Onderwaterzetting

modder en water in De Groote Oorlog

05/08/07

Home
Kreek
Nieuwpoort
Onderwaterzetting
Ganzepoot
Kaai
IJzer
Haven
Sluisje
W.O. 1
Wandelingen
Honden WO1
Rond Nieuwp.
Foto's
Interests
Kustvrienden
Favorites
Photo Gallery
Feedback
De Duitsers zijn te sterk, we gaan rap het kraantje openzetten : zo ging de wereldberoemde  onderwaterzetting natuurlijk niet. Kanalen, sluizen, overlaten, openingen, eb en vloed, sluizen met 8 deuren : je moet al van Nieuwpoort en omstreken zijn om er een misschien een beetje wijs uit te raken. Trouwens, daar in 1914 waren er ook slechts enkelen (Karel Cogge , Hendrik Geeraert,...) die een deftig overzicht over alle waterdingens hadden. Wil je er alles van weten lees je best Oktober 1914, het koninkrijk gered door de zee  van Paul van Pul. Hier houden we het een beetje simpeler, kwestie van niet te verdrinken in al die sloten.
 
In Nieuwpoort en omgeving waren er 3 onderwaterzettingen. Eerst werd de Kreek van Nieuwendamme blank gezet, daarna volde een eerste poging tot de grote inundatie via het Kattesas. Zonder veel succes waarna net op tijd de definitieve inundatie gebeurde via de Noordvaart/Veurne Ambacht
                           KREEK                                              KATTESAS                                 NOORDVAART

                 

    De kaarten
 groen : duits gebied, puntjeslijn = spoorweg Nieuwpoort-Diksmuide en donkergroen (kaart midden)  de onderwaterzetting tussen de spoorlijn en de IJzer

Situatie 18-21 oktober

Situatie 22-30 oktober

Situatie na 30 oktober

 
 

kaarten :  www.wo1.be

Detailkaart situatie Duits leger op 21 en 29 oktober. Op 29 oktober waren de Duitsers massaal de IJzer overgestoken en was de spoorwegberm (stippellijn) het volgende doel.

 

Nog gezocht :  detailkaart/foto's van situatie rond de Sluizen tussen 20 en 30 oktober

In de omgeving van onze vakantiehuisjes raakte het Duitse leger tot aan de weg van de sluizen naar Sint Joris (Brugse steenweg). Zie de demarkatiepaal langs de rechterzijde van de straat na een paar honderd meter richting Sint Joris (Brugse steenweg, ter hoogte van Bloso).


demarkatiepaal 13 (bovenaan fragment)

 

Over ''verkeerde '' kaarten ....

Het verhaal van het Belgisch leger aan de IJzer hangt onwrikbaar vast aan dat van de inundaties van de omliggende poldersvlakte, vooral de zuidelijk gelegen strook tussen de IJzer en de spoorwegberm vanaf vertakking Kaaskerke (Diksmuide) tot Nieuwpoort. Deze onderwaterzetting werd eind oktober 1914 in hoofdzaak gerealiseerd door, via de overlaat op de Noordvaart, zeewater landinwaarts te laten stromen. Enkele dagen voordien was er al een beperkte inundatie uitgevoerd van de kreek van Nieuwendamme, ten noorden van de IJzer, via het "Springsas", eveneens aan het zelfde sluizencomplex "de Ganzepoot" in Nieuwpoort. In november 1914, toen het front al gestabiliseerd was werd via de eigenlijke IJzerstroom, een inundatie veroorzaakt stroomopwaarts Diksmuide (rond de "Blankaart" en ten westen van Merkem). In 1915 werd verder stroomopwaarts nog meer polders onderwater gezet en in 1918 liet men tot aan de Franse grens de IJzer "overlopen" zodat de Westhoek volledig "bachten de kuppe" lag.
Vreemd is dat de Duitsers die inundaties, zeker de grote onderwaterzetting via de Noordvaart, die tenslotte een doorbraak heeft verhinderd, niet hebben proberen te voorkomen. Wellicht waren ze ervan overtuigd dat de polders boven het zeeniveau lag en dus niet konden onder water gezet worden. Doordat die inundatie aanvankelijk, niet bepaald spectaculair was, omdat het water maar langzaam steeg (ook al omdat aanvankelijke pogingen via het zogenaamde "Oud-Veurnesas", dat ten zuiden van Nieuwpoort lag maar een beperkt effect had) dachten zij dat dit kwam door de aanhoudende regen. Zij hanteerden ook buitgemaakte Belgische stafkaarten en daar stonden de polders ingetekend boven de nullijn. Nu ja: wat is die nullijn (in vaktaal: waterpassing) of hoe wordt precieus "zeeniveau" bepaald: laagwater, of hoogwater of iets tussenin. Dat was toen nog niet internationaal gestandariseerd en de Belgen hanteerden een andere maatbepaling dan de Duitsers (het kwam er op neer dat de waterpassing van de Duitsers 2m 40 boven die van de Belgen lag !!!). En dat wisten die Duitsers blijkbaar niet. Of hoe kleine oorzaken grote gevolgen kunnen hebben.
Dat de onderwaterzetting via de Noordvaart die zowel "in extremis" als "en catastrofe" plaats had, slaagde, mag een half wonder genoemd worden. Aanvankelijk werd niet echt nagedacht, laat staan iets voorbereid omtrent dat inunderen, omdat de Fransen met de grootste stelligheid verzekerden dat ze divisies gingen sturen om een tegenaanval te ontketenen waarmee ze de Duitsers zouden terugdrijven tot Gent. Het water zou hun hierbij alleen maar gehinderd hebben. De hen terecht wantrouwende Belgen dachten er eerder aan om zonodig een nieuwe verdedigingslijn iets verder te organiseren achter de Lovaart. Daarom gebeurde een hele tijd niets aan de IJzer ook niet toen de Duitsers de rivier al overgestoken waren. De Belgen trokken zich zuidelijk terug achter de spoorwegdijk en pas toen begon het volop te dagen dat een inundatie tussen IJzer en die spoorwegdijk weg eens dť redding kon zijn. Maar het bekwame sluispersoneel was toen al weg gestuurd en het eerder per toeval dat men beroep kon doen op moedige burgers als Karel Cogghe en Hendrik Geeraert, die geen sluiswachters waren, maar toch essentiele informatie konden verschaffen aan genieofficieren om een gecontroleerde onderwaterzetting uiteindelijk te doen slagen (het water mocht niet stijgen over de spoorwegberm en de vele onder doorgangen moesten afgesloten worden) .

tekst : http://users.pandora.be/blindganger


Na de inundatie....
 


 

 

 

Het leven na de inundatie : dagelijks de sluizen herstellen die de Duitsers kapot bombarderen, en leven in een water- en moddervlakte.

 

 

 


Geen droge voeten in Ramskapelle

 

         

Home | Kreek | Nieuwpoort | Onderwaterzetting | Ganzepoot | Kaai | IJzer | Haven | Sluisje | W.O. 1 | Wandelingen | Honden WO1 | Rond Nieuwp. | Foto's | Interests | Kustvrienden | Favorites | Photo Gallery | Feedback

 

 

 

This site was last updated 05/08/07