Steenbakkerij Emsensfiche SB00002  


Steenbakkerij Emsens


Naam
Steenbakkerij Emsens


Type
Steenbakkerij


Ligging
Toponiem: Stevensvennen
Adres: Lommel
Kadasterperceel: -
CoŲrdinaten: 51,225; 5,232


Periode
1906->1910


Eigenaar
Familie Emsens


Toestand
Gesloopt/verdwenen.


Beschrijving/informatie/geschiedenis

In het begin van de 19de eeuw, en allicht eerder, waren er in Lommel al verschillende veldovens. Tot het eind van de eeuw werden daar tichelstenen of karelen gebakken. In Lommel werd onder andere leem (klei) gestoken in de Putten, achter het kanaal Herentals-Bocholt.

Vanaf 1840 verkoopt de gemeente Lommel heel wat 'woeste gronden'. Zo ook wordt in 1859 een perceel van 70,5 ha in het Hondsbos verkocht aan Leopold Vandercruyssen, grondeigenaar te Heffen (prov. Antwerpen), voor de oprichting van een pannen- en steenbakkerij.

Er waren blijkbaar nog andere initiatieven in Lommel, maar meer informatie ontbreekt hierover. Ene Peter Hamblok, leerlooier, deed in maart 1843 bij de gemeente een aanvraag tot oprichting van een steenbakkerij op een heideperceel niet ver van de weg op Luiksgestel, gevolgd door een analoge vraag in juni vanwege Jan Corstiens, geneesheer te Eksel, voor een perceel langs de Luikersteenweg. Enkele jaren later was een zekere N. Flament op Kerkhoven bedrijvig als 'briquetier'.

Later, in 1906, startte de familie Emsens in de buurt van hun latere zandontginning met een steenbakkerij ('briqueterie') aan Stevensvennen. In 1910 werkten er 6 arbeiders en was er een vermogen van 37 pK aan 'machinaal vermogen' geÔnstalleerd. De steenbakkerij was actief tot kort na 1910. Het is niet duidelijk of het hier om een 'echte' steenbakkerij ging of (uitsluitend) om de productie van silicaatstenen, met andere woorden geperste stenen op basis van kalk en het witte zand dat ter plaatse ontgonnen werd. Een oude postkaart van het bedrijf vermeldt ook de merknaam "Briquet Sili". Dit doet vermoeden dat het vooral om de productie van silicaatsteen ging... Nochtans wordt er in historische publicaties ook verwezen naar het gebruik van de stenen voor het bouwen van huizen in de onmiddellijke omgeving.

In 1908 bouwden ze vlakbij ook een glasfabriek. Het was het begin van de internationale groep SIBELCO...


Meer foto's


Bronnen
- Inventaris Onroerend Erfgoed over Lommel
- Jaarboekje voor de geschiedenis van Lommel, Bruno Indekeu, Deel 4 (Leuven, 2019)
- Wikipedia over Stevensvennen
- Industrialisatie en verandering: Lommel tussen 1890 en 1914, FranÁois Vanduffel, Maaslandse monografieŽn (Assen, 1983)
- Bouwen op zand, geschiedenis van Sibelco en haar mineralen, Lannoo (Tielt, 2014)