www.cbvw.tk

Citizen band Vereniging Wingene

                  SWR

Wat is SWR?

S.W.R. is de afkorting van het Engelse 'Standing Wave Ratio', de 'staande golf verhouding' dus. De S.W.R. nauwkeurig afregelen is heel belangrijk voor een goede werking van jouw toestel.
Immers, hoe groter de S.W.R., hoe groter het vermogensverlies van het toestel. Maar dit is nog niet alles: een S.W.R. van meer dan 3/1 ( tegenover een perfecte S.W.R. van 1/1) is schadelijk voor het CB-toestel. Zo'n hoge S.W.R. zorgt ervoor dat een deel van de uitgezonden energie terugkeert in het toestel, waardoor dit opwarmt. Na een tijdje kan je zo je eindversterker laten doorsmelten ( in CB-jargon: "de eindtrap opblazen").
Deze eindversterker wordt best niet vervangen omdat dit een redelijk duur element is.
Dus, het afregelen van de S.W.R. is een klein werkje, dat kosten en vooral veel zorgen kan besparen!

Het afregelen van de S.W.R

Om de S.W.R. nauwkeurig af te regelen gebruiken we een speciale S.W.R.-meter. Deze wordt tussen het toestel en de antenne geplaatst. Eenmaal de S.W.R. afgeregeld is, mag de S.W.R.-meter weggehaald worden, dus je kan deze gerust even lenen van een collega-CB'er.
In sommige CB-toestellen zit reeds een S.W.R.-meter ingebouwd. Deze dient echter enkel om een indicatie te geven van de S.W.R.. Gebruik deze interne meter nooit om de S.W.R. af te stellen, want hiervoor is hij niet nauwkeurig genoeg.
De S.W.R. kan op twee verschillende manieren worden afgeregeld, telkens met zijn eigen voor- en nadelen. Sommige nieuwere CB-toestellen (vb: Space Star) hebben een ingebouwde veiligheid, zodat ze niet werken bij een hoge S.W.R. Let wel, dit is een uitzondering, géén regel, dus vertrouw hier ook nooit op!

1. S.W.R. afregelen aan de antenne

De S.W.R. kan enkel worden afgelezen als het toestel uitzend, dus is het handig om nog een persoon bij je te hebben die regelmatig kijkt hoe het met de S.W.R. staat, terwijl jij de antenne afstelt. Maar eerst en vooral moeten we de S.W.R.-meter ijken. Dit doen we op het middelste kanaal van jouw CB. (Voor België: kanaal 20 van de 40 , dit is wel op frequentiegebied niet perfect het midden , maar bij benadering toch zeker nauwkeurig genoeg . ) De S.W.R.-meter wordt op het CB-toestel aangesloten. hiervoor is een kabel van 1.5 m ideaal. Het toestel wordt aangeschakeld. Op de S.W.R.-meter staat een schakelaar met de keuze tussen REF en FWD, om de meter te ijken stellen de deze op FWD, en zenden we een signaal uit. Op de S.W.R.-meter staat tevens een draaiknop. Terwijl we zenden, draaien we aan deze knop totdat de wijzer van de meter op oneindig (de platte 8 rechts in het scherm) staat. De S.W.R.-meter is nu geijkt. Let wel: telkens je van kanaal verandert moet de meter opnieuw geijkt worden.

Als we de schakelaar nu op REF zetten en met het toestel uitzenden, zien we hoe de S.W.R. is. De S.W.R. kan veranderd worden door het wijzigen van de lengte van de antenne. Indien de SWR op het hoogste kanaal ( 40 ) het hoogst is , dan moet de antenne ingekort wordne ( richting 10-meter band ) , als de SWR het hoogst is op het laagste kanaal ( 1 ) , dan moet de antenne uitgeschoven of langer worden ( richting 12-meter band .Als de antenne net naast het dak, of tussen de bomen staat, is het mogelijk dat de S.W.R. hoog blijft.
We blijven de lengte van de antenne wijzigen, totdat we de laagste S.W.R. gevonden hebben. Als referentie: een S.W.R. van 1/1 tot 1.1/1 is perfect (de S.W.R. ligt dan 'plat'), een S.W.R. van 1.2/1 tot 1.5/1 is goed, een S.W.R. >1.6/1 geeft redelijk wat verlies, en moet kleiner kunnen, en een S.W.R. >3/1 kan je toestel onherroepelijk beschadigen.
Voordeel: De S.W.R. wordt afgeregeld waardoor er minder verlies in uitzendvermogen is.
Nadeel: De antenne is soms moeilijk bereikbaar om deze af te regelen.


2. S.W.R. afregelen met een matcher

Dit gaat heel wat eenvoudiger dan het afregelen van de S.W.R. aan de antenne. Een matcher is een toestel dat tussen de CB en de antenne wordt aangesloten. Je kan er je S.W.R. uitlezen en regelen. Door aan een knop te draaien wordt de S.W.R. perfect op 1/1 geregeld.
Voordeel: De S.W.R. wordt snel en gemakkelijk geregeld op een perfecte waarde
Nadeel: De energie die terugkeert in je toestel, en daar schadelijke effecten kan veroorzaken wordt door de matcher verbruikt, waardoor je een verlies krijgt in het effectief uitgezonden vermogen. Je krijgt dus het verlies als bij de hoge S.W.R., zonder de nadelen voor je toestel.