Opgelet voor teken !!!

Iedereen kent wel het liedje van Roodkapje: “Pas maar op voor de boze wolf…” Maar we weten ook allemaal dat die boze wolf al lang niet meer in onze bossen dwaalt. Teken daarentegen zijn er in overvloed!  En we kunnen er ons maar beter tegen beschermen!

Tekenbeten kunnen U ernstig schaden! Neem daarom bij aanvang van het seizoen uw voorzorgen.

Wat is een teek?

Teken zijn kleine zwartbruine diertjes met 8 poten, niet groter dan een speldenknop. Ze zien eruit als piepkleine spinnetjes. Ze zijn parasieten van het geslacht van de mijtachtigen. Ze komen voor in vochtige, bosrijke gebieden, parken, weilanden en zelfs in tuinen, kleine en grote. Ze houden zich op op lage begroeiing als struiken, varens, hoge grassen en dergelijke

De periode dat ze voorkomen is sterk afhankelijk van het weer. Van half april tot half oktober zijn ze zeker aanwezig.

Teken voeden zich met bloed van warmbloedige dieren als fazanten, muizen, egels, herten, honden, mensen … Veel van deze dieren zijn drager van de borrelia bacterie zonder zelf ooit ziek te worden. Door hun bloed op te zuigen wordt de teek zelf besmet en kan ze de bacterie verder door geven.

Teken kunnen niet springen of vliegen. Daarom wachten ze in de begroeiing tot een gastheer voorbijkomt. Dan laten ze zich vallen, hechten zich vast aan de huid, prikken een gaatje in de huid van hun slachtoffer met een soort Steeksnuit. Die steeksnuit zit vol met kleine weerhaakjes, zodat de teek stevig vast blijft zitten.

Bovendien doet het zelfs geen pijn als een teekje prikt, want wanneer ze dat doet, spuit ze een verdovend speeksel in de huid, zo voel je niets.

Wanneer een teek niet gestoord wordt, kan één maaltijd tot 7 dagen duren. Bij het zuigen wordt het achterlijf van de teek steeds groter en kan zo groot worden als een pinknagel.

Zoogdieren die vaakst gebeten worden door teken zijn knaagdieren en hertachtigen (herten, reeën, hertenkalveren, damherten) maar ook honden. De wilde dieren zijn drager van een zeer gevaarlijke microbe voor de mens, de borrelia.

In ons gematigd klimaat zijn 30 à 40 % van de teken aangetast door deze microbe. Voor België toonde recente onderzoeken aan dat gemiddeld 10 % van de teken besmet zijn.

Een teek heeft echter ongeveer 2 dagen nodig om zich in te nestelen. De eerste tijd gaat ze zeer voorzichtig te werk om geen aandacht te trekken. Als ze een geschikte plaats gevonden heeft, bijt

ze zich vast.

Als een teek besmet is en ze prikt vervolgens een mens of een hond, kan ze aan haar slachtoffer gevaarlijke ziekten doorgeven zoals de ziekte van Lyme, FSME (Früh-Sommer Meningo-Encephalitis), babesiose, piroplasmose, erlichiose .

De behandeling van deze ziekten is kostbaar en niet altijd efficiënt. Werk dus preventief !!!

Hoe voorkom je een tekenbeet?

Zowel tijdens als na een verblijf in bos of park kan je een aantal voorzorgen nemen om een besmetting door tekenbeten te vermijden, zowel voor jezelf als voor je hond:

-          draag, indien je in de natuur gaat, kledij die zoveel mogelijk het lichaam bedekt (lange enge nauwsluitende broeken, lange mauwen) en trek, indien mogelijk, je kousen over de broekspijpen. Lichtgekleurde kledij heeft als extra voordeel dat teken gemakkelijk worden gezien voor ze de huid kunnen bereiken.

-          Draag een hoofddeksel en houd lang haar dicht bij het hoofd

-          Blijf in parken en bossen zoveel mogelijk op de paden. Je vermijdt daardoor het betreden van de lage begroeiing waar teken bij voorkeur zitten.

-          Vertrouw niet op insectenwerende middelen op het lichaam of de kledij. Ze bieden niet voldoende bescherming tegen teken.

-          Onderzoek na thuiskomst of er toch geen teken in geslaagd zijn binnen te dringen. Ze versteken zich graag in de knieholten, in de navel en in de oksels, bij honden voornamelijk op de kop, de poten, de hals of de borst.

Wat doe je best na een tekenbeet?

Heeft zich een teek toch vastgebeten, dan is het een zaak om ze zo vlug mogelijk kwijt te geraken. Teken moeten meestal langer dan 12 uur vastzitten vooraleer de bacteriën kunnen overgedragen worden, dus heb je nog een weinig tijd. Laat je helpen om ze te verwijderen.

Men neemt ze dan zo dicht mogelijk bij de huid beet en trek ze loodrecht naar boven uit met een korte droge ruk. Gebruik hierbij bij voorkeur een pincet. Neem indien mogelijk de huid zodanig vast dat er een “heuveltje” ontstaat. Zorg dat het lichaam niet verpletterd wordt.

De wonde moet goed ontsmet worden. Was je handen grondig en steriliseer het gebruikte pincet (in kokend water leggen).

Als het slachtoffer niets gemerkt heeft en de teek volgezogen is met bloed, laat zij zich vallen en kan men niets meer zien.

Naar de dokter of niet?

 U hoeft niet na elke tekenbeet naar de dokter te lopen. De kans dat de ziekte optreedt is klein. Wees echter de eerste dagen wel aandachtig voor mogelijke symptomen. Verschijnt er een rode ring of wordt U ziek, raadpleeg dan uw huisarts. Let op: zwangere vrouwen gaan best wel na een tekenbeet langs bij de huisarts.

Hoe kan je ziek worden van een teek?

Indien een teek besmet is met bepaalde ziektekiemen of bacteriën, kan, bij het zuigen van bloed, een bacterie overgedragen worden op de gastheer. De meeste bekende ziekte, veroorzaakt door teken, is de ziekte van Lyme. Wanneer ze niet behandeld wordt, kan ze leiden tot ernstige ziekteverschijnselen in de spieren, de gewrichten, het zenuwstelsel en het hart. Geen paniek echter: de ziekte van Lyme evolueert vaak naar een spontane genezing.

Niet iedereen die een tekenbeet krijgt wordt ziek.

Hiervoor moet

-          de teek de bacterie met zich meedragen, de teek moet besmet zijn dus

-          de teek meestal langer dan 12 uur vast zitten op de huid,

-          de ziekte doorbreken, dat gebeurt niet bij iedereen.

Waarom draagt deze ziekte de naam van Lyme?

 De ziekte werd voor het eerst ontdekt in 1975 in Lyme, VSW (Connecticut) ten gevolge van een artritis-epidemie bij kinderen en volwassenen. Vandaar de naam.

Wat zijn de symptomen van de ziekte van Lyme?

De ziekte van Lyme verloopt meestal in 3 fases:

Fase 1

Een besmetting met Lyme Borreliose kan men dikwijls, maar niet altijd, merken aan een ronde rode vlek rondom de plaats van de beet (erythema migrans), die verschijnt na 3 dagen tot 3 maanden (ongeveer 60 % van de gevallen). Niet alleen voelt de gastheer de steek niet, het vertragingseffect werkt bovendien bijzonder schadelijk. Deze vlek wordt geleidelijk groter, met de plaats van steek steeds in het centrum, en voelt warm aan. Er kunnen ook griepachtige verschijnselen optreden (hoofdpijn, keelpijn, vermoeid-heid en koorts). Let op: deze verschijnselen zijn niet bij iedereen dezelfde !!! Treedt zulke rode verkleuring op, dan volgen onverklaarbare gewrichtspijnen of andere diffuse symptomen. Ga dan onmiddellijk naar een arts. De ziekte is goed te behandelen met een antibioticakuur. Hoe langer men wacht met de behandeling, hoe langer het herstel kan duren. Een snelle diagnose is daarom het beste. Een antibiotica-behandeling leidt, indien tijdig ingezet, meestal tot een volledige genezing.

Uitkijken naar tekenbeten en ziekteverschijnselen is dan ook de boodschap.

Tegen Lyme Borreliose bestaat geen inenting, tegen lente-Meningoesephalitis daarentegen wel. Personen die graag en veel in de natuur vertoeven, wordt aangeraden zich hiertegen te laten inenten.

Fase 2

Enkele weken of maanden later wordt de pijn heviger. Soms zijn bepaalde spieren verlamd en kan zelfs een ontsteking van de hersenvliezen of van de hartspier optreden.

Fase 3

De derde fase treedt meestal pas jaren na de steek op. Dan krijg je last van rheuma, gewrichtspijnen (artritis), opzwellingen van bepaalde lichaamsdelen, hersenvliesontsteking en het verdwijnen van vetweefsels

Geen paniek:

-          het kan zijn dat je gebeten wordt en toch de ziekte niet krijgt. In West-Europa wordt het risico geschat op 1 %

-          de ziekte van Lyme is niet besmettelijk. De ziekte geneest uitstekend met geneesmiddelen, zoals antibiotica

-          En vooral: het is gemakkelijk de ziekte van Lyme te vermijden.

Onthoud vooral:

 Zeker doen:

-          Neem je voorzorgen wanneer je bossen, parken of recreatiedomeinen bezoekt

-          Controleer daarna telkens goed je lichaam (en dat van de hond) op teken,

-          Verwijder eventuele teken op de juiste wijze

-          Ga naar de dokter wanneer enkele dagen na de beet een rode vlek verschijnt of wanneer je ziek wordt.

Zeker niet doen:

-          de teek verpletteren

-          vertrouw niet uitsluitend op insectenwerende middelen. Zij bieden niet voldoende bescherming tegen teken

-          loop niet voor elke beet naar de dokter

Diegenen die de ziekte reeds gehad hebben, mogen niet op hun twee oren slapen: men kan ze immers opnieuw krijgen !!!

Bovendien kunnen de symptomen op verschillende wijzen gecombineerd worden en alle fasen van de ziekte verschijnen niet noodzakelijk !!!

Blijf dus alert !!!