Home
Up

 

WIJSHEIDSTAND : Laten staan of wegnemen ?

 

Wat is een wijsheidstand en wanneer breekt hij door?

De wijsheidstanden zijn de achterste tanden in de mond.  Ze staan zo ver naar achteren in de mond, dat veel mensen moeite hebben om er met de tandenborstel goed bij te kunnen komen.

Een wijsheidstand breekt meestal door in de tijd dat pubers volwassen worden; tussen de 17 en 21 jaar.  Met het ouder worden zou in principe ook het verstand moeten komen.  Vandaar deze benaming dus.  Zo noemen de Engelsen de kies 'wisdom tooth' en de Duitsers kennen hem als 'WeiŖheitszahn'.

De wijsheidstand breekt in het algemeen door bij jongeren tussen de 17 en 21 jaar, maar kan ook op hogere leeftijd nog in de mondholte verschijnen. Er zijn ook mensen zonder wijsheidstanden. De aanwezigheid van deze bijzondere kies varieert van persoon tot persoon.

 

Waarom geven ze vaak problemen?

Omdat de wijsheidstanden zo ver achterin de mond liggen en ook nogal eens scheef- of niet goed doorkomen, is het erg lastig om ze netjes schoon te houden. Hierdoor ontstaat er gemakkelijk cariŽs in dit soort kiezen. Ook tandvleesontstekingen kunnen gemakkelijk optreden  Het feit dat ze nogal eens half onder het tandvlees liggen betekent ook dat ze daardoor vaak slecht te inspecteren zijn. Problemen worden dan ook soms pas in een laat stadium ontdekt. Vanwege deze reden zal de tandarts dan ook regelmatig met behulp van een rŲntgenfoto moeten kijken hoe het ervoor staat met uw wijsheidstanden. Eens in de twee jaar lijkt hierbij een redelijke termijn.

 (Voorbeeld van een scheefliggende wijsheidstand)

 

Doordat wijsheidstanden zo lastig in onderhoud zijn, kunnen ze ook andere klachten geven. Als de kiezen maar half doorkomen, kan er een stukje tandvlees losjes overheen blijven zitten.  Dit vormt dan een bron van infecties, want er blijven gemakkelijk voedselrestjes onder hangen.

Daarnaast kan het zijn dat wijsheidstanden scheef of gekanteld doorkomen. Dat kan dan soms problemen geven met kauwen, omdat het gebit niet goed kan sluiten. Bovendien kunnen mensen hierdoor hun wang of tandvlees stuk bijten.

Wijsheidstanden kunnen ook nog schade veroorzaken aan de andere tanden! Door het feit dat het gebied rond de wijsheidstand zo lastig is schoon te houden kunnen er op den duur ook vervelende tandvleesproblemen of gaatjes ontstaan aan de tanden ervoor. Dit is dan vaak extra jammer, want dan zal soms niet alleen de wijsheidstand  er uit gehaald moeten worden, maar ook de tand ervoor. En die hadden we zo graag langdurig willen behouden!

Tot slot is het zo dat er in het kaakbot om de wijsheidstand heen problemen kunnen ontstaan in de zin van een cyste. De kans hierop is ongeveer 3%. Ook om deze reden is het dus verstandig dat de tandarts met enige regelmaat foto’s maakt van dit gebied.

Het hoeft gelukkig niet altijd fout te gaan. Als een wijsheidstand mooi doorkomt en gemakkelijk te onderhouden is,  kan men ze rustig laten zitten. Vergeet niet dat wijsheidstanden op die manier ook een goede functie kunnen hebben. Er zijn immers nog steeds mensen die kiezen verliezen. Zeker als bij kinderen in verband met ruimtegebrek in de kaken de vier premolaren zijn verwijderd, is er soms op latere leeftijd voldoende ruimte voor de wijsheidstanden.

 

Waarom verwijderen we ze?

V

Hoe verwijderen we de wijsheidstanden?

Met het verwijderen van wijsheidstanden wachten veel tandartsen het liefst tot ze zijn doorgekomen omdat ze dan gemakkelijker getrokken kunnen worden. Dat blijft weliswaar een vervelende ingreep, maar het geeft minder pijn en de wond is minder groot dan na een operatie. Als wijsheidstanden niet kunnen doorkomen, is een operatie door een kaakchirurg of tandarts die zich daarin extra heeft bekwaamd  de enige mogelijkheid. Omdat het verwijderen van wijsheidstanden geen lichte ingreep is, geniet het vaak de voorkeur dat te laten doen voordat de patiŽnt 25 jaar is. Dan is hij/zij lichamelijk namelijk het sterkst en zal ook het snelst genezen.  Voor een goed  herstel van het kaakbot rondom de wijsheidstand en het herstel van het tandvlees aan de achterkant van de kies waar de wijsheidstand tegenaan lag,  is verwijdering voor het 25e jaar zelfs een erg belangrijke voorwaarde.

 

Wat zijn de risico's van het verwijderen?

Er zijn een aantal complicaties die kunnen optreden na het verwijderen van een wijsheidstand. Met name als de verwijdering operatief moet geschieden (als de tand nog volledig in het bot zit). Er kan:

forse napijn optreden
een nabloeding optreden.
een  pijnlijk ontstoken extractiewond  (alveolitis) ontstaan of een vertraagde wondgenezing.
een dik gezicht (abces) ontstaan.
een beschadiging aan de zenuw met als gevolg een dove lip of tong ontstaan. *
of zelfs een kaakfractuur ontstaan.

Een of meer van deze complicaties kunnen zich voordoen. Een operatie is dus heel wat anders dan gewoon een kies trekken. Gemiddeld zijn patiŽnten er zo'n drie dagen behoorlijk ziek van. De operatie geeft een flinke zwelling in de kaak, omdat de chirurg in het bot moet boren om de kies eruit te halen. Voordat de zwelling helemaal verdwenen is, zijn er vaak enkele weken verstreken. Doordat de kaak is opgezet, gaat de mond moeilijk open. Eten is erg lastig en doet pijn. Alles is gevoelig en soms kan de wond gaan ontsteken. Meestal dient men rekening te houden dat men een aantal dagen “ziek” is en dus ook niet kan deelnemen aan het arbeidsproces. Het is belangrijk over deze zaken contact te houden met uw behandelaar.

Als de wijsheidstand erg diep zit, kan de kaak- of de tongzenuw beschadigd worden tijdens de operatie. De lip zal dan tijdelijk of blijvend verdoofd aanvoelen. Direct na de ingreep bestaat deze complicatie in 10 procent van de gevallen. Dit is echter vaak tijdelijk van aard. Na een jaar heeft slechts 0.3 % nog een dove lip.