Geschiedenis M XIII



Fabrique Nationale d’Armes de Guerre, zoals F.N. voluit heet, werd in 1889 te Herstal gesticht. De fabriek besteedde aanvankelijk al haar aandacht aan wapen en munitieproductie, eerst met Mausergeweren voor de Belgische regering, maar spoedig ook voor overheden van diverse andere landen. Dat men toen ook nog precisiemateriaal produceerde lag hoofdzakelijk in het toepassen van “moderne” technologieën. De investeringen in dergelijke technologische procédés, louter afgestemd op wapenproductie alleen zou wel wat eng bekeken zijn. Al spoedig werd de productielijn uitgebreid met fietsen, auto’s en motorfietsen. De fabriek bouwde al motorfietsen vanaf 1902, te koop voor het publiek, en in een mum van tijd prijkte in de cataloog reeds 15 verschillende modellen.

De eerste m13 werd in productie gebracht in 1947. Het bijzonder kenmerk van deze motor was zeker de voorvork. Het was een schommelarm- voorvork met getrokken wiel. Eerst onder de vorm van een parallellogram met zijdelingse stalen veren, later het model dat de ronding van het spatbord volgde en voorzien was van gummiveren. (Het gegeven beruste op het feit dat een kruiwagenwiel gemakkelijker over een put getrokken word dan geduwd.) Rond 1953 werd deze voorvork vervangen door een telescopische model. De achtervering geschiede bij al deze modellen eveneens door gummiveren. In 1954 kreeg de m13 een geheel nieuw kader met voor en achteraan telescopische vering. Het drijfwerk was van het type blokmotor, waarvan het carter en de versnellingbak bij alle modellen hetzelfde was, wat handig gezien was i.v.m. het produceren en stockeren van onderdelen en vervangstukken. In 1958 kwam een einde aan al dat moois en werd in de fabriek besloten zich voortaan toe te spitsen op de lichtere motorfietsen (m22 enz.).

Een Vergelijking. Aan de hand van een nog origineel factuur, van de fabriek zelf dat ik in mijn bezit heb, was de prijs van een 450cc ohv in 1951, in luxe uitvoering, 33.688 BEF. Als we dat vergelijken met kennissen die in hetzelfde jaar 30 are bouwgrond kochten voor de som van 4.500 BEF. Dit zou voor een stuk kunnen verklaren waarom men overschakelde op lichtere motorfietsen aan minder dure prijzen.