Het Cruz de Cristo
als symbool vindt zijn herkomst in de Soevereine Militaire Orde van de Tempel van Jeruzalem. In 1095 riep Paus Z.Urbanus II in Clermont, Frankrijk op tot de eerste Kruistocht en in juli 1099 veroverden de kruisvaders Jeruzalem onder leiding van Godfried van Bouillon. Onder hen Hughes de Payns. In het daarop volgende jaar werd de Hospitaal Orde van Sint Jan van Jeruzalem opgericht om voor de zieken en gewonden te zorgen. In 1118 stichtten Hughes de Payns (Champagne) en Geoffrey de Saint-Omer (Picardy) een religieuze gemeenschap met als doel het beschermen van pelgrims.
Na het afleggen van kloostergeloften plaatsen zich negen ridders onder het bevel van de Patriarch van Jeruzalem, Warmund of Picquigny. Boudewijn II, koning van Jeruzalem, kwartierde hen in zijn paleis, (nu de al-Aqsa Moskee) waarvan men denkt dat het vroeger de tempel van Salomo was. De Koning gaf hen de opdracht om “naar eigen vermogen” alle hoofdwegen te verdedigen tegen rovers en aanvallers teneinde de pelgrims te beschermen. Zo werden ze bekend als de “Arme Ridders van Christus en de Tempel van Salomo” De eerste religieuze militaire orde.
Paus Innocentius II bracht de Tempeliers onder pauselijk gezag en gunde hen privileges en bepaalde vrijstellingen die hen autonoom in staat stelden om een economische basis te voorzien om hun militaire activiteiten te financieren. Zij kregen de opdracht om in te staan voor de verdediging van de Kerk tegen alle vijanden van het Kruis. Paus Ceolestinus II voegde daar nog privileges aan toe die de Tempeliers in staat stelden om nu ook zelf fondsen in te zamelen. Na enkele desastreuze nederlagen eindigden echter de kruistochten.
Zonder de kruistochten stond het bestaan van de Tempeliers als militaire Orde in vraag. Zij kozen echter voor een bestaan gebaseerd op landbouw en financiën. Dit stelde hun vijanden, die jaloers waren op hun rijkdommen, in staat om de Tempeliers te beschuldigen van corruptie en hun verantwoordelijk te stellen voor het verlies van Palestina. In 1307 hadden de koningen Edward I en Edward II gigantische schulden aan de Tempel van de Tempeliers in Londen. Filips IV van Frankrijk, die bij de Orde nog dieper in de schulden zat, zag een uitweg. Zodoende werden er geruchten de wereld ingestuurd en de beschuldigingen van corruptie werden “waarheid”. De vervolging van de Orde was begonnen.
Op vrijdag, 13 oktober beval Filips de arrestatie van alle Tempeliers in Frankrijk en droeg hen over aan de Inquisitie. Onder druk stemde Paus Clemens V in met een onderzoek. De pauselijke bul, Pastoralis Praeeminentiae, beval de arrestatie van alle Tempeliers in het christendom. Als gevolg van de onder dwang verkregen bekentenissen tekende Filips IV het doodsvonnis van Jacques de Molay en Geoffrey de Charnay. Zij werden op 18 maart op een eiland in de Seine op de brandstapel verbrand.
In de Spaanse Koninkrijken ging de Orde op in de bestaande militaire Orden. In 1319 werd door de Portugese Koning, Deniz de Orde omgedoopt tot de Orde van de Ridders van Christus als veilig oord voor de vervolgden. Sinds die tijd heeft de Orde veel aanpassingen en wijzigingen doorlopen.
Bij het intreden van het nieuwe millennium, zijn voor de Orde het voorbeeld van Hughes de Payns en de oorspronkelijke Ridders van de Orde, de leer van Saint Bernard de Clairvaux, het pad van de ware Ridderlijkheid en het Christelijk geloof, sterk verankerd. Hun waarden zijn net zo actueel als tijdens de 12e eeuw toen ze aan de basis van de Orde lagen. De Orde heeft respect voor en erkent de adellijke traditie. Een van de meest noemenswaardige kwaliteiten van de Orde is echter altijd de kunst geweest om in het menselijk ras, bepaalde mensen met uitgesproken kwaliteiten te herkennen. Adellijke bewijzen zijn niet langer een vereiste voor intreding. Adelijkheid wordt verworven binnenin de Orde door de daden die men stelt. Met andere woorden, het is de Orde zelf die het adellijke bepaalt.
In september 2002 ontdekte een onderzoeker van het Vaticaan een document van 1308 waarin Paus Clemens V, Jacques de Molay en de Orde van alle blaam zuiverde en alle Tempeliers absolutie verleende.
HET KRUIS
Gezien het feit dat de Orde de voornaamste financier was achter de Portugese ontdekkingen, gebruikte Infante Dom Henrique (Hendrik de Zeevaarder) als drijvende kracht en als lid van de Orde, het Kruis op al zijn tochten
Bijna alle schepen die uitvoeren op zoek naar nieuwe oorden voeren onder de vlag van de Orde en hun leden maakten steeds deel uit van de bemanningen. Het Kruis werd sinds de 15e eeuw op bijna alle schepen gebruikt. Het werd o.a gebruikt door de zeilschepen die de nieuwe wereld ontdekten. Het symbool stond afgebeeld op zowel de vlag als op de zeilen en wordt sindsdien alomtegenwoordig met Portugal vereenzelvigd.
Het symbool wordt tegenwoordig nog officieel gebruikt in de vlag en het wapenschild van Madeira, in sommige stedelijke wapenschilden en natuurlijk in de kokarde van de Portugese Luchtmacht.
De Portugese Luchtmacht koos voor zijn kokarde het Cruz de Cristo, een symbool gebaseerd op het kruis van de Orde van Christus. De toestellen van de Portugese Luchtmacht voeren het Kruis op een witte kokarde, soms groen omringd. Het verschil hangt af van de zichtbaarheid tegen de achtergrond van het vliegtuig. Het kruis van de Orde van de Ridder van Christus (Ordem dos Cavaleiros de Cristo) is rood op een witte achtergrond.
