Vereniging voor de ziekte van Dupuytren Peyronie en Lederhose
De ziekte van Peyronie - Sessie AZ-Mechelen 25/03/2000
Algemene info: klik op de foto's met de linkermuisknop om uit te vergroten.
Plaats en gastspreker
Op
zaterdag 25 maart werd er een informatieve sessie gehouden over de ziekte van
Peyronie. Deze vond plaats
in het “AZ Sint-Maarten te Mechelen”.
Spreker Dr. “Johan Govaerts”, uroloog verbonden aan het voornoemde ziekenhuis
heeft het ons mogelijk gemaakt om deze website verder te ontwikkelen.
We danken hem vriendelijk voor zijn informatief en didactisch materiaal
dat hiertoe heeft bijgedragen.
Definitie
De
ziekte van Peyronie, beschreven door baron François de la Peyronie ( +1743),
wordt gekenmerkt door hard bindweefselvorming in de “tunica albuginea” van de zwellichamen
van de penis, meestal dorsaal gelokalis
eerd met uitbreiding naar het tussenschot
tussen de 2 “corpora cavernosa”.
François
de la Peyronie was een Frans chirurg die werkte tijdens het bewind van Lodewijk
de 14e en
15e. Hij werd geboren
in 1678 in Montpellier als zoon van een barbier – chirurgijn.
Dankzij hem werden chirurgen ook medici en mochten barbiers geen
chirurgie meer uitoefenen. Hij
heeft slechts terloops iets over de ziekte, die naar hem genoemd is, gepubliceerd.
Reeds voor Peyronie waren er beschrijvingen van deze ziekte, o.a bij
“Vesalius”.
Anatomie
Om
te begrijpen wat de ziekte van Peyronie is, moeten we de anatomie kennen van de
zwellichamen. Er zijn drie zwellichamen in de penis: de twee “corpora
cavernosa” die aan de bovenkant (dorsaal) gelegen zijn en die 
zorgen
voor de stijfheid van de penis bij erectie. Er is een linker en een rechter
“corpus cavernosum” die met elkaar in verbinding staan via kleine
bloedvaten. Onderaan de penis loopt een derde zwellichaam dat niet zo stijf
wordt en waarin de “urethra of de plasbuis” loopt.
De “corpora cavernosa” zijn
sponsachtige structuren die met bloed gevuld zijn.
Zij hebben een stijf omhulsel: “de
tunica albuginea”. Bij een
erectie komt er veel meer bloed in de penis.
Dankzij de stijve “tunica albuginae” krijgt de penis zijn stevigheid.
De
bindweefselvorming bij de ziekte van Peyronie bevindt zich in de “corpora
cavernosa” aan de dorsale zijde en zet zich ook verder in het tussenschot.
Hierdoor kan de penis minder goed uitzetten op de plaats van de
bindweefselvorming en trekt hij krom bij een erectie.
Epidemiologie
-
Circa 1% van de blanke mannen
vertoont de ziekte van Peyronie. Zij
komt zelden voor bij zwarten en is
zeer zeldzaam bij Aziaten.
- 17 tot 30% van de patiënten met de ziekte van Peyronie
heeft ook de ziekte van Dupuytren.
- 3%
van de Dupuytren patiënten heeft ook de ziekte van Peyronie.
- De ziekte komt het frequentst voor tussen het 40e en het 70e
levensjaar.
Oorzaak
De oorzaak van de ziekte van Peyronie is grotendeels onbekend. Het is geen ontsteking of auto-immuunaandoening, zoals reuma. Er zijn aanwijzingen voor (micro) traumata bij vatbare personen: buiging van de penis in erectie leidt tot kleine scheurtjes in de “tunicaalbuginea” waarna excessieve bindweefselvorming optreedt.
Soms is er een duidelijk trauma, zelfs penisfractuur. Epidemiologisch onderzoek heeft aangetoond dat de Peyroniepatiënt frequenter seksueel actief is dan controle personen en dat zij vaker de “vrouw boven positie“ gebruiken.
Er is waarschijnlijk een erfelijk bepaalde voorbeschikkende factor nodig.
Klinische
presentatie
De
patiënt heeft meestal zelf verhardingen in de penis gevoeld.
Er is pijn en/of kromstand bij erectie. Vaak bestaat er erectiële dysfunctie: verminderde kwaliteit van de erectie, vooral distaal van de plaque.
Diagnose
Klinisch
onderzoek is voldoende voor de diagnose:
palpatie van de plaque. Eventueel kan aan de patiënt gevraagd worden een
polaroid foto te maken.
Technische onderzoeken (echografie, RX, cavernosografie) zijn zelden nodig voor
de diagnose.
Ziekteverloop
Gedurende
het eerste jaar van de ziekte kan deze verergeren, stabiel blijven of
verbeteren.
Spontane ziekteverbetering wordt vooral gezien bij jongere mannen waarbij
waarschijnlijk trauma de oorzaak is.
Na 1 jaar is het onwaarschijnlijk dat de curvatuur zonder ingreep verbetert.
Behandeling
De
behandeling kan gebeuren met medicijnen, injectie in de zwellichamen of door een
chirurgische ingreep.
Geen enkele medicamenteuze behandeling heeft een bewezen effect.
Het meest gebruikte product in het verleden is Vit E (Ephynal) 2x400mg.
De resultaten zijn hoogstens zeer matig.
Para-amino
benzoëzuur (Potaba, in België niet in de handel) heeft eveneens geen bewezen
effect.
Het is bovendien duur en heeft veel nevenwerkingen. Een hoge dosis is
vereist.
Colchicine
is een oud medicament, bekend om de behandeling van de acute jichtaanval. De
eerste ervaringen zijn vrij gunstig.
Colchicine vermindert collageensynthese en
verhoogt collagenase activiteit.
De dosis bedraagt 1 à 2 mg/dag en de duur van de behandeling
3 tot 6 maand. Er treedt vermindering of verdwijnen van de plaque op
bij 50%
van de behandelde patiënten.
Uit een studie bleek dat de pijn bij erectie in
7 op 9 gevallen verminderde. Er was een vermindering van de curvatuur in 7 van de 19 gevallen.
Colchicine heeft geen effect op de ziekte Dupuytren.
Colchicine heeft vrij veel nevenwerkingen, namelijk diarree, buikpijn, braken,
agranulocytose en aplastische anemie en leverstoornissen. In de bovengenoemde
studie haakten 17% van de patiënten af
omwille van nevenwerkingen .
Injectietherapie
Rechtstreekse injectie van medicatie in de zwellichamen werd ook uitgeprobeerd, eveneens met matig succes. “Corticoïden, Verapamil, Collagenase en Parathormoon zijn de belangrijkste producten.” Van deze producten geeft Verapamil, een calcium anatgonist die gebruikt wordt in de cardiologie, de beste resultaten.
Andere therapieën.
In het verleden werd ook
bestraling uitgeprobeerd, overigens met slechte resultaten. Deze
behandeling wordt niet meer toegepast. Iontoforese met medicamenten heeft ook
geen succes opgeleverd.
Een nieuw veel belovende behandeling is “extracorporele shockwave lithotrypsie”.
Deze
behandelingsmethode werd uitgevonden
om nierstenen te verbrijzelen. Later werd zij ook gebruikt voor de behandeling van
peri-arthritis scapulohumeralis en tenniselleboog.
De behandeling gebeurt onder locale verdoving.
Mechanische
schokgolven worden
gefocusseerd op de plaque. Er treedt vooral verbetering van
de pijnklachten bij erectie op. De kromstand van de penis wordt weinig beïnvloed.
Chirurgische
behandeling 
Chirurgische
behandeling wordt best pas uitgevoerd na stabilisatie van de ziekte.
Herstel van de normale anatomie is niet mogelijk!
Er wordt gestreefd naar een correctie van de kromstand van de penis.
Dit kan gebeuren zonder excisie
van de plaque
( Nesbit) wanneer er nog een goede spontane
erectie is. Er treedt dan
wel een zekere verkorting van de penis 
op.
Deze techniek is zeer
eenvoudig en veilig.
Een meer
ingewikkelde operatie bestaat uit excisie (uitsnijden) van de plaque waarna het
defect dient gesloten te worden met een greffe ( huid, bloedvat, tunica
vaginalis, fascia temporalis). Bij deze techniek wordt in de “corpora
cavernosa” gesneden en is er meer gevaar voor achteruitgang van de kwaliteit
van de erectie en/of beschadiging van de bezenuwing
van de penis.
Men kan ook alleen
de plaque insnijden zonder te exciseren en met een greffe bedekken.
Tenslotte
kan bij patiënten met een slechte erectie, incisie van de plaque
gebeuren, samen 
met het inbrengen van een penisprothese. Deze ingreep
corrigeert dus zowel de kromstand als de erectiële dysfunctie. Nadelen zijn de
kostprijs, het onnatuurlijke en ook
de kans (evenwel vrij gering) op chirurgische verwikkelingen zoals infectie of slecht
functioneren van de prothese. Er zijn buigbare en
opblaasbare protheses. De penisprothese wordt gedeeltelijk terugbetaald na
gunstig advies van het college van medisch directeuren van het RIZIV.
De kostprijs van een opblaasbare prothese bedraagt 170.000 à 200.000
Belgische frank (4214 à 4958 €).
Dank
aan:
Dr. Johan Govaerts
Uroloog - AZ Sint-Maarten
Leopoldstraat, 2
2800 Mechelen
tel: 015/409.589 / fax: 015/432.351
Terug
naar beginpagina Dupuytren