NL I FR

Allen die willen naar Island gaan, IJslandvaarders en visserij op IJsland, ijslandvaart, kabeljauwoorlogen

O.81 John, O.182 Caesar, zeevisserij, geschiedenis, ijslandvaarders, ijslandvissers, kollen, kabeljauwoorlog, Amandine

Oostendenaar Joris Surmont voer als werktuigkundige op twee IJslandtrawlers. Hij getuigt over zijn wedervaren in een lezing en in een boek. In zijn werk geeft hij een overzicht van de IJslandvisserij vanaf de 18de eeuw tot en met 1995. In dat jaar werd de Amandine, de laatste Vlaamse IJslandtreiler, uit de vaart genomen. De oude IJslandvaarders ondernamen reizen van zes maanden aan boord van zeilvissloepen. Vissers gebruikten toen individuele vislijnen, kollijnen genoemd. De gevangen vis werd ingezouten en in tonnen bewaard. Met de opkomst van de stoomtrawlers, aan het begin van de 20ste eeuw, werd de vis in het ijs opgeslagen en vers aangeboden. De stoom-en motortrawlers visten met sleepnetten. Het bewaringsproces met behulp van ijs herleidde de reisduur nog tot maximaal 18 dagen. In die relatief korte tijd haalden ze veel meer vis boven dan hun voorgangers dat met behulp van kollijnen deden.


Heimaey, visstapel, Vestmanneayjar, kabeljauwoorlog, IJslandvaarders, ijslandvaart, ijslandvissers, zeevisserij

De IJslandvaart spreekt vaak tot de verbeelding. De ruwe zeeën op de Noord- Atlantische Oceaan en ter hoogte van Pentland Firth, ten noorden van Schotland, enerzijds en het harde werk in guur weer verstoken van elk comfort anderzijds, zijn aanleiding tot een heel apart wedervaren waar de auteur over uitweidt. Het eerste deel van de lezing eindigt met de vraag of het nu goed of slecht gaat met het visbestand. Waren de protectionistische maatregelen van de IJslandse regering, en de daaruit voortvloeiende kabeljauwoorlogen, wel verantwoord? Zijn visquota efficiënt en hoe kunnen we het visbestand beter beschermen? Wat kenmerkt een goed visserijbeleid?

O.182 Caesar, 0.81 John, Oostende trawlers, visserij, Naar Island, kabeljauwoorlog, ijsland, ijslandvaarders, Joris Surmont

Bij de lezing hoort de vertoning van de documentaire film “Winden”. De prent werd in de periode 1972-1976 door de spreker opgenomen aan boord van de IJslandtreiler O.182 Caesar, die toen aan de IJslandse zuidkust viste. Als gevolg van de kabeljauwoorlog in 1972 moesten de uitheemse schepen uitwijken naar visgronden buiten IJsland. Pas in 1975 keerde de Caesar daar terug. De titel van de film verwijst naar de kreet die vissers slaakten om de bemanning te wekken toen het net moest gehieuwd worden. Het sleepnet werd dag en nacht gemiddeld om de drie à vier uur bovengehaald en gelost, waarna het onmiddellijk terug werd uitgezet. ‘s Zomers werden gewoonlijk een 60-tal slepen uitgevoerd; in de kille, mistige en stormachtige winternachten amper 20.

zijtreiler, geschiedenis kabeljauwoorlogen, trawlers, door de mazen van het net, sleepnetten, Belgische visserij

Surmont (1954) woont te De Haan. Hij is afkomstig van Oostende alwaar hij de Stedelijke Visserijschool ‘John Bauwens’ doorliep en het diploma van aspirant schipper en het brevet van motorist ter zeevisserij behaalde. Op 15-jarige leeftijd monsterde hij aan als scheepsjongen op de O.32 Roland, een kotter van de Oostendse ‘bootsjouwerij’. Later bedreef hij de ‘grote’ visserij op IJsland alsook de bokkenvisserij in de Keltische en de Ierse zee.
Na een carrière op de zeevisserij stapte Surmont over naar Defensie, waar hij studeerde voor ingenieur. Joris diende bij de Marine en scheepte in aan boord van de fregatten Westdiep, Wielingen en Wandelaar.
Fregatkapitein Surmont is stadsgids Brugge en streekgids Brugse Ommeland. Hij is tevens auteur van ‘Door de mazen van het net’, een boek over de IJslandvaart en visserijbeheer. Momenteel werkt Joris aan een wandelgids die het rijke Brugse maritieme erfgoed in kaart brengt. Verwacht wordt dat het boek in april 2020 zal verschijnen bij Uitgaven West-Vlaamse Gidsenkring.


De lezing over de IJslandvaart werd eerder verstrekt aan de volgende verenigingen:

treilvisser, Vigneron-Dahl-patentnet, zeevisserij, ijslandvaarders, ijslandvaart, erfgoedgids, streekgids, voordracht, lezing


Meer informatie over duurzame visserij.

Interesse in een deskundige rondleiding aan boord van het museumschip Amandine, het schoolschip Mercator, het windmolenpark op de Thorntonbank of in De Haan of Oostende?

Ontdek de maritieme roots van Brugge.

Version française


Andere nuttige links:



XHTML     CSS     ASR