Begeleidingsvisie

Het begeleiden van ouders en kinderen in het dagcentrum De Twijg wordt bepaald door de regelgeving van de Vlaamse Overheid. Deze regelgeving (erkenningsbesluit van juli 1994) bepaalt enerzijds dat er een dagelijkse naschoolse opvang van de minderjarige ingericht wordt. Anderzijds werd vastgelegd dat het gezin een begeleidende ondersteuning dient te krijgen.

Wij zijn in het dagcentrum gelukkig met deze dubbelslag. De én-én-situatie maakt van de werkvorm dagcentrum een sterke werkvorm, een werkvorm die bij uitstek integraal genoemd kan worden: vele aspecten van het gezinsfunctioneren èn vele aspecten van het opvoeden van en het zich ontwikkelen van kinderen kunnen er aan bod komen. ‘Vele’, niet ‘alle’. De Bijzondere Jeugdzorg is er bijvoorbeeld niet toe gehouden ook therapeutisch te werken. Dit domein van de hulpverlening wordt in Vlaanderen toebedeeld aan de ‘Geestelijke Gezondheidszorg’. Dit lijkt een spijtige zaak te zijn, omdat heel wat begeleiding van gezinsleden pas goed kan gedijen als ook ontmenselijkende ervaringen en diepe innerlijke pijn geheeld kunnen worden. Maar dit heeft evenwel toch een positief effect op de Bijzondere Jeugdzorg: de Bijzondere Jeugdzorg zal zich sterk moeten maken in haar kerntaak, in het begeleiden van ouders en minderjarigen, in het (ortho-)agogische handelen.

Het begeleiden heeft immers een niet te onderschatten eigen waarde: ruimte bieden opdat ouders hun verantwoordelijkheid kunnen opnemen, waardoor zij bereid zijn hun onmacht in het grootbrengen van hun kind te tonen en waardoor zij de energie vinden om – met de begeleider – op zoek te gaan om hier en nu als ouder/als gezin beter te functioneren.
Dit begeleiden stoelt op eigen inzichten van methodisch handelen. Dit begeleiden is bewust niet gefocust op therapeutische effecten (al heeft elk succesvol begeleiden ook wel therapeutische effecten).

In de werkvorm dagcentrum is het integraal begeleiden van ouders èn van minderjarigen uitgesmeerd over diverse invalshoeken: gezinsbegeleiding, ouderbegeleiding, ouderschapsbegeleiding, individuele begeleiding van het kind (soms ook broer of zus), groepsbegeleiding (het functioneren van de minderjarigen in de dagcentrumgroep), schoolgerichte begeleiding, buitenhuisbegeleiding.

Deze invalshoeken doorkruisen elkaar voortdurend. Het is nuttig elke invalshoek apart toe te lichten en hun verwevenheid met de andere invalshoeken aan te geven.

In het dagcentrum De Twijg wordt op een bewust eclectische wijze omgesprongen met diverse hulpverleningsvisies die vandaag de dag opgang maken. Zo is er het systeemdenken, de ontwikkelingspsychologie, de cognitieve gedragspsychologie, de praktische opvoedingsondersteuning, de communicatieleer, de territoriumleer, de conflicthantering, de video-home-training, … en ook de contextuele benadering.

De contextuele benadering willen we hier uitlichten en nader toelichten. Deze benadering vindt haar oorsprong in de contextuele therapie van Nagy. Aan de hand van de vier dimensies uit de contextuele therapie wordt in het dagcentrum elke (gezins-)begeleiding doorgelicht en gestuurd, met ook hier de verschuiving van therapeutisch handelen naar begeleiden. Het begrippenkader (loyaliteit – balans van geven en ontvangen – ontschuldigen – destructief recht – meerzijdige partijdigheid – intergenerationaliteit – moratorium – aanzetten tot actie – zelfafbakening – …) biedt goede aangrijpingspunten om het begeleiden bewust te sturen.

In ons dagcentrum dringt de contextuele benadering van het gezin door alle andere aspecten van begeleiden.

Graag wil ons dagcentrum zich ook de methodiek van de video-home-training meer eigen maken. Hierin hebben we nog maar een eerste initiatie in gevolgd. Deze methodiek zal, af en toe, ingepast worden in het integraal begeleiden van een gezin.