HUIS aan HUIS, 23 november 2005


SCHOOL IN HET DONKER

In het Stedelijk Lyceum Linkeroever aan de Gloriantlaan loopt sinds vorig jaar het project ‘School in het donker'. Eind juni 2004, kwamen twee begeleidsters van het ‘Geïntegreerd onderwijs' (GON-begeleidsters) de school binnengewandeld met het vraagje of twee kinderen, blind en slechtziend, de lessen in deze school konden volgen.
Je zou van minder stil worden...

Onder de enthousiaste leiding van directeur Pierre De Coster , Vicky Dhanis, leerkracht en vooral door de intensieve inzet van Sandra Matthyssens en Jet Van Esbroeck, de GON-begeleidsters, werd het project gestart. Het begin was eerder aarzelend: hoe leer je tekentechnieken aan, hoe stel je wiskundige constructies voor? Leerkrachten benaderden de leerstof op allerlei manieren, ze probeerden zich voor te stellen wat het betekent: blind zijn.

Maar de vakbekwaamheid van het leerkrachtenteam en de realistische visie van de GON-begeleidsters waren voldoende om van start te gaan. Het leerkrachtenteam heeft heel wat moeilijkheden overwonnen. Leerboeken en cursussen moesten omgezet worden in braille, opdrachten en taken moesten op diskettes en cd-roms geschreven worden, lesmateriaal moest worden aangepast, enz. En ondertussen wilden ze alle andere leerlingen van de school in hun eigen specifieke leerproces ook optimaal begeleiden.

De directeur is ervan overtuigd dat de school in haar opdracht geslaagd is. De leerwinst die de blinde en slechtziende leerlingen tijdens het vorige schooljaar maakten, is gelijkwaardig aan die van de andere leerlingen.

De gesprekken in de klassen, en de onmogelijkheid voor ziende mensen om volledig door te dringen in de leefwereld en de problematiek van blinden, waren mee de aanleiding voor het project ‘School in het donker' , gerealiseerd door de leerkrachten van het Geïntegreerd onderwijs en een groepje leerkrachten-vrijwilligers van het schoolteam.

De eerste suggestie “We doen het licht uit en laten alle leerlingen een boke met choco eten”, werd op professionele wijze omgetoverd tot dit project 'School in het donker'. Een ervaringsgerichte tentoonstelling voor de eigen leerlingen, bedoeld om meer empathie te ontwikkelen voor de blinde medeleerlingen. Maar dit werd groter en dit werd meer. Na de eigen leerlingen kunnen nu ook de leerlingen van andere geïnteresseerde scholen komen, de buurtbewoners, de inwoners van Antwerpen, de ouders en alle geïnteresseerden.

Het project bestaat uit twee delen:

- Een informatieve tentoonstelling, met een rondleiding door de GON-begeleidster of een projectleerkracht. Deze tentoonstelling toont de moeilijkheden die blinde en slechtziende leerlingen ervaren en de didactische oplossingen die daaraan beantwoorden.
- Een ervaringsgerichte rondleiding in de ‘School in het donker'.
De bezoekers worden in kleine groepjes (ongeveer zes personen), door de donkere ruimten gegidst door de GON-begeleidster of een projectleerkracht. Achtereenvolgens bezoeken zij een speelplaatssfeer, een klassfeer en een eetzaalsituatie.
Tijdens de speelplaatssfeer kunnen zij hun boekentas op het rek plaatsen en het papiertje van hun snoepje in de vuilnisbak werpen. Tijdens de klassfeer krijgen de bezoekers een schrijfopdracht. In de eetzaalsituatie kunnen zij een drankje en een wafeltje kopen en dit aan tafel verorberen.
Ik kan iedereen aanraden de rondleiding te volgen. De ervaring die deze teweeg brengt is onvoorstelbaar. Opeens worden kleine evidente dingen minder evident in het donker! Geconfronteerd worden met een leefwereld waar nooit het licht schijnt is een ervaring die je doet beseffen dat niet alles als evident kan beschouwd worden. Kleine obstakels worden uitvergroot, tijdsbesef verdwijnt, geluiden overheersen, enz.
Dit schooljaar volgen Iman (14 Jaar) en Ilham (17 jaar), twee blinde en slechtziende meisjes, met succes de richting Latijn. Zij zijn volledig geïntegreerd in de school en voelen er zich thuis.

Vraag je je wel eens af hoe de wereld er voor een blinde ‘uitziet'? Ga het zelf ervaren en wandel door de donkere school. Je kan de wandeling doen elke maandag en dinsdagvoormiddag tussen 8u30 en 11u00. Contacteer toch graag eerst even de school.
Secundaire Scholengemeenschap Noord (SGN)
Campus Linkeroever
Gloriantlaan 60 - 2050 Antwerpen
Tel: 03-219 25 88

 Iman schreef ter gelegenheid van de start van het project hun verhaal.

Ik wil eerst even kwijt dat dit project school in het donker echt wel heel goed gedaan is. Het is net echt en eigenlijk zal ik ook wel even in de wereld van een ziende willen stappen en ervaren hoe een ziende leeft.

Maar nu iets anders.
Namens mijn zus en mij, wil ik iedereen bedanken die ons heeft geholpen te bereiken wat we nu bereikt hebben.

Zowel de directeur van deze school, de leerkrachten van SM 10 die er kost wat kost voor zorgen dat we mee zijn met de les, de leerkrachten van de lagere school SIBLO 7 het CLB, onze GONbegeleiders, als onze mede leerlingen die ons niet als anders zien maar als één van hen.
Hierbij wil ik zeggen, dat vinden we echt wel fijn.

In het begin van dit schooljaar hadden we wel schrik voor wat er zou komen, we wisten niet hoe aan pakken.
Want, wij hebben onze lagere schooljaren doorgebracht in een aangepast basisonderwijs. We dachten dat het algemeen onderwijs te hoog gegrepen was, maar we hebben ondervonden dat we met de leerstof geen problemen hebben.

Het verschil tussen aangepast onderwijs en deze school is dat we op deze school te veel afhankelijk zijn van de leerkrachten, medeleerlingen en ouders, omdat we niet over alle nodige materiaal beschikken waarover we normaal gezien wel moeten beschikken.
Ondanks alles trekken we samen ons plan. Onze cursussen worden op diskette gezet, tekeningen op swell papier en bepaalde teksten worden omgezet in braille. Soms doen de diskettes of de computer wel wat lastig. Vooral als we een toets moeten doen! Dat is wel balen natuurlijk want dan moeten we iets anders bedenken om de toets toch te kunnen maken.
Maar daar vinden de leerkrachten altijd wel iets op, want zoals het spreekwoord zegt: Ge moet roeien met de riemen die je hebt.)
Nu ik toch over de leerkrachten bezig ben wil ik even kwijt, dat we het ten zeerste waarderen dat leerkrachten hun tijd steken in: tekeningen op swell papier zetten of oefeningen en toetsen op diskette zetten. Dat wil nog niet zeggen dat de GONbegeleiders hun best niet doen in tegendeel.

Wij hadden niet gedacht dat we mee zouden kunnen doen aan lichamelijk opvoeding, plastische opvoeding, ict enz..., maar door hulp van leerkrachten, mede leerlingen en de GONbegeleiders, zijn die dingen mogelijk gemaakt. Natuurlijk doen wij ook ons uiterste best, want als we er niet samen voor gaan zal het er niet zo al te best aan toe gaan.

Dus laten we er tegen aan gaan, want ik weet zeker dat als we allemaal ons uiterste best doen we er nog heel wat jaren tegenaan kunnen.

Ik heb ook een gedicht gemaakt en dit gaat als volgt:

Ik zie donker voor mijn ogen.
Het is alsof ik een blinddoek draag.
Ik zoek mijn weg met mijn handen.
Mijn tastende vingers krioelen van omhoog naar omlaag
Als ik een plek niet goed ken.
Ga ik ruiken luisteren en voelen, om te weten waar ik ben.
Als mensen me zien lopen kijken ze en blijven even staan.
Sommigen wijzen, lachen, of fluisteren tegen elkaar.
Maar ik trek me er niets van aan.
Dan loop ik gewoon verder en denk ik: "ze doen maar."
Ik zie donker voor mijn ogen.
Maar 'k zie geen duisternis.
Ik kan je wel vertellen...
Met blind zijn is niets mis.
Iman Charif

rc-ALO vzw