Woorden en Taal
|
Elke taal is een metafoor, een proces
waarbij we een realiteit – het intrinsiek onbeschrijflijk complexe weefsel
van mensen en hun interacties – proberen voor te stellen in termen van een andere
realiteit – de taal. Taal is het belangrijkste representatiesysteem waarmee
wij een model van de realiteit bouwen. Zoals alle stoffen uit vezels bestaan,
bestaan alle theorieën uit taal. Woorden en taal kleuren dan ook de kaart die
we van de wereld maken en die we meestal verwarren met de wereld zelf. Taal
gaat over wat wij ervaren, maar is niet die ervaring zelf. We kunnen
de werkelijkheid nooit kennen, we kunnen er alleen over spreken. Woorden
organiseren en geven betekenissen aan ervaringen. Woorden kunnen iemand’s
leven veranderen door een beperkend geloof te veranderen in een ruimer geloof
met een rijker perspectief en meer keuzemogelijkheden. Woorden kunnen ons
echter ook even gemakkelijk in de war brengen, beperken en verlammen, dan dat
zij ons kunnen inspireren en bekrachtigen. Het juiste gebruik van woorden stelt
ons in staat onze ervaringen te ordenen door deze van een etiket te voorzien
en te categoriseren. We kunnen deze etiketten vervolgens als een soort
kaartsysteem gebruiken om een bepaalde ervaring op te roepen wanneer we daar
behoefte aan hebben. Net zo roepen de woorden op een menukaart in ons de
ervaring op van het uiterlijk en de smaak van bepaalde gerechten waardoor we
in staat zijn te kiezen wat we willen eten. Ze zijn echter niet het voedsel
zelf, ze verwijzen er alleen maar naar. Woorden roepen innerlijke ervaringen
op en maken ze bruikbaar in nieuwe situaties. Woorden kunnen de geest rond een
probleem sluiten of kunnen hem openen voor nieuwe mogelijkheden. Woorden zijn de artsen van de zieke geest. (Aeschulos, 525-456) Wie de kracht van de woorden niet kent, De genese van het subject en van het onbewuste Woorden zijn als spinnewebben waarin mensen verstrikt kunnen blijven, De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld. LUDWIG WITTGENSTEIN (1889-1951) De gedachte manifesteert zich in het woord, het woord manifesteert zich in de daad, de daad ontwikkelt zich tot een gewoonte, en de gewoonte verhardt zich tot een karakter. Sla dus acht op de gedachte en waar ze u brengt, en laat haar voortkomen uit liefde ontstaan uit begaanheid met alle wezens. Zoals de schaduw het lichaam volgt, zo worden wij wat we denken. DE BOEDDHA Every individual is at once the beneficiary and
the victim ALDOUS HUXLEY (1894-1963) De psychoanalytische behandeling is
alleen maar een uitwisseling van woorden. De patiënt spreekt, de arts
luistert. Woorden waren aanvankelijk magisch en tot de dag van vandaag hebben
woorden veel van hun magische kracht behouden. Met woorden kunnen mensen
elkaar tot het grootste geluk of tot de grootste wanhoop brengen. Met woorden
delen leraars hun kennis mee aan leerlingen, met woorden brengen sprekers hun
toehoorders in vervoering en beïnvloeden hun oordeel en hun beslissingen.
Woorden roepen emoties op en zijn het universele middel waarmee wij onze
medemensen beïnvloeden. SIGMUND FREUD |
|
Probleemgerichte
taal (sluit de geest rond problemen,
negatieve energie) |
Oplossingsgerichte
taal (opent de geest voor kansen en
mogelijkheden, positieve energie) |
|
ik ben iemand
verloren… |
ik heb het geluk
gehad iemand te mogen kennen… |
|
ik kan niet tegen
... |
ik geef de voorkeur
aan... |
|
ik kan niet ... |
ik heb nog niet
geleerd ... |
|
ik moet... |
ik wil, ik beslis,
ik kies voor... |
|
ik mag niet ... |
ik wil niet..., ik
maak mezelf wijs dat ... |
|
ik moet mij
wapenen, verdedigen tegen... |
ik kan met meer
wijsheid en liefde leren kijken naar... |
|
ik moet vechten,
strijden, mij verzetten tegen ... |
ik kan mij inzetten
voor ... |
|
(A) is (X) |
(A) zou (X) kunnen
zijn |
|
afgewezen |
van richting
veranderd, niet goed overgekomen |
|
afschuwelijk |
zeer uitdagend,
merkwaardig |
|
agressief |
zeer enthousiast,
veel energie |
|
alles is mislukt |
het is anders
gelukt, er is veel ruimte, alles is nu weer mogelijk |
|
angstig |
ongemakkelijk,
verbaasd, nieuwsgierig |
|
beledigd |
niet helemaal goed
begrepen |
|
chaotisch,
onbeslist |
ontvankelijk, op
zoek naar nieuwe inzichten |
|
depressief,
ingestort |
zoekend, nadenkend,
bezig te ontdekken |
|
drama, crisis,
trauma |
markante
gebeurtenis, intrigerend gegeven |
|
dwangmatig |
doelbewust,
volhardend |
|
echtscheiding |
uitstapregeling,
onthuwelijking |
|
eenzaam |
beschikbaar,
tijdelijk bij mezelf |
|
egoïsme |
zorg voor het leven
in mezelf, zelfzorg |
|
erg, akelig, rot |
opmerkelijk, een
beetje anders |
|
ergerlijk |
opvallend,
merkwaardig |
|
fout, mis, verkeerd |
anders uitgevallen,
merkwaardig, creatief |
|
gebroken gezin |
anders
georganiseerde leefstructuur |
|
gefrustreerd |
gestimuleerd tot
andere visie, creatief, op zoek naar nieuwe waarden |
|
geïrriteerd |
gestimuleerd,
verrast, zeer bewust |
|
gekwetst |
verbaasd,
geprikkeld, opgeschrikt |
|
geslagen,
verpletterd |
onder de indruk van
een onverwacht gebeuren |
|
gestresseerd |
goed bezig, met
veel energie |
|
in zwart gat
gevallen |
op zoek naar nieuwe
visie |
|
koppig |
vastberaden,
beslist, standvastig, moedig |
|
kwaad |
geprikkeld, op zoek
naar een nieuw gedrag |
|
leugen, hypocrisie |
andere visie, interessant
idee |
|
lui |
intrinsiek rustig,
minder geïnspireerd, bezig energie te verzamelen, anders gemotiveerd |
|
mislukking |
verrassing,
informatie, ander resultaat, ongeplande ervaring, feedback, ommekeer, |
|
moeilijk, pijnlijk |
nieuw, interessant,
spannend, uitdagend, ongewoon, te exploreren |
|
niet-consequent |
pluralistisch,
veelvormig, soepel, levendig |
|
niet-echt |
echt op dit
ogenblijk |
|
niet-mezelf |
mezelf zoals ik nu
ben |
|
niet-verwerkt |
op een bepaalde
manier verwerkt, nog niet helemaal begrepen |
|
onaanvaardbaar |
op een onaangename
manier aanvaard, nog niet begrepen leerproces |
|
onbeheerst |
zeer spontaan, snel |
|
ondraaglijk |
op een onaangename
wijze gedragen |
|
ongeduldig |
zeer actief, snel |
|
ongelukkig, in de
put |
bezig te
reorganiseren |
|
ontgoocheld,
burn-out |
aangespoord tot
anders denken |
|
ontrouw, overspel |
aanvullende,
bijkomende relatie, supplementaire liefde, hulprelatie |
|
onveilig |
prikkelend |
|
onwetend(heid) |
leergierig(heid) |
|
overwerkt |
veelgevraagd |
|
probleem |
tot dusver beste
oplossing |
|
puinhoop |
puzzel, creatieve
toestand |
|
ramp, catastrofe |
ommekeer, nieuw
begin, onverwachte ruimte, |
|
relativisme |
interessante
multidisciplinariteit |
|
slachtoffer |
betrokkene,
getroffene, benadeelde |
|
strijd, gevecht |
intense interactie,
dialectiek, onderzoek |
|
stukgelopen
huwelijk, verscheurd gezin |
beëindigde
samenwerking |
|
symptoom |
voorlopige
oplossing |
|
uitgeput |
bezig opnieuw op te
laden |
|
verdrietig |
bezig mijn
gedachten te ordenen |
|
verloren tijd |
gevonden tijd |
|
verloren, kapot |
zoekend, benieuwd |
|
vernederd |
ongewoon, verrast,
geprikkeld, niet goed geïnterpreteerd |
|
verstoten |
onvoldoende
gewaardeerd, niet helemaal goed begrepen |
|
verveeld |
gestimuleerd |
|
verward |
open-minded, op
zoek naar een idee |
|
vijand,
tegenstander |
collega/medemens
met ander standpunt |
|
vooroordeel |
voorlopig oordeel |
|
vreemd,
beangstigend |
uitdagend,
prikkelend, boeiend |
|
waarheid |
waarschijnlijkheid,
voorlopig idee |
|
woedend |
passioneel, met
veel energie |
|
wonden, littekens |
nieuwe
uitgangspunten, groeimomenten |
|
zenuwachtig |
gestimuleerd |
|
zwart gat |
open ruimte, ander
perspectief |
|
Probleemgerichte vragen: (sluiten de geest
rond problemen, negatieve energie) |
Oplossingsgerichte vragen: (openen de geest
voor kansen en mogelijkheden, positieve energie) |
|
Waarom moet mij dat
altijd overkomen? Waarom heb ik dat
verdiend? Waarom is het leven
zo oneerlijk met mij? Wie is hier schuld
aan? … |
Wat is er
fantastisch aan deze situatie? Wat is hiervan het
voordeel? Welke unieke kans
ligt hier voor mij? Wat kan ik hier uit
leren? Hoe kan ik het
zoeken naar een oplossing tot een geweldige ervaring maken? ... |
|
Probleemgerichte metaforen: |
Oplossingsgerichte metaforen: |
|
Het leven is een
tranendal Het leven is een
strijd Het leven is een
kippenhok Het leven is een
leeuwenkuil Het leven is een supermarkt Het leven is een
mijnenveld Het leven is een
jungle Het leven is een
partijtje blufpoker Het leven is een
lekkend schip ... |
Het leven is een
leerschool Het leven is een
geschenk Het leven is een
spel Het leven is een
dans Het leven is een
toneel Het leven is heilig Het leven is een
grote familie Het leven is een
mysterie Het leven is een
droom Het leven is een
avontuur Het leven is een
opvolging van seizoenen Het leven is een
feest Het leven is een
kunstwerk Het leven is een
virtuele realiteit Het leven is een
lied, een gedicht ... |
