De Blauw Hinne, Reyndersstraat 21

Terug naar het overzicht van de huizen

 

In een schepenbrief van 3 augustus 1448 verkoopt Laureys de Coster aan Margriete Spierincx en haar dochter Magriete Schats, een rente op een "... loove dwelck II cameren syn met hove...", gesitueerd in de Haagsteeg tussen Jan vanden Broeke en Costen van Coelputte.  Aan de achterzijde paalde de uitgang van o.m. de Grote Gans, Oude Koornmarkt 38, aan.  In een sche­penbrief van 4 juli 1449 lezen we dat de draaiseler Laureys de Coster een rente verkoopt op "... sijn stede met huyse hove gronde etc. dwelc nu ter tijt twee woensteden sijn, gestaen ende gelegen in de haegsteghe weers jegens b[er]tel­meeus erve van raephorst over, neffens Jans erve vanden broeke ex una, ende de poerte metten ganghe der huysingen geheeten de gans met hu[r]en medeplegers toebeho[r]ende ex alt[er]a...[i]".  Op 6 september van dat jaar verkoopt Laureys de Coster, gehuwd met Lysbette vanden Houte aan Costen van Berchem "... eene[n] hof metten halve[n] muere omgaen[de] gelegen inde haeghstege tussen Jannes vanden Broeke erve ex una en steven inde gans met syne[n] medepleg[er]s vuytganc ex alt., comen[de] achter aen costens erve voirs..." Er wordt ons gemeld dat Laureys de Coster deze hof en twee kamers van Wouter van Espemde te erve genomen heeft, m.a.w. dat zij afkomstig zijn van het grote pand 'De Gans', nu Oude Koornmarkt 38-40. Deze koop wordt echter gecalengierd door Jan vanden Broeck op 3 november 1449[ii]. (zie ook Mostaertmolen)

 

Op 22 augustus 1455 koopt Costen van Berchem, eigenaar van de Halle van Armentières in de Hoogstraat van Laureys de Coster, draeyseler, en Lysbeth vanden Houte twee kamers in de Haag­steeg gesitueerd tussen Jan vanden Broecke en de uitgang van Costen van Berchem en Steven van Oerle, eige­naar en waard van de Gans op de Oude Koornmarkt 38.  De akte zegt dat Costen de hof achter die kamers gelegen al eerder van Laureys heeft gekocht en dat Laureys kamers en hof heeft gekocht van Wouter van Espemde. Costen zal op 15 december 1478 die twee kamers terug verkopen aan de barbier Robrecht vanden Beemde.  Op deze grond bevinden zich nu o.a. de huizen De Blauw Hinne en de Mostaert­molen, resp. Reyndersstraat 25 en 27[iii].

 

Deze Robrecht vanden Beemde zal er op 4 april 1486 een stuk van verkopen aan de kaarsenma­ker Joos van Bassevelde. Het stuk dat ons hier aangaat werd op 6 mei 1485 door vande Beemde verkocht aan Lysbette Boeykens die het op 30 maart 1486 verkocht aan Henric Ghysels[iv]. Op 18 september 1495 geeft Katline Wage alias vander Halen, in opdracht van haar man Willem vander Beke, "... Een huys van drie huysen metten derdendeele vander weerdribbe..." aan Willem de Moelnere en Costen vander Heyden, H. Geestmees­ters van de O.L.Vrouwekerk. Men situeerde het toen tussen het huis van Robrecht vanden Beempde (d.i. de huidige Mostaertmo­len, Reyndersstraat 23) en voormalig eigendom van stadssecre­taris Gielis Stecke (hier verkeerdelijk als 'Stercx' geno­teerd), d.i. de latere Roosboom met zijn afsplitsingen. Aan de  achterzijde paalde de stal van Ridder Costen van Berchem aan.  Het pand beschikte aan de straatkant over een kelderdeur van twee voeten diep waarop de H. Geestmeesters aan de stad jaarlijks 4 groten moesten betalen[v]. Wat betreft de eigenaars is onze geschiedenis dan al ten einde, wat de huurders betreft zijn we fragmentair ingelicht.Vanaf 1575 tot 1583 huurde de draaier Jan Tays. In 1584 greep er volgende merkwaardige gebeurtenis plaats:

"... Item aengaende djaer huyshuere verschenen kers[miss]e a[nn]o 1584 heeft men tegen de voorn Jan Tays met rechte geprocedeert, om daer van betaelinge te crygen, cluyvers gesonden, ende de meublen opden pandt doen arresteren, maer alsoo deselve boven arrest verhuysde waer aen geen verhael en was dan eenen hoop kinderen levende in armoede, soo is op reken[ing] van tvoirs. jaer huere ontfangen van seker schult hem competeren[de] int [ver]coopen van een schip synder huysvr. toebehoiren[de]...". De volgende huurders waren: vanaf 1585 tot 1588: Philips vande Werve, draaier[vi].

vanaf 1588 tot 1607: Marten Reck, draaier.

vanaf 30 januari 1607: Hans Coelemans, glasmaker.

 

Voor de XVIIde en de XVIIIde eeuw zijn er nog volgende bewo­ners bekend:

 

            Jaar

            Huurder

            Huurwaarde

            1659

            1667

            1672

            1679

            1682

            1689

            tot

            1708

            1744

 

            Constantinus Ceulemans

            Constantinus Ceulemans

            Constantinus Ceulemans

            Hendrick de Coninck

            Hendrick de Coninck

Hendrick de Coninck, Peeter Caluwe, Franchois Backelé,

Hendrick Backelé

           

Juffrouw de Weduwe De Vos, Dhr. De Vos, predikheer, en één cellebroeder en twee dienstbodes (vr.)

            50 g.

            75 g.

            60 g.

           

            48 g.

            48 g.

 

 

Die weduwe De Vos uit 1744 zou wel eens de weduwe van de zijdehandelaar Jan Baptista De Vos kunnen zijn zoals opgegeven door de meerseniers in 1765[vii].

 

In 1796 blijkt de Blauw Hinne toe te behoren aan 'Le povre général' oftewel de nieuwe instelling die zich met armenzorg bezighield tijdens de Franse tijd[viii].  Bewoners waren:

Jean Wienen, 50 jaar oud, kleermaker, weduwnaar en gehuwd en uit Maaseik afkomstig, Michel Vangenensen, 55 j., tapissier, ongehuwd en uit s'Hertogenbosch afkomstig, Anne Jaspers, 60 j., naaister, gehuwd, Jean Schutter, 36 j., schoenmaker, ongehuwd en uit Düssel­dorf afkomstig, N. Vandevelde, 34 j., schoenmaker.

 

In 1898 was er een uurwerkmaker (horlogier) in de Blauwe Hinne gevestigd[ix].

               


 

[i] SAA, SR 40, f° 550 v°; SR 41, f° 41 r°.

[ii] SAA, SR 41, f° 317 r° en f° 366 v°.

[iii] SAA, SR 50, f° 252 v°; SR 94, f° 241 r°.  Zie ook: I. DERYCKE, “Drie panden aan de hoek Reyndersstraat-Pelgrimsstraat... “ in: 10 jaar De Vagant.  Tentoonstelling van historische documenten..., Antwerpen, 1995, p. 5-15.

[iv] Archief OCMW, HG, R 159 f° 382 r°.

[v] SAA, SR 108, f° 129 v° - 130 r°; T 166, f° 165 v°, nr. 287; T 167, f° 38 r°.

[vi] SAA, R 2498, f° 64 r°.

[vii] SAA, GA 4220.

[viii] SAA, Telling van het jaar IV, wijk 4, nr. 2263.

[ix] SAA, ICO 68, formaat B, plan 9 (huisnr. 15).