Oostendenaar Joris Surmont voer als werktuigkundige op twee IJslandtrawlers. Hij getuigt over zijn wedervaren in een lezing en in een boek. In zijn werk geeft hij een overzicht van de IJslandvisserij vanaf de 18de eeuw tot en met 1995. In dat jaar werd de Amandine, de laatste Vlaamse IJslandtreiler, uit de vaart genomen. De oude IJslandvaarders ondernamen reizen van zes maanden aan boord van zeilvissloepen. Vissers gebruikten toen individuele vislijnen, kollijnen genoemd. De gevangen vis werd ingezouten en in tonnen bewaard. Met de opkomst van de stoomtrawlers, aan het begin van de 20ste eeuw, werd de vis in het ijs opgeslagen en vers aangeboden. De stoom-en motortrawlers visten met sleepnetten. Het bewaringsproces met behulp van ijs herleidde de reisduur nog tot maximaal 18 dagen. In die relatief korte tijd haalden ze veel meer vis boven dan hun voorgangers dat met behulp van kollijnen deden.
De IJslandvaart spreekt vaak tot de verbeelding. De ruwe zeeën op de Noord- Atlantische Oceaan en ter
hoogte van Pentland Firth, ten noorden van Schotland, enerzijds en het harde werk in guur weer
verstoken van elk comfort anderzijds, zijn aanleiding tot een heel apart wedervaren waar de
auteur over uitweidt. Het eerste deel van de lezing eindigt met de vraag of het nu goed of
slecht gaat met het visbestand. Waren de protectionistische maatregelen van de IJslandse regering,
en de daaruit voortvloeiende kabeljauwoorlogen, wel verantwoord? Zijn visquota efficiënt en hoe kunnen we het visbestand beter
beschermen? Waarom faalt het huidige Europese visserijbeleid?
Bij de lezing hoort de vertoning van de documentaire film “Winden”. De prent werd in de periode 1972-1976 door de spreker opgenomen aan boord van de IJslandtreiler O.182 Caesar, die toen aan de IJslandse zuidkust viste. Als gevolg van de kabeljauwoorlog in 1972 moesten de uitheemse schepen uitwijken naar visgronden buiten IJsland. Pas in 1975 keerde de Caesar daar terug. De titel van de film verwijst naar de kreet die vissers slaakten om de bemanning te wekken toen het net moest gehieuwd worden. Het sleepnet werd dag en nacht gemiddeld om de drie à vier uur bovengehaald en gelost, waarna het onmiddellijk terug werd uitgezet. ‘s Zomers werden gewoonlijk een 60-tal slepen uitgevoerd; in de kille, mistige en stormachtige winternachten amper 20.
Surmont (geboren 1954) woont te De Haan. Hij is afkomstig van Oostende alwaar hij de Stedelijke Visserijschool ‘John Bauwens’ doorliep. Hij is houder van het diploma van aspirant schipper en van het brevet van motorist ter zeevisserij. Op 15-jarige leeftijd monsterde hij aan als scheepsjongen op de O.32 Roland, een kotter van de Oostendse ‘bootsjouwerij’. Later bedreef hij de 'grote' visserij op IJsland (aan boord van O.81 John en O.182 Caesar) alsook de bokkenvisserij in de Keltische en de Ierse zee (aan boord van O.180 Hendrika Judith en O.182 Caesar). Na een carrière op de zeevisserij stapte Surmont over naar Defensie, waar hij als technisch officier bij de Marine aan boord van de fregatten Westdiep, Wielingen en Wandelaar diende. Fregatkapitein Surmont is tevens gids bij het Nationaal Visserijmuseum te Oostduinkerke.
De lezing werd eerder verstrekt aan de volgende verenigingen:
Een bewerking van de lezing, aangevuld met bijdragen over visserijtechnieken,
duurzaam vissen
en visserijbeheer, is opgenomen in een boek getiteld: ‘Door de mazen van het net’,
uitgegeven door Nederlandse uitgeverij
Boekscout.
De vernissage van het boek vond plaats op 15 oktober 2010 in het Nationaal Visserijmuseum te Oostduinkerke.
In het boek zijn diverse unieke archieffoto‘s, kaarten en tekeningen in kleur en zwart-wit opgenomen.
Het werk kan via het Internet bij de uitgever besteld worden. Het is eveneens verkrijgbaar
bij alle erkende boekhandels. Bestellen kan uiteraard ook altijd via de
auteur.
‘Door de mazen van het net’
Auteur Joris Surmont
ISBN: 978-94-6089-427-5
Paperback 16cm*24cm
Kostprijs 15,95 Euro (exclusief portokosten)
Derde en verbeterde druk, 146 bladzijden, geïllustreerd,
Uitgeverij
www.boekscout.nl
Op dinsdag 4 juni om 14.30 uur is de auteur te gast in het dienstencentrum “De Schaperije” Steenovenstraat 86 Oostende, wijk Conterdam, op uitnodiging van de vereniging S-Plus Progressieve 55 dynamische plussers Oostende (jong).
De volgende recensies kunt u downloaden:
van het Belgische maandblad ‘Het Visserijblad’,
het Nederlandse vakblad ‘Visserijnieuws’,
het weekblad ‘De Zeewacht’,
van Marine News,
het ‘Gemeentelijke informatieblad’, De Haan
van Watererfgoed Vlaanderen
en van recencent Frank Decerf in De Auteur,
Vereniging van Vlaamse Letterkundigen
Contact: Joris Surmont
telefoon: +32 (0)59 233421
Het boek is verkrijgbaar bij alle erkende boekhandels en bij:
- Boekhandel Corman, Witte Nonnenstraat 38 Oostende
- NAVIGO het Nationaal Visserijmuseum, Pastoor Schmitzstraat 5 Oostduinkerke
- Het Oostends Historisch Museum De Plate, Langestraat 69 Oostende
- VDC boeken, Koninklijke baan 21, De Haan
De inkomsten van het boek zijn ten bate van het Visserstehuis 'De Bolle' te Oostende en van het
Steunfonds voor sociaal kansarme en verlaten kinderen van het gerechtelijke arrondissement Brugge.
Cliquez ici pour la version française du site.
Andere nuttige links: