter ondersteuning van de divisie wordt de 1e DLM toegewezen met haar Hotchkiss-tanks; de Somua's blijven in reserve.

De 12e mei is een echte baaldag voor het 7e Armée. In het noorden gaat Tilburg verloren, waardoor de Franse voorhoede terugplooit op een lijn Breda-Turnhout. Daarenboven worden de posities aan het kanaal Dessel-Kwaadmechelen opgegeven door de wielrijdersgroepen van de 18e Div., en dit in tegenspraak tot de eerder geformuleerde bevelen. De 1e DLM zal een tegenaanval voorbereiden om de verloren posities opnieuw te bezetten.

Omstreeks 13.00 verschijnt de voorhoede van de 56.ID. op de weg van Eindhoven. Ze wordt tot staan gebracht door het vuur van de I/17.Artillerie: te Arendonk door de 2e Batterij en te Retie door de 1e Batterij. Rond 23.30 breken de Duitsers daar echter door en vestigen over het kanaal een klein bruggenhoofd. In de ochtend van de 13e mei worden de Duitsers teruggedrongen door een tegenaanval van het Esk. Mitrailleurs (Cdt. Populaire). Aan het kanaal Dessel-Kwaadmechelen is de situatie eveneens rechtgezet. De Hotchkiss' onder de leiding van Cdt. Marchal slaan er het I/IR.46 terug.

Dit zijn echter tijdelijke successen; door de terugtocht van de Nederlandse troepen vindt Gén. Bilotte de opdracht van het 7e Armée beeindigd en beveelt hij terug te trekken achter de K.W.-linie. Dat gebeurt tijdens de nacht van 13 op 14 mei.

De 18e Div. plooit terug onder de dekking van haar wielrijdersgroep (Kap.Cdt. Cremer). Eenheden van de 56.ID. zitten haar echter op de hielen. Ter hoogte van de vernielde brug van Retie heeft het 1e Esk. contact met de Duitse troepen. De Duitsers verplaatsen hun aanval naar het zuiden, maar ze worden er gestopt door het 2e Esk. (Kap.Cdt. Schmidt). Het algemene bevel voor de terugtocht komt er om 14.00. De terugtocht verloopt vrij vlot, behalve in de omgeving van Turnhout, waar het bevel het II/3.Karabiniers niet bereikt. Na het vertrek van het 4e Esc. van het 4e RDP wordt het bataljon omsingeld door eenheden van de 216.ID.; slechts 2 Cie.'s zullen Antwerpen bereiken.
De Franse eenheden worden teruggehaald naar het zuiden om er de bressen te dichten te Dinant en te Sedan. De Somua's worden op transport geplaatst in de stations van Boom en Puurs. Op 15 mei neemt Gén. Giraud het bevel over van het 9e Armée. De meeste eenheden van het 7e Armée worden overgeheveld naar het 1re Armée.

* * *

We hebben gezien dat het XVI.A.K. (Mot) een aantal Belgische eenheden doet terugplooien: de 4e Div. uit de sector van Bilzen, de 1e Div. uit de sector van Hasselt en het III.LK. uit de Versterkte Positie Luik. Het front is tijdelijk gestabiliseerd langs de tussenliggende positie vanaf Lummen tot Huy. Deze linie is niet verdedigd aangezien ze bedoeld is als bescherming voor de terugtocht op de K.W.-linie. In de ochtend van de 12e mei wordt de linie als volgt bezet: de 14e Div. te Lummen, het Belgische Cav.Korps tussen Halen en het zuiden van Tienen en het Franse Corps de cavalerie tot Huy.

Om haar nieuwe opdracht te vervullen wijzigt de 14e Div. haar posities tijdens de nacht van 11 op 12 mei. Haar linkerflank blijft aan het Albertkanaal, haar rechterflank gaat tot Halen, in verbinding met het Belgische Cav.Korps. Aan het Albertkanaal wordt een defensielijn opgeworpen: vanaf de Winterbeek tot aan de brug van Beringen door het 35e Linie; vanaf die brug tot aan het Genenbos door het II/38.Linie; vanaf het bos tot halverwege Lummen door het I/38.Linie en vanaf daar tot aan de overstromingen van de Demer door het I., II. en III/36.Linie, of een totale lengte van 14km.

In de ochtend van de 12e mei rukken 2 Duitse divisies op: de 19.ID. wordt voorlopîg gestopt aan het kanaal, terwijl de 14.ID., die reeds overgestoken is, onder vuur ligt van de Belgische artillerie. Ondersteund door haar mortieren bereikt het IR.53 de sector van het 36e Linie. Rond de middag is er een doorbraak ten oosten van Lummen, tussen het II. en I. bataljon. In de namiddag wordt het III. bataljon aangevallen ten westen van het dorp. Omstreeks 16.00 wordt de 9e Cie. volledig vernietigd (met de dood van Kap. Deseck en zijn 2 luitenanten). Na de val van Lummen gaat de opmars van het IR.53 verder, de resten van het 36e Linie vóór zich uitdrijvend in de richting van Diest.

Aan de linkerflank van de 14e Div. verslecht de situatie plotseling. De 6e Div. die de sector van Kwaadmechelen bezet, krijgt het bevel om tijdens de nacht van 11 op 12 mei terug te trekken, mits het behoud van een achterhoede aan het kanaal. Deze trekt echter te vroeg terug, waardoor patrouilles van de 19.ID. onverwacht verschijnen aan de linkerflank van het 35e Linie. Het bevel tot terugtrekken wordt gegeven omstreeks 20.30, zonder voorafgaande samenspraak met Gen. Massart, waardoor de artillerie haar flankverdediging verliest en in allerijl moet terugplooien.

Van haar kant blijft het 38e Linie op haar posities (Lt.Kol. Dothée); de situatie wordt hachelijk wanneer verkenners van de 14ID. vanaf Lummen en de 19.ID. vanaf Beringen elkaar ontmoeten ter hoogte van het kruispunt van Zwartering, waardoor het 38e Linie omsingeld en geïsoleerd is. Naast het 38e Linie is er nog een peleton (O.Lt. Decraene) van het 35e Linie, dat is achtergebleven aan de brug van Beringen en het II/36.Linie (Kol. Jacquemin) dat is vergeten ten noorden van Lummen. De nacht verloopt vrij rustig, maar 's anderendaags hervatten de gevechten. Rond 11.30 roept Lt.Kol. Dothée zijn eenheidscommandanten samen om de terugtocht te bespreken.

Het III/38.Linie zal de achterhoede vormen, behalve haar 9e Cie. (Kap. du Moulin) die de oversteek van de weg Lummen-Tessenderlo zal beschermen. De compagnie zet zich in beweging, maar stuit al snel op Duitse troepen; de kapitein wordt zwaar gewond aan het gelaat. Aangezien deze ontsnappingsweg afgesneden is wordt al het zware materiaal achtergelaten en wordt teruggetrokken langs de licht overstroomde weilanden. Het I. en II. bataljon kunnen door de omsingeling breken, maar het III. bataljon geraakt er niet meer door. Het 38e Linie zal worden heringedeeld in 2 bataljons.

Tijdens de nacht van 13 op 14 mei volgt de algemene terugtocht op de K.W.-linie, zowel voor de troepen komende van het Albertkanaal, als voor deze gelegen aan de Gete en de Mehaigne.