Ik heb de zomerdageraad omarmd
Tweeëntwintig liefdesgedichten en twee brieven Arthur Rimbaud (1854-1891) heeft in een paar jaar tijd —tussen zijn zestiende en zijn twintigste— een belangrijk en divers œuvre geschreven dat de poëzie heeft vernieuwd en talloze schrijvers heeft geïnspireerd.

Een liefdesgedicht kan je Vénus Anadyomène niet echt noemen. Ook andere gedichten blinken niet uit door de tedere liefde voor het zwakkere geslacht die ervan zou moeten uitgaan. In de gedichten is er wel een duidelijke evolutie van de strakke rijm naar de rijmloze vrijere versvorm. Ook zijn twee brieven aan Verlaine opgenomen.


Poëzie is geluk Aan poëzie is geluk liggen ten grondslag de beide Albert Verwey-lezingen Hoe lees je poëzie en Hoe maak je poëzie die Gerrit Komrij in het Groot Auditorium van Leiden hield op 20 en 27 oktober 1999, in het kader van zijn gastschrijverschap aan de universiteit aldaar.
Hoe lees je een gedicht? Hoe schrijf je een gedicht? Al doende leert je poëzie te onderscheiden van een gewoon gedicht. Het betere werk komt met de ervaring als het ware bovendrijven. Gedichten die je ooit prachtig vondt verdwijnen in het niets bij het ontdekken van nog mooiere dingen. Het schrijven is in dat opzicht wat moeilijker, je hebt een doel nodig. Dat het doel drie keer van plaats verandert in de creatiefase van het gedicht is niet zo erg. Aan de hand van een voorbeeld toont de schrijver aan hoe je een gedicht schrijft, het uiteindelijk doel zijnde dat het ooit bij de poëzie gerekend wordt.


Terug naar het boekenindex
 NaamGeheim dagboek 1978-1980
In dit vaak erotische (13de) deel ontmoet Warren de 17jarige Mario, een knappe jongeman in een opvallend strakke witte broek. Mario is dolverliefd op Warren en wordt graag vastgebonden bij de seks, wat Warren z'n stiel niet is.
NaamDe afscheidssymphonie 
Kroniek van een jonge homoseksuele schrijver en dichter, die in zijn leven de onderdrukking van de jaren vijftig, de seksuele revolutie van de jaren zestig, het hedonisme van de jaren zeventig en de gruwelijke terugslag in dde jaren tachtig en negentig van nabij meemaakt.

2 boeken die zich min of meer autobiografisch noemen kunnen best samen besproken worden. Het zijn elkaars tegenpolen.
Het 'Geheim dagboek' is het relaas van een schrijver, rustig voortkabbelend, zonder hoogtepunten en dieptepunten, maar wel met tijd-en-datum bij ieder paragraaf. Een boekhouderstype, die Hans Warren. Genuttigde maaltijden worden vermeld met prijs in NLG. In die tijd bestond aids nog niet, en dit is ook te merken. De auteur vertelt over z'n talrijke reizen naar Griekenland (lijkt zich nauwelijks te ergerenaan de zuiderlijke mentaliteit), samen met z'n jongere en geschifte geliefde Mario, maar weet het zo boeiend te houden dat je maar blijft lezen, al houdt je niet van museabezoek en andere bezigheden. Op het einde van het boek is Mario nog steeds verliefd op hem, en het lijkt erop dat het nog zo zal zijn in deel 14. Van een ander kaliber (en gewicht!) is 'de afscheidssymphonie'. Afscheid omdat de auteur seropositief is? Hij doet het hier in ieder geval in het groots. Alhoewel er voor duidelijke titels gekozen werd 'Een', 'Twee', 'Drie', ... kunnen de hoofdstukken volledig los van elkaar gelezen worden. Is ook aan te raden, zo'n dik boek. 'k heb er in ieder geval méér dan een week over gedaan om het boek uit te lezen. [Papier]waar voor je geld, dat mag je zeker zijn. (Een tip: als je nog zo'n 'afscheids'symphonie zou schrijven, kies dan tenminste voor muzikale titels zoals allegro, vivace, ... maar voor een Amerikaanse cultuurbarbaar waarschijnlijk teveel gevraagd). Edmund White, de sportieve en propere Amerikaan uit het midwesten is het antipool van de petiterige Nederlander. In z'n hoofdstuk Italië (bijgenaamd 'Drie') is de tegenstelling duidelijk zichtbaar met de slome inwoners en de Europese 'cultuurhomo's'. Nooit echt geëngageerd, toch is Edmund White een kind van z'n tijd, de late jaren 60 en de Stonewall Inn rellen. Het boek dat eigenlijk deel drie van z'n trilogie is (te beginnen met 'het verhaal van een jongen') is een persoonlijke en vaak kritische kijk op de homobeweging van de laatste dertig jaren.
In ieder geval vreemd: jongere mannen worden blijkbaar altijd verliefd op oudere schrijvers. Geldt dit ook voor webmasters?


In dit dagboekdeel wordt op afwisselend ontroerende en geestige wijze uit de doeken gedaan hoe het onmogelijke samenleven met zijn bijna 40 jaar jongere vriend Mario langzamerhand mogelijk wordt. NaamOm het behoud der eenzaamheid
Hoogtepunten uit veertig jaar geheim dagboek Hoogtepunten uit 40 jaar Geheim Dagboek samengebracht in één dagboek. Dit is dus deel 14 waarover ik het in vorige bespreking had. Ik weet het niet, misschien slecht geslapen, het eten op de maag, ... maar ik vind dergelijke dagboeken minder en minder interessant. Mario is nog steeds op Hans verliefd (saai ! ;-)). Nog steeds volop museabezoek in Griekenland, Turkije en Italië. Ik begin het al benauwd te krijgen als ik één museum moet bezoeken, maar die mensen doen blijkbaar niets anders.

Het bijzondere aan dit deel is dat we de verschijning van het eerste dagboek meemaken (dat handelt over de oorlogsjaren). Een vreemde manier om het heden met het verleden en de toekomst te verbinden: z'n eerste dagboek werd in 1981 gepubliceerd en bevatte teksten uit 1942, en daarover verteld hij in ... 1999.

Veel saus (het lijkt wel soep), en weinig ballekes, zo zou je het boek kunnen omschrijven. Persoonlijk vind ik bij het lezen van dit werk dat dagboeken (en in het bijzonder die van boekhouder Warren) geen literatuur kunnen zijn. Eén interessante gedachte per 10 bladzijden rommel en alledaagsheden.


Het voordeel van deze bloemlezing is dat je een overzicht krijgt van het œvre van Hans Warren. Echte hogtepunten worden niet bereikt, maar je krijgt een historisch inzicht in bepaalde gebeurtenissen. Echte evolutie is de schrijfstijl (voor zover die ergens te bespeuren valt) is er ook niet. Ik hou niet van dagboeken. Maar dat wisten jullie al?
NaamVoor duizend verliefden van hart
De mooiste liefdesgedichten
Als ik over mijn liefde niet kan spreken
Veertien liefdesgedichten en een levenslied
 
AuteurFederico García Lorca
Gekozen en vertaald door Barber van de Pol
K. P. Kavafis
Vertaald door Hans Warren en Mario Molegraaf
 
ISBN90-351-2075-2
90-351-1907-X
 
Kode870/19
870/16
Bert Bakker is een uitgeverij dat niet direkt naar het groot publiek mikt, hoewel Federico García Lorca een van de belangrijkste Spaanse dichters is. Dit boek bevat een selectie van de beste liefdesgedichten van de schrijver, die vermoord werd door de fascisten van Franco.Liefde is misschien het meest intens wanneer zij onvervuld blijft en je je kunt overgeven aan fantasieën. Het oeuvre van de griek Kavafis (1863-1933) is pas nu een begrip geworden en staat in het teken van de Griekse liefde, waarover hij niet kon spreken, maar waarover hij des te vrijmoediger schreef. 15 liefdesgedichten met de originele tekst, soms alledaags, soms schitterend.


De uren Clarissa Vaughan is een uitgeefster die in het hedendaagse Greenwich Village woont. Als we haar leren kennen, koopt ze bloemen voor een feest dat ze geeft ter ere van haar homoseksuele vriend Richard, een doodzieke dichter die zojuist een belangrijke literaire prijs heeft gekregen. Het boek begint met een zelfmoord, en meteen is de toon gezet. Moet je zeker lezen als je een beetje depri bent. Het is bijna vanzelfsprekend dat er nog een dode valt (en dit gebeurt dan ook zeer letterlijk), maar het is niet Laura Brown, die haar middelmatig leven en haar bijna mislukte verjaardagstaart probeert te ontvluchten.

Een boek dat heel vertrouwd overkomt: je heb je leven onder controle, financieel heb je het voldoende ruim, je hebt een uitgebreide vrienden en/of kennissenkring en/of een partner, en toch ontbreekt er iets fundamenteels. Liefde misschien?