Laat ons geen groei noemen, waar een ander minder van wordt.
welkom
verhaal
quiz
1933
wie
praktisch
pers
lesmap

contacteer

 

Adres Onbekend. De briefwisseling tussen twee vrienden en zakenpartners in de periode november 1932 tot maart 1934. Max Eisenstein is een Joodse Amerikaan van Duitse afkomst en Martin Schulze is een naar Duitsland teruggekeerde zakenman. Zij runden samen een kunstgalerij in San Francisco.
Het verhaal verscheurt door de eenvoud en subtiliteit. De briefwisseling en vriendschap tussen de twee veranderen wanneer Martin Schulze in de ban geraakt van het gedachtegoed van Adolf Hitler. Hij weigert elk contact met Max Eisenstein omdat hij van Joodse afkomst is. De vriendschap komt abrupt tot een einde wanneer de zus van Max naar Berlijn gaat en zij niet meer terugkeert. Vanaf dat moment zint Max op wraak .... wraak die zeer subtiel, maar ook zeer doeltreffend en schrijnend zal zijn. Of er iemand als overwinnaar uit deze strijd komt, is nog maar de vraag...


Het meest opvallende aspect van deze fascinerend geschreven briefwisseling tussen twee vrienden is het jaar van de oorspronkelijke publicatie, 1939. Met veel inzicht in de Duitse situatie zijn de uit Duitsland afkomstige brieven gecomponeerd en met evenveel inlevingsvermogen worden de Amerikaanse antwoorden daarop afgestemd.

In nazi-Duitsland stond Address Unknown op de lijst van verboden boeken. En na de oorlog, toen de gruweldaden voorbij waren, was er geen publiek meer voor deze ooit tijdige waarschuwing.

Ondertussen is de novelle in vele talen vertaald en een wereldwijd succes geworden.

Kathrine Kressmann (1903-1996) de auteur van Adres Onbekend, was destijds tekstschrijfster voor een Amerikaans reclamebureau. Haar vader was van Duitse afkomst, zij had literaire ambities. Het idee voor 'Address Unknown' groeide toen enkele intellectuele vrienden naar Duitsland terugkeerden en zich in geen tijd tot het nazisme bekeerden. Kressmann begreep dat niet en begon alles over Hitler te lezen, verdiepte zich in nazi-geschriften en -toespraken. Ze ontdekte vreselijke dingen. Weinig Amerikanen waren zich daarvan bewust, de meesten kon het niets schelen. Ze besloot te schrijven over 'wat de nazi's deden en het Amerikaanse publiek te laten zien wat er met echte, levende mensen gebeurt wanneer ze worden meegesleept door een perverse ideologie'. De novelle verscheen onder het pseudoniem Kressmann Taylor (de naam van haar echtgenoot) omdat haar man en uitgever het 'te krachtig' vonden om onder een vrouwennaam te publiceren.

Gie van den Berghe / Financieel-Economische Tijd, 3 augustus 2002.

 

"It is to our part in Wold War II what Uncle Tom's Cabin was to the Civil War". Kurt Vonnegut

"Address Unknown serves not only as a reminder of Nazi horros but as a cautionary tale in light of current racial, ethnic, and nationalistic intolerance".
Publishers Weekly

"Het is een klassieker. Samengebald en machiavellistisch, met een verrassend hoog werkelijkheids- en waarheidsgehalte. Goed opgebouwd, met zinnen als in steen gebeiteld."
Kathrine Kressmann Taylor - Adres onbekend, Amsterdam, Ambo/Anthos, 2002

Workshop rond Wereldoorlog II voor leerlingen van de derde graad SO