Belasting op deuren en ramen te Ruisbroek-aan-de Rupel (1806)                                                                           Dirk BINON                           

Bij genealogisch onderzoek zijn bronnen van fiscale aard niet onbelangrijk. De plaatselijke en regionale verscheidenheid in het laatste decennium van de 18de en het 19de -eeuws fiscaal bronnenbestand is enorm. Ondanks het mooi ogend uitzicht van deze bronnen dienen we toch voorzichtig te zijn. Wat was de oorspronkelijke opzet en omslagbasis van een bepaalde fiscale aanslag? Wat werd geregistreerd en hoe? Wat is de controle op de resultaten en op welke basis werden er vrijstellingen verleend?  De hierna volgende bewerking geeft een overzicht van het aantal woningen te Ruisbroek in het begin van de 19de eeuw. Opvallend is wel dat er toen weinige huizen waren met een verdiep. 

Met een schrijven van 1 januari 1806 gericht aan Guilielmus De Pauw, maire-municipale te Ruisbroek-aan-de-Rupel, verplicht de directeur van de indirecte belastingen (departement van de beide Neten afdeling Mechelen) een lijst samen te stellen van het aantal deuren en ramen. Deze lijst zal gebruikt worden om bijkomende belastingen te innen. Dit schrijven is het gevolg van de wet van 4 frimaire VII (24 november 1798 en 18 ventose VII (8 maart 1799) en omschrijft zeer duidelijk hoe de lijst moest samengesteld worden als volgt: 

1)      De namen van de eigenaars en niet van de huurders.
2)      De deuren en ramen die uitgeven op de straat, koertjes of tuinen van de huizen en werkplaatsen nauwgezet geklasseerd per verdieping.
3)      De deuren van de koets en karrenhuizen (de karhuizen op de binnenkoer van een hoeve dient niet opgenomen worden voor deze belasting.

 Volgens het artikel van genoemde wet komen de deuren en ramen dienstdoende als verlichting en verluchting van schuren, schaapsstallen, veestallingen, graanschuren, kelders en op andere plaatsen die niet bestemd zijn als woonst voor mensen niet in aanmerking voor genoemde belasting. Eveneens alle openingen in nokken en daken van de huizen. De huizen die gebruikt worden voor openbare diensten zijn eveneens niet onderhevig aan deze belasting. 

Men heeft bij het opmaken van deze lijst de huizen genummerd en Ruisbroek in 5 secties van A tot E wat ook bij deze bewerking word weergegeven. Hoe veel belasting de eigenaars uiteindelijk betaald hebben is niet geweten.  

sektie telling

familienaam

voornaam

beroep

gelijkvloers

verdiep

koetshuis

 

 

 

 

 

 

 

A01

Van Acoleyen[1]

Petrus (wed.)

 

4

 

 

A02

van de Werve[2]

Charles

rentenier

11

 

1

A03

Van De Vijver

erfgenamen

landbouwers

3

 

 

A04

Heymans[3]

kinderen

renteniers

3

 

 

A05

Apers

Franciscus

landbouwer

3

 

 

A06

Van Aken

Egidius

arbeider

3

 

 

A07

De Bondt

Petrus Joannes  (wed)

 

3

 

 

A08

Aerts

Simon

dagloner

2

 

 

A09

Brems

Jacobus

dagloner

2

 

 

A10

De Pooter

Petrus

arbeider

2

 

 

A11

Van Der Wilt

Petrus

arbeider

2

 

 

A12

Liekens

Michael

arbeider

2

 

 

A13

Rochtus

Joannes Baptista

dagloner

3

 

 

A14

Verbruggen

Judocus (Breendonk)

landbouwer

2

 

 

A15

De Pauw

Joannes (wed.)

 

2

 

 

A16

Van Den Branden

Ferdinand en kinderen

dagloner

4

 

 

A17

Smets (De)

Joannes Baptista

wever

2

 

 

A18

Van Der Wilt

Cornelius

dagloner

2

 

 

A19

Leemans

Petrus

dagloner

2

 

 

A20

De Jonghe

Petrus Joannes

dagloner

4

 

 

A21

Thijs

Philippus

arbeider

2

 

 

A22

Thijs

Joannes Baptista

dagloner

2

 

 

A23

Thijs

Joannes Baptista

dagloner

2

 

 

A24

De Pauw

Guilielmus

notaris

8

 

 

A25

Van Rossum

Joannes Baptista

koster

7

 

 

A26

Apers

Petrus (wed.)

 

5

 

 

A27

Lambrechts

Petrus

keermaker

7

 

 

A28

De Wachter

Egidius (Puurs)

bierhandelaar

10

 

 

A29

Verdickt

Jacobus

herbergier

9

 

1

A30

Van Goethem

Joannes (Hingene)

particulier

11

8

1

A31

De Pauw

Egidius

dagloner

3

 

 

A32

Marivoet

Joannes Baptista

arbeider

2

 

 

A33

Verdickt

Ludovicus

landbouwer

4

 

 

A34

Brijs

Jacobus (Hingene)

landbouwer

12

 

 

A35

Lissens

Judocus

landbouwer

4

 

 

 

Totaal 1ste sektie

 

 

149

8

3

 

 

 

 

 

 

 

B01

De Pauw

Cornelius

veerman

7

 

 

B02

Van Aken

Joannes

dagloner

3

 

 

B03

De Jonghe

Egidius

visser

2

 

 

B04

De Jonghe

Joannes Baptista

dagloner

2

 

 

B05

Van Trier

Cornelius

dagloner

2

 

 

B06

Michiels

Egidius (wed.)

 

4

 

 

B07

De Knyft

Joannes Carolus

rentenier

5

 

 

B08

Liekens

Antonius

dagloner

2

 

 

B09

Pintens

Josephus

dagloner

2

 

 

B10

Van De Vijver

erfgenamen

landbouwers

2

 

 

B11

Van De Vijver

erfgenamen

landbouwers

4

 

 

B12

De Pauw

Augustinus

visser

3

 

 

B13

De Bondt

Joannes

landbouwer

3

 

 

B14

Van Kerkhoven

Joannes (Willebroek)

domistique

2

 

 

B15

Rochtus

Joannes

arbeider

3

 

 

B16

De Pauw

Adrianus (wed.)

 

2

 

 

B17

De Pauw

Guilielmus

dagloner

2

 

 

B18

Liekens

Michael

dagloner

2

 

 

B19

Elias

Joannes

dagloner

2

 

 

B20

De Smedt

Joannes

visser

2

 

 

B21

De Cock

Cornelius

dagloner

2

 

 

B22

Verhoeven

Guilielmus

wever

3

 

 

B23

Van Cauwenbergh

Petrus

handelaar

10

10

1

B24

Verschueren[4]

Dominicus Fr. (wed.)

 

4

 

 

B25

Thijs

Guilielmus

herbergier

4

 

 

B26

Veeckmans

Jacobus

handelaar

10

 

 

B26

Verbruggen

Petrus Joannes (wed.)

 

6

 

 

B28

Honings

Antonius

landbouwer

4

 

 

B29

Apers

Petrus (kinderen)

 

6

 

 

B30

Veekmans[5]

Jacobus

handelaar

4

 

 

B31

Boeye

Alex (wed.)

 

3

 

 

B32

Siebens

Joachim

schrijnwerker

5

 

 

B33

Raes

Antonius

dagloner

3

 

 

B34

Michiels[6]

Simon (wed.)

 

4

 

 

B35

Apers

Petrus

arbeider

4

 

 

B36

De Pauw

Franciscus

dagloner

3

 

 

B37

Apers

Philippus (wed.)

 

4

 

 

B38

De Wit

Franciscus

landbouwer

3

 

 

B39

Muyshondt

Jacobus

dagloner

3

 

 

B40

Muyshondt

Joannes Baptista

dagloner

2

 

 

B41

Verelst

Joannes

dagloner

2

 

 

B42

Marivoet

Cornelius

dagloner

4

 

 

B43

Siebens

Henricus

dagloner

3

 

 

B44

Addiers

Joannes Baptista

landbouwer

4

 

 

B45

Addiers

Adrianus

landbouwer

6

 

 

B46

Addiers

Petrus

landbouwer

6

 

 

 

Totaal 2de sektie

 

 

168

10

1

 

 

 

 

 

 

 

C01

Van Praet

Joannes Franciscus

landbouwer

3

 

 

C02

Meeus

Adrianus

dagloner

2

 

 

C03

Van Praet

Petrus Joannes

landbouwer

2

 

 

C04

Verbeeck

Jacobus (wed.)

 

2

 

 

C05

Saerens

Joannes (wed.)

 

2

 

 

C06

Gillier

Philippus

dagloner

2

 

 

C07

Van Reeth (Boom)

Joannes Franciscus

steenbakker

5

 

 

C08

Aerts

Petrus

handelaar

5

 

 

C09

Huys

Jacobus

arbeider

2

 

 

C10

Boeykens

Gilbert

landbouwer

4

 

 

C11

Van De Vijver

Franciscus Gregorius

landbouwer

8

 

1

C12

Van Praet

Cornelius

landbouwer

4

 

 

C13

Verbruggen

Joannes Baptista

landbouwer

5

 

 

C14

Geudens

Joannes (wed.)

arbeider

3

 

 

C15

Eeraerts

Joannes (kinderen)

 

6

 

 

C16

Verbeeck

Franciscus

bakker

2

 

 

C17

De Bondt

Joannes

dagloner

2

 

 

C18

Pintens

Petrus

wever

3

 

 

C19

Huygelen

Guilielmus

dagloner

2

 

 

C20

Verbeeck

Petrus Franciscus

 

8

 

 

C21

Van Rossum

Petrus Joannes (wed.)

 

5

 

 

C22

de Labistraete[7]

Carolus (Antwerpen)

rentenier

4

 

 

C23

Cools

Joachim

landbouwer

4

 

 

C24

Magnus

Joannes (Bornem)

landbouwer

10

 

 

C25

Verelst

Philippus

dagloner

2

 

 

C26

Bauwelinckx

Philippus (wed)

smid

3

 

 

C27

Wittock

Franciscus

bakker

6

10

 

C28

Boeykens

Egidius

handelaar

2

 

 

C29

Vleminckx

Joannes

dagloner

3

 

 

C30

Magnus

Petrus Franciscus

landbouwer

6

 

 

C31

Vleminckx

Antonius

handelaar

8

 

 

C32

De Decker

Jacobus

arbeider

3

 

 

C33

Huys

Egidius (Puurs-Sauvegarde)

landbouwer

3

 

 

C34

Siebens

Joannes Baptista

arbeider

3

 

 

C35

Francois

Franciscus (Wintam)

dagloner

5

 

 

C36

Liekens

Petrus Joannes

dagloner

3

 

 

C37

Van Auwenis

Petrus Joannes

dagloner

3

 

 

C37

Verhulst

Cornelius (wed.)

dagloner

3

 

 

C39

Apers

Joannes

herbergier

6

 

 

C40

Bauwelinckx

Philippus (wed.)

smid

3

 

 

C41

Hermans

Petrus

schrijnwerker

3

 

 

C42

Verdickt

Franciscus (kinderen)

landbouwer

3

 

 

C43

Cools

Petrus

landbouwer

3

 

 

C44

Cools

Guilielmus

landbouwer

3

 

 

C45

Marivoet

Egidius

landbouwer

3

 

 

C46

De Smedt

Joannes

landbouwer

4

 

 

C47

Pintens

Francicus

wever

4

 

 

C48

De Cock

Joannes Baptista

dagloner

3

 

 

C49

Huys

Joannes

arbeider

3

 

 

C50

De Boeck

Josephus (wed.)

landbouwer

3

 

 

C51

Verbeeck

Francicus

landbouwer

4

 

 

C52

Marivoet

Joannes

landbouwer

3

 

 

C53

Kestens

Georges

metselaar

3

 

 

C54

Vosté

Rombaut (wed)

 

4

 

 

C55

De Maeyer

Petrus

landbouwer

3

 

 

C56

De Maeyer

Antonius

kuiper

3

 

 

C57

De Maeyer

Guilielmus

dagloner

3

 

 

C58

Van Der Borcht

Bartholmeus (wed.)

arbeider

4

 

 

C59

Vleminckx

Egidius (Guilielmus)

handelaar

4

 

 

C60

Steenmans

Joannes Baptista

landbouwer

6

 

 

C61

Verelst

Petrus

dagloner

3

 

 

C62

Suykens

Egidius

landbouwer

4

 

 

C63

Van Auwenis

Cornelius (wed.)

arbeider

3

 

 

C64

Siebens

Petrus (wed.)

 

2

 

 

C65

Van Auwenis

Franciscus (wed.)

landbouwer

4

 

 

C66

Vermeeren

Joannes

schoenmaker

2

 

 

C67

Roef

Joannes

dagloner

2

 

 

C68

Verheyen

Joannes

arbeider

2

 

 

C69

Van Breedam

Henricus

dagloner

3

 

 

C70

Van Praet

Joannes Baptista

landbouwer

3

 

 

C71

Van Praet

Joannes Baptista

landbouwer

3

 

 

C72

Marivoet

Petrus

dagloner

2

 

 

C73

Vergult

Joannes

dagloner

5

 

 

C74

De Cock

Franciscus

dagloner

4

 

 

C75

Van Praet

Joannes Baptista

landbouwer

3

 

 

C76

De Raeymaecker

Christianus

dagloner

3

 

 

C77

Godshuizen[8]

(Antwerpen)

 

8

 

 

C78

Van Overloop

Egidius

landbouwer

3

 

 

C79

Claes

Joannes

kleermaker

2

 

 

C80

Van Breedam

Joannes

landbouwer

3

 

 

C81

Raps

Josephus

landbouwer

3

 

 

C82

Van Doorselaer

Egidius

landbouwer

3

 

 

C83

Van Oostenrijck

Franciscus (wed.)

landbouwer

3

 

 

C84

Rochtus

Joanns Baptista

landbouwer

4

 

 

C85

Van Praet

Joannes

hovenier

3

 

 

C86

Verheyen

Dominicus

dagloner

2

 

 

C87

De Raeymaecker

Cornelius

dagloner

2

 

 

C88

De Buyser

Joannes

dagloner

2

 

 

C89

De Maeyer

Joannes

landbouwer

4

 

 

C90

Diercxsens[9]

Nicolaus (Antwerpen)

rentenier

3

 

 

C91

Diercxsens

Nicolaus (Antwerpen)

rentenier

4

 

 

C92

Diercxsens[10]

Nicolaus (Antwerpen)

rentenier

16

15

1

 

Totaal 3de sektie

 

 

339

25

2

 

 

 

 

 

 

 

D01

Rottiers

Joannes Baptist

dagloner

4

 

 

D02

Apers

Joannes Baptista

dagloner

3

 

 

D03

Joos

wed.doktor (Willebroek)

 

4

 

 

D04

Maes

Egidius

landbouwer

5

 

 

D05

Van Berckelaer

Philippus

dagloner

3

 

 

D06

Verbeeck

Franciscus

dagloner

3

 

 

D07

De Lathouwer

Henricus

landbouwer

3

 

 

D08

Cools

Egidius (Kalfort)

domistique

3

 

 

D09

Peeters

Franciscus

dagloner

4

 

 

D10

De Decker

Cornelius

landbouwer

4

 

 

D11

Van Berckelaer

Franciscus

landbouwer

3

 

 

D12

Scheers

Christianus

landbouwer

4

 

 

D13

Huygelen

Franciscus

dagloner

2

 

 

D14

Huygelen

Joannes

landbouwer

6

 

 

D15

Huygelen

Franciscus (wed.)

landbouwer

4

 

 

D16

Meremans

Joannes (wed.)

landbouwer

6

 

 

D17

Huygelen

Egidius

landbouwer

5

 

 

D18

Helman[11]

Joannes  (Willebroek)

rentenier

4

 

 

D19

Helman

Joannes  (Willebroek)

rentenier

4

 

 

D20

Van Hamelrijck

Petrus

dagloner

2

 

 

D21

Vergauwen

Joannes Baptista

dagloner

2

 

 

D22

Verhoeven

Joannes Baptista

wever

3

 

 

D23

Eeraerts

Franciscus

landbouwer

3

 

 

D24

Eeraerts

Franciscus

landbouwer

8

 

 

D25

Doms

Petrus Joannes

dagloner

3

 

 

D26

De Smedt

Petrus

arbeider

3

 

 

D27

De Bleiser

Franciscus (Puurs)

dagloner

3

 

 

 

Totaal 4de sektie

 

 

101

0

0

 

 

 

 

 

 

 

E01

Gevels

Franciscus

dagloner

3

 

 

E02

Teck

Henricus

wever

3

 

 

E03

Van Camp

Franciscus

dagloner

2

 

 

E04

Teck

Franciscus

wever

3

 

 

E05

Raes

Petrus

dagloner

2

 

 

E06

Van Camp

Petrus Joannes

dagloner

2

 

 

E07

Van Looy

Henricus

kleermaker

4

 

 

E08

Hemmerechts

Joannes Baptista

kleermaker

3

 

 

E09

Cloostermans

Franciscus

herbergier

5

 

 

E10

Moens

Jacobus (wed.)

arbeider

3

 

 

E11

Lemmens

Joannes Baptista

arbeider

2

 

 

E12

De Block

J.B. (Breendonk )

molenaar

3

 

 

E13

De Wit

Guilielmus

schoenmaker

3

 

 

E14

De Bruyn

Ludovicus

landbouwer

2

 

 

E15

Peeters

Joannes

landbouwer

4

 

 

E16

Teck

Engelbertus

wever

3

 

 

E17

De Boeck

Cornelius

landbouwer

3

 

 

E18

De Laet

jacobus (wed.)

arbeider

2

 

 

E19

De Laet

Henricus (wed.)

landbouwer

3

 

 

E20

De Decker

Cornelius

landbouwer

3

 

 

E21

Kerremans

Franciscus

wever

2

 

 

E22

De Laet

Joannes

wever

2

 

 

E23

Beeckmans

Joannes (erfgenamen)

 

3

 

 

E24

Kerremans

Joannes Baptista

wever

3

 

 

E25

Eeraerts

Franciscus

landbouwer

4

 

 

E26

Borghijs

Henricus

metser

3

 

 

E27

De Decker

Joannes

dagloner

3

 

 

E28

Verbruggen

Guilielmu (wed)

landbouwer

3

 

 

E29

De Buyser

Franciscus (Puurs)

veldwachter

3

 

 

E30

Mertens

Guilielmus

kuiper

3

 

 

E31

De Cock

Franciscus

dagloner

3

 

 

E32

Sleebus

Franciscus

dagloner

2

 

 

E33

Sleebus

Petrus

dagloner

2

 

 

E34

Van Der Wilt

Joannes Baptista

landbouwer

3

 

 

E35

Van Segbroeck

Joannes

landbouwer

3

 

 

E36

Reyniers

Joannes

landbouwer

3

 

 

E37

Tersago

Henricus (wed.)

landbouwer

5

 

 

E38

Lauwers

Philippus

landbouwer

3

 

 

E39

Lauwers

Henricus

landbouwer

4

 

 

E40

Steenhuyzen

Franciscus

dagloner

3

 

 

E41

De Smedt

Philippus

landbouwer

3

 

 

E42

De Buyser

Petrus

landbouwer

3

 

 

E43

Van Berckelaer

Joannes Bapt. (Willebroek)     domistique

3

 

 

E44

Gevels

Cornelius

dagloner

3

 

 

 

Totaal 5de sektie

 

 

130

0

0

 

 

 

 

 

 

 

 

Algemeen totaal

 

 

887

43

6

[1] Boshoeve
[2] Gansbroekhoeve
[3] Doornlaarhoeve
[4] Verkocht in 1806 aan Michael VAN ROSSUM
[5] Verkocht in 1806 aan Guilielmus CRUYPELANS
[6] Verkocht in 1806 aan Petrus PHILIPS
[7] Verkocht in 1806 aan de erfgenamen LUNDEN
[8] Gasthuishoeve

[9] Kasteelhoeve
[10] Kasteel Ooievaarsnest
[11] De Crakehoeve