Verwachtingen voor een nieuwe tijd

Eind april werd een reeks theologische dagen gehou-den in Guatemala. Onder de organisatoren waren onze vrienden Jan Vandeveire en Maria Amparo Garcia zeer actief. Er werden diepgaande thema’s aangepakt. Stonden onder meer op het programma: Natuurlijke en sociale rampen, de sociale, politieke en religieuze analyse van Midden-Amerika en de Caraïben, het geloof beleefd te midden van deze situaties, impact van het 2de Vaticaans Concilie op de Latijns-Amerikaanse theologie, concrete acties voor verandering, theologie van de nieuwe tijden.(nvdr)

Er kwamen theologen van Midden-Amerika en de Caraïbische eilanden op af. Er zullen nog drie reeksen volgen met de bedoeling om het Continentale Congres voor Theologie voor te bereiden. Dit congres zal plaatsvinden volgend jaar in oktober in Brazilië, ter gelegenheid van 50 jaar 2de Vaticaans Concilie en 40 jaar publicatie van het document “Theologie van de Bevrijding: Perspectieven” van Gustavo Gutiérrez.

Deze eerste bijeenkomst kon rekenen op de aanwezigheid van ongeveer 300 personen. Naast professionele theologen kwamen vooral vertegenwoordigers van de stedelijke en de rurale pastoraal bijeen. Eén van de belangrijkste organisatoren zei: “Er leeft aan de basis een zeer grote verwachting naar iets nieuws, iets anders.” Deze verwachting drukte één van de Maya-leidsters uit als volgt:: “We beleven het ontwaken van de tijden van de nieuwe B’aktun, het inheemse begrip dat verandering van de tijden betekent.

In diezelfde zin interpreteert de mythe van Pachakutick uit de Andes-regio de geschiedenis als een spiraal die rond zichzelf draait, maar die alsmaar naar omhoog gaat. Volgens de mythe zal elke 500 jaar deze spiraal een nieuwe impuls geven. Nog volgens de Maya-leidster beleven we vandaag die tijd van verandering. In kerkkringen wordt dit moment van transformatie kairos genoemd. Dit betekent de gunstige tijd voor de actie van God in de wereld.

Op het programma stonden getuigenissen over meegemaakte massamoorden in de regio van Midden-Amerika en de Caraïbische eilanden. Deze bijeenkomst versterkte de perceptie van “hoe het geweld doorweegt en het leven van de personen tekent.” Er werd herinnerd aan de geweldpleging tegen de Maya-volkeren, tegen de jeugd, de vrouwen, de uitgestoten migranten, ook aan bloedbaden in Haïti en vele andere dramatische feiten. In Haïti leeft men al 500 jaar in een sfeer van massamoord, vooral recent nog door de aardbeving, zonder te vergeten dat van oudsher van dit land geprofiteerd werd.

Ondanks de vele negatieve omstandigheden waarin ze leven, vertoonden de deelnemers grote verwachtingen. “Wanneer mensen het hebben over hoop, dan spreken ze over nieuwe verwachtingen in de samenleving en de kerk.”

“ Vanuit de spiritualiteit van de christelijke basisgemeenschappen, de Maya's, de zwarte garífunas (Afrikaanse nakomelingen die hun cultuur levendig houden in de Caraïbische landen) werden nieuwe openingen gemaakt voor het christelijke geloof, maar dikwijls “in riten en culturele vormen die zeer verschillend zijn van de huidige, welke geïmporteerd werden door de westerse cultuur van de kerk.”

De spiritualiteit en de theologie van de Maya's en de Garífunas “vinden hun wortels honderden jaren terug, ver voor de bevrijdingstheologie, waardoor ze van haar onafhankelijk zijn”. Maar het belang van de bevrijdingstheologie werd onderstreept, “omdat zij het was die de vrijheid van theologisch denken naar voren schoof en de repressie oversteeg van het hegemonische westerse blok van de kerk, dat bevrijdingstheologie verzweeg en marginaliseerde.”

Deze eerste reeks van theologische dagen werd gerealiseerd in het kader van de 13e verjaardag van de moord op hulpbisschop Juan Gerardi.

Als slot verklaarden de organisatoren: “…de noodzaak om een theologische agenda uit te werken voor de toekomst, die ons openstelt voor de levende en vrije God, in tegenstelling tot de visie van een God die gevangen zit in dogma's, riten, morele en patriarchale normen.”

Camila Maciel
Journaliste van ADITAL

---