De druif
Hoewel de Riesling enkele van de beste en karakteristiekste wijnen ter wereld voortbrengt, moet men vaak aan de smaak wennen. De jonge wijn kan scherp en zurig zijn en het kan jaren duren voordat hij de karakteristieke olieachtige smaak ontwikkelt.
De zuurheid geeft de wijn gratie. Omdat de wijnen varieren van een frisse appelsmaak tot een weelderige zoete en honingzoete smaak, passen ze bij allerlei gerechten.
Er bestaat verder geen druif zoals de Riesling. De wijn is verfrissend, elegant en sappig: alsof men in een rijpe druif bijt.
De Riesling is echt een druif uit Duitsland. De wijn verschilt per streek - van de spannende zure wijn van de Moezel tot de weelderige, kruidige wijn van de Pfalz en Rheingau - en hij verschilt in zoetheid: van de frisse, appelachtige Kabinett tot de zoete Beerenauslese en Trockenbeerenauslese. Ook in de Elzas produceert men goede Rieslings, waar ze doorgaans wat voller en alcoholischer zijn dan in Duitsland.
De spectaculaire steile oevers van de rivier de Moezel in Duitsland bieden ideale omstandigheden voor het rijpen van de Riesling. De wijngaarden liggen in de zon, die bovendien via het water terug op de wijngaard wordt gereflecteerd.
Riesling heeft ook een plekje veroverd in de Nieuwe Wereld: in de koelere streken van Zuid-Australië (Clare Valley), waar de wijn een rijker; limoenachtig en (voor drinkers van Kabinett-Riesling) een aantrekkelijk fruitig karakter heeft. Verder gedijt de druif goed in Nieuw-Zeeland, Canada en de staat New-York.

Aromatische en halfdroge witte wijn
Van alle wijnsoorten is deze wijnsoort het veelzijdigst, met een groot aantal verschillende smaken. De wijnen zijn echter niet bijzonder uitgesproken in hun smaak, hoewel sommige soorten een fanatieke aanhang hebben. Een Chardonnay zal een liefhebber nooit zo opwinden zoals een goede Riesling een Riesling-fan.
De aromatische en bloemachtige eigenschap is het gemeenschappelijke kenmerk van deze wijnsoort. De wijnen smaken niet zoet, maar ook niet echt droog. In de meeste gevallen wordt de zoetheid gecompenseerd door een frisse zuurheid, zodat het effect heerlijk verfrissend is.
Duitsland produceert het grootste deel van deze wijnen: zowel enkele van de saaiste als enkele van de beste wijnen ter wereld. Veel consumenten die voor het eerst Duitse wijn hebben gedronken, komen jammer genoeg niet verder dan de saaiste flessen en keren helaas uiteindelijk de Duitse wijnen de rug toe. De Elzas heeft van oudsher hechte banden met Duitsland en is tevens een groot producent van aromatische wijnen.
De smaak van de meeste wijnen uit deze groep komt van de druif zelf. De smaak van Chardonnay bijvoorbeeld, is afhankelijk van de gebruikte druivensoort en het soort eikenhout waarin hij heeft gerijpt. Bij de Riesling en Gewürztraminer daarentegen wordt geen eikenhout gebruikt. Traditionele producenten gebruiken wel eikenhouten vaten, maar ze zijn vaak zo oud, dat ze maar weinig smaak afstaan aan de wijn. De nadruk ligt meer op de wijngaard dan op de wijnmakerij - men zoekt de beste druiven van de beste grond.

Droog of zoet?
Een groot verschil tussen de ene Riesling en de andere is soms de zoetheid. Dat hangt samen met de rijpheid van de druiven tijdens de wijnpluk en van het doel van de wijnbouwer.
Deze verschillen komen terug in de classificatie. In Duitsland dragen de betere droge wijnen het etiket "Kabinett","Spätlese" of "Auslese", maar "Auslese" en (af en toe) "Spätlese" kunnen ook vrij zoet zijn. Hetzelfde geldt voor "Vendage Tardive" (late pluk) in de Elzas. Het is niet eenvoudig te zeggen wat er precies in de fles zit, zelfs niet als men het etiket goed leest: vraag gerust hoe droog of zoet een wijn is. Dat wijst heus niet op gebrek aan kennis - juist het tegenovergestelde!
Een ander gemeenschappelijk kenmerk is de duur van de rijping. Enkele van de beste Rieslings en de op Chenin Blanc gebaseerde Loire-wijnen zoals Vouvray en Savennières blijven jaren goed. De smaak zal echter niet door iedereen op dezelfde manier gewaardeerd worden.
Riesling krijgt soms een petroleumachtige smaak die sterk verschilt van de heldere fruitsmaken van moderne variëteitswijnen.
Dat is misschien de reden waarom de aromatische druiven slecht aanslaan bij producenten uit de Nieuwe Wereld. De consumenten zijn aan fruitsmaken gewend. Er komt tegenwoordig wel wat verandering in de situatie: avontuurlijke wijndrinkers vragen voortdurend om nieuwe smaken. Australië produceert unieke limoenachtige, volle Rieslings en ook Nieuw-Zeeland is hiermee bezig. Bovendien lijken aromatische druiven zoals de Riesling en de Gewürtztraminer veelbelovend voor de kleinere wijnstreken van Noord-Amerika, zoals Brits-Colombia, Oregon, Ontario en New-York.
Mensen zijn vaak terughoudend bij aromatische wijnen. Dit komt door een verkeerd beeld, wat overigens snel verandert als men de wijn proeft - vooral als men hoort dat het alcoholpercentage laag is. Voor de avontuurlijke wijnliefhebber die gezond en bewust leeft, is deze lichte, smaakvolle wijn een uitstekende keuze.

Het etiket
Het is moeilijk precies aan te geven hoe zoet de wijn is, maar "Spätlese","Auslese"of "Vendage Tardive" duidt vaak op geconcentreerde wijnen. Let ook op de woorden "demi-sec" en "halbtrocken"(halfdroog). Ook het alcoholpercentage is belangrijk. Een lager alcoholpercentage betekent een lichtere, frissere wijn. Controleer het wijnjaar: oudere wijnen hebben soms een sterkere limoen- of petroleumsmaak.

QmP
Qmp staat voor Qualitätswein mit Prädikat. Men heeft hierin volgende klassen:

Kabinett : is meestal een droge wijn die licht en fris is.

Spätlese : (letterlijk 'late pluk') is voller en ronder.

Auslese : Is een wijn gemaakt uit druiven die geselecteerd zijn op grond van hun grote rijpheid. De wijn is zoet (er zijn ook een paar droge versies). De kwaliteit schommelt tussen weeë, commerciële Auslese en goede, geconcentreerde en elegante Rieslings van particuliere wijnbouwers.(bvb Granz)

Beerenauslese : Dit is de volgende gradatie in zoetheid, waarvoor men nog rijpere druiven gebruikt, vaak aangetast door edele rot. De wijn is zoet maar in evenwicht door een hoog zuurgehalte.

Trockenbeerenauslese : TBA is een dessertwijn die men alleen in uitzonderlijke jaren maakt van de met de hand geplukte, door edele rot aangetaste druiven. Het resultaat is een likeurachtige zoete wijn, die door een tikkeltje zuurheid niet gauw verveelt. De ideale condities voor de vervaardiging van deze wijn vindt men in de streek Burgenland in Oostenrijk.

Eiswein : Dit is de zoetste van alle dessertwijnen, gemaakt van bevroren druiven die men pas in januari plukt. Een specialiteit van Noord-Duitsland. Door de kleine oogst en de grote populariteit - vooral onder mensen uit het Verre Oosten - is de wijn duur.
 
 
 

Het proeven
Riesling heeft er erg onder te lijden gehad dat men hem verwarde met de goedkope Duitse wijnen, zoals Liebfraumilch, die van heel andere druivensoorten worden gemaakt. Het unieke evenwicht tussen de verfrissende zuurheid en de heel delicate zoetheid van een onvervalste Riesling is echter een smaak die men zelden ergens anders zal tegenkomen.
Hoe onderscheidt men de goede van de slechte? De beste richtlijn is het classificatiesysteem voor de betere wijnen (QmP). Op het etiket staat de mate van rijpheid. De droge wijnen (in tegenstelling tot de dessertwijnen) heten Kabinett, Spätlese, en Auslese. Kabinett-wijnen zijn licht en fris, Spätlese-wijnen(letterlijk 'late pluk') voller en ronder, Auslese (van heel rijpe druiven) nog rijker - vaak een zoetere wijn. Wijnbouwers gebruiken soms de benaming "trocken" of "halbtrocken" (halfdroog) om aan te geven dat de wijn droger is.
Er bestaan ook verschillen tussen het ene wijngebied en het andere. Mosel-Saar-Ruwer maakt Riesling in z'n verhevenste en pittigste vorm. Het is een lichte wijn met een laag alcoholpercentage. Wijnen van de Rheingau en in steeds grotere mate van de Pfalz zijn rijker en voller en hebben een weelderig, bijna perzikachtig karakter. Wijnen uit de Nahe en de Rheinhessen verschillen meer van kwaliteit: de beste Nahe-wijnen lijken op die van de Mosel (Moezel) en de wijnen van de Rheinhessen (een streek die nog veel tafelwijnen maakt) lijken veel meer op die van de Rheingau en de Pfalz.
De andere grote scheidslijn bevindt zich tussen jonge en rijpe Rieslings. Jonge Rieslings, vooral die van de Mosel, kunnen scherp zijn, maar na een aantal jaren ontwikkelen ze een heerlijk weelderig limoenachtig, bijna benzineachtig karakter (dat veel lekkerder is dan het klinkt). Andere krijgen een zachtere, rijkere meer honingachtige smaak. De wijnen worden nog beter als men ze een aantal jaren laat rusten.

Zoete wijn
Het is jammer dat er maar weinig zoete wijnen worden gedronken terwijl ze de weelderigste en meest complexe smaken ter wereld hebben. Door hun zoetheid en het hoge alcoholpercentage zijn ze geschikt voor speciale gelegenheden.
Vroeger stonden zoete wijnen hoger aangeschreven dan droge. De Grieken en de Romeinen dronken vaak mierzoete en kruidige wijnen. In een warm klimaat was het de enige wijnsoort die goed bleef. Het effect van de edele rot (de schimmel die druiven doet verschrompelen en sap concentreert) was waarschijnlijk al in de Romeinse tijd bekend en zeker in de 17e eeuw, toen men voor het eerst de grote Hongaarse wijn Tokay produceerde.

Edele rot.
Van oudsher komen de grote dessertwijnen uit streken waar edele rot voorkomt het Loiredal en de Bordeaux in Frankrijk, delen van Duitsland, Oostenrijk en Hongarije. De rot of Botrytis cinerea gedijt goed onder herfstachtige omstandigheden - koele, mistige ochtenden en warme dagen. Men laat de druiven zo lang mogelijk aan de wijnstok zitten (een hachelijke zaak), zodat de edele rot goed kan 'toeslaan'. Daarna worden de aangetaste druiven nauwkeurig geselecteerd. Dit ingewikkelde proces verklaart de hoge prijzen voor bijvoorbeeld een Sauternes. De likeurachtige structuur en de unieke, rijke, honingachtige smaak zijn karakteristiek voor alle dessertwijnen.
Er bestaan ook andere manieren om zoete wijn te maken. In Griekenland, Frankrijk en Italië worden de druiven soms gedroogd; de uiteindelijke sterkte en concentratie van de wijn hangt af van de droogte van de druiven. Bij Muscat wordt vaak alcohol toegevoegd voordat het fermentatieproces is afgelopen, waardoor een sterke zoete wijn ontstaat die een bloemige en aromatische karakter behoudt. Deze wijn noemt men vin doux naturel (van nature zoete wijn). Sommige zijn droog - men heeft er sap aan toegevoegd -, andere zijn mierzoet.
Bij dessertwijnen denken de meeste mensen aan de druif Muscat vanwege zijn aromatische en bloemige karakter; maar ook andere druiven met lichte schil worden veelvuldig toegepast. Twee meest gebruikte druiven zijn Riesling en Sémillon. Beide zijn erg ontvankelijk voor edele rot. Men maakt ook enkele goede wijnen van de Chenin (Loiredal) end Gewürztraminer (Elzas).
Het is ingewikkeld de verschillende zoete wijnen uit elkaar te houden door het grote aantal stijlen. U kunt het beste op de kleur en de prijs letten. Hoe lichter de kleur, hoe lichter de wijn. Een strokleurige wijn zal lichter en frisser smaken dan een donkere abrikooskleurige. (De kleur wordt met de jaren dieper; dus kan een donkere kleur ook duiden op een oudere wijn.)
Goedkope wijnen, waaronder de meeste Muscats, zijn minder zoet dan de op kostbare wijze geproduceerde 'edele-rot-wijnen' zoals sauternes en de geconcentreerde wijnen zoals Eiswein of Trockenbeerenauslese, die zo zoet zijn dat men er alleen maar aan kan nippen.
Veel van de duurdere dessertwijnen moeten rijpen. Duitse Rieslings kunnen in het begin ondraaglijk zoet zijn en ontwikkelen pas na een aantal jaren een prettige smaak. Net als bij geijpte rode wijnen hoeft de smaak van zoete wijnen niet direct lekker te zijn.
De dessertwijnen zijn vaak in halve flessen verkrijgbaar. Het is een uitstekende traktatie na een diner met speciale gasten.

Bewaren en serveren
Deze wijnsoort moet goed gekoeld zijn. Riesling blijft jarenlang goed, de volle en geconcentreerde (en dus vaak ook de duurste) wijnen kunt u het langst bewaren.

Zie ook http://www.wijnsite.com

Terug