TERRORISME ?

LAAT ONS DE DINGEN BIJ NAME NOEMEN

           

            Reeds verschillende weken ligt het woord ‘terrorisme’ op ieders lippen, in het bijzonder bij die politici die proberen een verloren maagdelijkheid terug te eisen of een legitimiteit te veroveren die ze niet duidelijk verworven hadden door de stembus.

            Het is een feit dat niemand bezorgd lijkt het woord ‘terrorisme’ te definiëren.  Volgens de woordenboeken die ik geraadpleegd heb, verstonden mensen tot zeer recent terrorisme als een politieke actie die geweld gebruikte om een beleid te destabiliseren (een klassiek voorbeeld was de Rode Brigade in Italië).  Het was een kwestie van groepen die weigerden het normale politieke spel te spelen en probeerden het volk met macht hun wil op te leggen.  Dit woordgebruik was al een beetje dubbelzinnig.  Wanneer een land bijvoorbeeld geleid werd door een militaire dictatuur, werd elke geweldpleging die poogde die dictatuur omver te gooien ‘terrorisme’ genoemd, maar niet het geweld - vaak veel groter en veel wreder - van het militaire regime zelf.

            Gedurende de laatste jaren nochtans, en in het bijzonder tijdens de laatste weken, werd het woord ‘terrorisme’ zonder enige terughoudendheid in een gelijkaardige, veel bredere betekenis gebruikt door politici, journalisten en gewone mensen.  Daardoor krijgt het een veel dubbelzinniger en onvermijdelijk erg subjectieve betekenis.

            Indien iemand - maar is dit nog mogelijk ? - de mensenwereld wou redden van een nieuwe lange periode van vernietiging en onberekenbaar lijden, zou men het gebruik van het woord terrorisme moeten bannen en de dingen bij hun naam noemen.  Momenteel staan wij tegenover geweld.  Luisterend naar de passionele toespraken van onze politici die op kruistocht gaan om “de wereld van het kwaad te bevrijden” (God is daarin nog niet geslaagd) en een nieuwe internationale wereldorde uit te bouwen (Hitler en Stalin probeerden dit, met het gekende resultaat), zijn wij verplicht te beseffen dat wat nu ‘’terrorisme’ genoemd wordt, niets anders is dan geweld dat door de andere gepleegd wordt, zelfs indien dat geweld van geen andere aard is dan wat we zelf beoefenen.  Een bekende uitspraak van Sartre parafraserend, zou men in de huidige manier van spreken kunnen zeggen : “de terrorist, dat is de andere”.

            Waarom zouden we geen grote coalitie op wereldschaal kunnen vormen om te proberen het geweld steeds verder terug te dringen, zowel binnenin elke natie als tussen naties, liever dan oorlogsgezinde coalities te vormen die beweren terrorisme - noodzakelijkerwijze altijd gedefinieerd op een partijdige manier - te vernietigen door militaire interventies.  De slachtoffers van die interventies hebben op hun beurt dan alle recht om zelf terroristische aanvallen te overwegen ?

            De aanval tegen de tweelingtorens van het World Trade Center en tegen het Pentagon was een daad van geweld die totaal onverantwoordbaar is en op de meest absolute manier moet veroordeeld worden.  Kan het Palestijnse volk echter, dat reeds jaren hun eigen huizen met de grond gelijk gemaakt zag door bulldozers en tanks van de bezettingsmacht en hun steengooiende kinderen vermoord met machinegeweren, zonder dat de internationale gemeenschap protesteert het verschil zien tussen beide situaties ? En waarom zou het Iraakse volk, dat tienduizenden medeburgers gedood zag worden in aanvallen die bedoeld waren militaire basisen te raken en door bommen waarvan men beweerde dat ze veel ‘intelligenter’ waren dan ze in werkelijkheid zijn, geen enkel recht hebben zichzelf te beschouwen als slachtoffers van terroristische aanvallen evengoed als de inwoners van New York en van het Pentagon ? En de Iraakse kinderen (volgens de Verenigde Naties meer dan een half miljoen kinderen, volgens verschillende NGO’s minstens een miljoen) die stierven als rechtstreeks gevolg van sancties waarvan de grote meerderheid van de V.N. reeds jarenlang vraagt dat ze zouden stopgezet worden, maar die verderduren gewoonweg omdat een koppige en onrechtvaardige samenstelling van de Veiligheidsraad het vetorecht tegen een dergelijke beslissing voorbehoudt aan een macht die op dat ogenblik zowel rechter als partij is - zouden deze kinderen geen slachtoffers van terrorisme kunnen genoemd worden ? Waarom worden de doden aan onze kant ‘slachtoffers’ genoemd (wat ze zijn), en die aan de andere kant mooi uitgedrukt ‘schade aan de andere kant’ (‘collaterale schade’) ?

            Eén van de basisprincipes van het recht in onze Westerse landen, die er zich op beroemen de mensenrechten te respecteren (natuurlijk altijd op subjectieve manier gedefinieerd), is dat elke persoon onschuldig beschouwd moet worden zolang hij of zij niet voor een rechtbank, waar hij of zij de mogelijkheid had zichzelf te verdedigen, schuldig bevonden is.  Hoe kan het dan dat de internationale gemeenschap één natie toelaat systematisch zonder enige vorm van proces de personen van de naburige natie die ze als ‘verdacht’ van terroristische aanslagen beschouwen, te vermoorden ? Hoe kan men volgens onze eigen rechtsprincipes een massieve militaire operatie rechtvaardigen die een aanzienlijke verwoesting aanricht en een groot aantal onschuldige burgerslachtoffers om toch maar de ‘verdachte n° 1’ vóór enig onderzoek te vangen ‘levend of dood’ ?

            Aan het begin van de oorlog tegen Irak kondigde Generaal Colin Powell op de televisie moedig aan : “We zullen hen terugbombarderen naar de middeleeuwen”.  Dit is precies wat de V.S. de laatste tien jaar aan het doen is.  Aan het begin van de huidige campagne tegen Afghanistan, verklaarden de officiële woordvoerders van het leger van de V.S. : “We zullen hen terugbombarderen naar het steentijdperk”.  Dit is precies wat ze de laatste vier dagen aan het doen zijn.  Zijn deze missies bedoeld om de Westerse beschaving, die Silvio Berlusconi, Voorzitter van de Italiaanse Televisienetwerken (en van nog enkele andere dingen...) vorige week luidruchtig als superieur aan de Arabische wereld verklaarde, te honoreren ?

            Tien jaar geleden viel de Sovjetunie Afghanistan binnen, onder een voorwendsel dat niet erg veel verschilt van wat vandaag gezegd wordt om opnieuw binnen te vallen.  Gedurende verscheidene jaren was de bevolking het slachtoffer van een wrede oorlog die, conform aan de standaarden van de Koude Oorlog, verliep tussen de Sovjetunie enerzijds en de V.S., met de Mujahidin als tussenspeler aan de andere kant.  Ze zijn opnieuw het slachtoffer van een oorlog die hen vreemd is.  De Taliban zijn religieuze fanatici voor wie niemand een traan zal laten als ze vertrekken.  Oorspronkelijk wilden ze nochtans hun land bevrijden van de misdadige bendes die gevonden worden in de Noordelijke Alliantie, die mensen nu terug aan de macht willen brengen, wat hen natuurlijk zal toelaten ongehinderd verder te gaan met hun productie van heroďne.

            Sommige landen die door economische interesses of door schrik voor militaire vergelding gedwongen werden snel de zijde te kiezen van de grote Bush/Blair coalitie hebben, op vlak van respect voor de rechten van de vrouw en andere primaire mensenrechten, niet bepaald een strafregister beter dan dat van de Taliban.  In die context vraag ik me af of het Afghaanse volk, wiens infrastructuur (ziekenhuizen, scholen etc.) reeds vernietigd werd door bijna twintig jaar van oorlog (in die mate dat onze dappere Coalitie problemen had iets te vinden dat het vernietigen waard was, behalve de militaire kampen, twintig jaar geleden door de CIA voor Ben Laden gebouwd) en dat bijna sterft van honger - of dat volk niet het volle recht heeft zichzelf te beschouwen als ‘slachtoffers van internationaal terrorisme ?’ - Oh, ja, ik vergeet dat we vrijgevig tonnen humanitair spul boven hen droppen.  Maar dit is duidelijk veeleer een mediastunt dan een humanitiare operatie.  De geografie van het land is dusdanig dat de meeste pakketten zullen vallen op ontoegankelijke plaatsen en wellicht zullen de meeste ervan - ‘s nachts gedropt - die mensen verpletteren die ze eigenlijk hadden moeten redden, zoals in het verleden bij gelijkaardige acties gebeurde.  En men mag de ontelbare hoeveelheid antipersoonsmijnen waarmee de Afghaanse grond bedekt is, niet vergeten.  Hierdoor zullen verschillende hongerige mensen door de mijnen gedood worden in hun poging een voedselpakket te bereiken - Slechts ‘schade aan de andere kant’ (collaterale schade) !

            De lijst van situaties, bij alle partijen, die als ‘terroristendaden’ kunnen beschouwd worden is erg lang en zou verschillende pagina’s, zelfs boeken kunnen beslaan.  Maar zijn we allen niet moe van deze collectieve hypocrisie ?

            Laat ons de dingen bij hun naam noemen.  Datgene waarmee we hier geconfronteerd worden, is geweld, wat het motief ook weze en door wie het ook gepleegd werd.  Waarom zouden we dan niet oproepen tot een grote vredevolle beweging van weerstand tegen elke vorm van geweld ? Een bepaald staatshoofd sprak recent, in een woordspeling op het Evangelie : “wie niet voor ons is, is tegen ons”.  Jezus van Nazareth sprak dezelfde woorden, maar het was een oproep tot liefde en delen, niet tot oorlog.

 

Abt Armand Veilleux (Scourmont)

verschenen in Le Soir van 20/10/2001