Zadelpijn is de wielerkwaal bij uitstek. Zowel profrenners als de occasionele fietser heeft er al eens last van. Langdurige zadelproblemen kunnen zelfs tot een operatief ingrijpen leiden. De keuze van het juiste zadel, alsook een juiste zadelafstelling kan heel wat leed verzachten.

De keuze van het juiste zadel.
De meeste competitiewielrenners opteren voor een hard zadel. Reclame-advertenties bestoken de fietser echter met zachte gel- of gleufzadels, gesterkt met onderzoeksgegevens vanuit medisch-klinische hoek. Inderdaad, andrologen en urologen wijzen op het gevaar van de harde zadels, waarbij vitale zenuw- en bloedbanen zouden afgekneld worden. Langdurig fietsen op hard zadel kan aanleiding geven tot slapende of verdoofde genitaliën en mogelijks zelfs impotentie.

Om hieraan een oplossing te bieden zijn fabrikanten met 2 alternatieven voor de dag gekomen, de zgn. gelzadels, waarbij het middelste deel van het zadel vervangen wordt door een gelinleg, en gleufzadels, waarbij het midden van het zadel uitgehold werd. De bedoeling is om de druk op de vitale lichaamsdelen te verlichten, wat de zadelpijnklachten zou doen minderen.

Gelzadels verminderen inderdaad de piekdruk en voelen hierdoor heel comfortabel aan. Gelzadels slagen er echter niet in de druk vooral op de zitbeenderen te leggen, wat met een klassiek hard zadel wel kan, waardoor er na enige tijd toch druk komt te staan op de weke delen. Lange fietstochten op een al te zacht gelzadel zal niet tot de gewenste verlichting van de klachten leiden.
Gleufzadels hebben een uitsparing waar te veel druk te mijden is. Deze zadels slagen prima in hun opzet de weke delen te ontzien, op voorwaarde dat de zitbeenderen goed ondersteund worden.

Een juiste afstelling van het zadel.
Het zitcomfort wordt in de belangrijkste mate bepaald door een correcte zadelafstelling, zowel in hoogte, voor-achterwaartse richting als helling. Een juiste zadelpositie garandeert dat de zitbeenderen de grootste druk opvangen, waardoor de weke weefsels gespaard blijven. In principe kan elk type zadel het juiste zitcomfort geven indien correct afgesteld.

Enkele vuistregels voor een juiste zadelafstelling: 

	Hoogte = 1,07 van de binnenbeenlengte.
	Voor-achterwaartse richting = loodlijn vanuit de punt van het zadel gaat door  de trapas. Bij een triathlon- of tijdritfiets is de zadelpositie meer  vooruitgeschoven. In combinatie met een tijdritstuur geeft dit toch de juiste  zitpositie.
	Helling = waterpas  Deze richtlijnen vormen een ideaal vertrekpunt van waaruit kleine  persoonlijke aanpassingen nog mogelijk zijn.

Conclusies:

	Zadelcomfort begint met een juiste zadelafstelling. Neem steeds op training  je inbussleutels om je zadelafstelling fijn af te stellen.
	De keuze van het type zadel hangt in grote mate van persoonlijke voorkeur en  rijstijl af. Kilometervreters kiezen meestal voor een hard zadel, eventueel  met gleuf, occasionele fietsers appreciëren het comfort van een gelzadel.
	Het zitcomfort kan nog gevoelig opgevoerd worden met goedpassende  fietsbroek met ingevet zeemvel.

Zie verwant artikel: Hoe voorkom je zadelleed?